Explainer: Γιατί οι εκλογές για το Κογκρέσο είναι κρίσιμης σημασίας για τον Ντόναλντ Τραμπ
Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί θα δώσουν μάχη στις 3 Νοεμβρίου για τον έλεγχο του Κογκρέσου - Το αποτέλεσμα θα κρίνει την πορεία των δύο τελευταίων ετών της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ
Snapshot
- Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου θα καθορίσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, επηρεάζοντας τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
- Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ η πλειοψηφία στη Γερουσία παραμένει αμφίβολη, με έντονο ανταγωνισμό σε περίπου 12 έδρες.
- Η νομοθετική διαδικασία απαιτεί υπερπλειοψηφία 60 εδρών στη Γερουσία για να υπερπηδηθεί το filibuster, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διακομματική συνεργασία για την ψήφιση πολλών νομοσχεδίων.
- Εάν οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων, θα μπορούν να υποστηρίξουν τη νομοθετική ατζέντα του Τραμπ, αλλά ενδέχεται να υπάρξουν διαφοροποιήσεις λόγω των εκλογών του 2028.
- Σε περίπτωση ελέγχου από τους Δημοκρατικούς, θα περιοριστεί η προώθηση της ατζέντας του Τραμπ, ενώ το κόμμα θα υιοθετήσει κυρίως αμυντική στάση και θα προσπαθήσει να ασκήσει πίεση στους Ρεπουμπλικάνους μέσω ψήφων και δημόσιων θεμάτων.
Οι ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο στις Ηνωμένες Πολιτείες, που θα διεξαχθούν στις 3 Νοεμβρίου, κυριαρχούν στα εθνικά και διεθνή πρωτοσέλιδα. Πάντα τα διακυβεύματα των εκλογών είναι μεγάλα. Ωστόσο αυτές οι εκλογές θα κρίνουν την πορεία των δύο τελευταίων ετών της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι ενδιάμεσες εκλογές διεξάγονται στο μέσον της θητείας του Αμερικανού. Το νομοθετικό σώμα των ΗΠΑ αποτελείται από δύο σώματα: τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία.
Τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων έχουν διετή θητεία και γι' αυτό και οι 435 έδρες του σώματος θα καλυφθούν από τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Ωστόσο, οι περισσότερες εκλογικές αναμετρήσεις θεωρούνται μία τυπική διαδικασία αφού υπάρχουν ξεκάθαρα φαβορί. Για περίπου 50 έδρες θα υπάρξει ντέρμπι και αυτές θα αποφασίσουν το ποιο κόμμα θα κυριαρχήσει στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Σσχεδόν όλοι οι αξιόπιστοι αναλυτές εκλογικών αποτελεσμάτων προβλέπουν ότι οι Δημοκρατικοί θα κερδίσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και μερικοί εκτιμούν ότι το προβάδισμα φτάσει τις 15 έδρες.
Ωστόσο, οι Δημοκρατικοί έχουν μικρότερες πιθανότητες να κερδίσουν την πλειοψηφία στη Γερουσία. Η Γερουσία διαθέτει 100 έδρες και επειδή οι γερουσιαστές έχουν κλιμακωτές εξαετείς θητείες, μόνο 35 έδρες θα τεθούν σε ψηφοφορία. Υπολογίζεται ότι σε περίπου 12 έδρες θα υπάρξει έντονος ανταγωνισμός Δημοκρατικών - Ρεπουμπλικάνων.
Οι υποψήφιοι των Δημοκρατικών έχουν σημειώσει πρόοδο σε παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες όπως το Τέξας και το Κάνσας και γι' αυτό πλέον το Δημοκρατικό Κόμμα διεκδικεί και τα ηνία της Γερουσίας. Για να το πετύχει χρειάζεται 51 έδρες.
Ο ήλιος ανατέλλει πίσω από τον θόλο του Καπιτωλίου στην Ουάσινγκτον. 20 Οκτωβρίου 2026
APΤι συμβαίνει όταν ένα κόμμα ελέγχει το Κογκρέσο
Το Κογκρέσο ψηφίζει νόμους και εγκρίνει τους ομοσπονδιακούς προϋπολογισμούς. Ακόμη κι αν ένα κόμμα εξασφαλίσει πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, αυτό μπορεί να μην αρκεί για να ελέγξει τη νομοθετική ατζέντα της χώρας.
Οι νόμοι μπορούν να ψηφιστούν με απλή πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά συνήθως απαιτείται υπερπλειοψηφία 60 ψήφων στη Γερουσία για να ξεπεραστεί μια διαδικασία γνωστή ως «filibuster» (σ.σ. πολιτική κωλυσιεργία). Αυτή η διαδικασία επιτρέπει σε μια μειοψηφική ομάδα να καθυστερεί τη νομοθεσία επ’ αόριστον, εκτός αν επιτευχθεί υπερπλειοψηφία. Επομένως, εάν ένα κόμμα δεν διαθέτει περισσότερες από 60 έδρες στη Γερουσία, τότε τα περισσότερα νομοσχέδια θα απαιτούν τουλάχιστον κάποιο βαθμό διακομματικής υποστήριξης για να ψηφιστούν.
Ακόμη κι αν ένα νομοσχέδιο ψηφιστεί και από τα δύο σώματα, ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να ασκήσει βέτο σε οποιοδήποτε νομοσχέδιο φτάσει στο γραφείο του. Για να παρακαμφθεί ένα προεδρικό βέτο απαιτείται υπερπλειοψηφία των δύο τρίτων τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία.
Η επίτευξη της ευρείας διακομματικής υποστήριξης που απαιτείται για την παράκαμψη ενός προεδρικού βέτο είναι εξαιρετικά σπάνια. Η τελευταία φορά που συνέβη αυτό ήταν τον Ιανουάριο του 2021, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ. Εκείνη την εποχή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε χάσει τις εκλογές του 2020 και είδε την υποστήριξη που του παρείχαν οι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές να περιορίζεται, όταν προσπάθησε να ασκήσει βέτο σε νομοσχέδιο για τις αμυντικές δαπάνες.
Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες η διακομματική υποστήριξη υπερισχύει των προεδρικών αντιρρήσεων. Ένα νομοσχέδιο για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών ψηφίστηκε τόσο από τη Βουλή όσο και από τη Γερουσία με πλειοψηφίες που δεν μπορούσαν να ανατραπούν με βέτο νωρίτερα φέτος, παρά τη δηλωμένη αντίθεση του Τραμπ.
Ένας ψηφοφόρος συμπληρώνει το ψηφοδέλτιό του στο Δημαρχείο του Σίλβερ Σπρινγκ, κατά την πρώτη ημέρα της πρόωρης ψηφοφορίας για τις ενδιάμεσες εκλογές. 22 Οκτωβρίου 2026, στο Σίλβερ Σπρινγκ του Μέριλαντ
ΑPΤι θα συμβεί λοιπόν αν οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου
Οι Ρεπουμπλικανοί κατέχουν επί του παρόντος και τα δύο σώματα στο Κογκρέσο, με 53 έδρες στη Γερουσία και 218 στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο, αυτό σημαίνει ότι το κόμμα κατείχε τα τελευταία δύο χρόνια τη λεγόμενη «τριπλή κυριαρχία» στην κυβέρνηση, με τρεις πυλώνες εξουσίας υπό τον έλεγχό του.
Οι πλειοψηφίες των Ρεπουμπλικάνων στο Κογκρέσο βοήθησαν τον Τραμπ να περάσει ορισμένα από τα εμβληματικά νομοσχέδιά του, όπως η αύξηση της χρηματοδότησης προς την Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής (ICE) και η περικοπή ορισμένων μορφών δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης, στο πλαίσιο ενός ριζικού φορολογικού νομοσχεδίου για το 2025.
Ωστόσο, οι αριθμοί των Ρεπουμπλικάνων δεν ήταν αρκετοί για να περάσουν ολόκληρη τη νομοθετική λίστα του Τραμπ. Συγκεκριμένα, δεν κατάφερε να περάσει τον εμβληματικό ομοσπονδιακό νόμο για την ταυτοποίηση των ψηφοφόρων, γνωστό ως «SAVE America Act», λόγω της αντίστασης των Δημοκρατικών. Υπήρξαν επίσης μερικά ζητήματα στα οποία οι Ρεπουμπλικάνοι αψήφησαν τον Τραμπ, ιδίως όσον αφορά τους δασμούς. Μερικοί Ρεπουμπλικάνοι ψήφισαν επίσης υπέρ της επιβολής της εξουσίας του Κογκρέσου στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Εάν οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής όσο και της Γερουσίας στις εκλογές του Νοεμβρίου, οι πλειοψηφίες του θα μπορούσαν να συνεχίσουν να υποστηρίζουν τη νομοθετική ατζέντα του Τραμπ. Υπάρχει όμως μια σημαντική επιφύλαξη.
Οι νομοθέτες θα παρακολουθούν με αγωνία τη διάθεση των ψηφοφόρων καθώς πλησιάζουν οι εκλογές του 2028. Δεδομένου ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη θητεία, ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι ενδέχεται να έχουν μεγαλύτερη διάθεση να αντιταχθούν δημοσίως στον πρόεδρο κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο ετών, προκειμένου να ενισχύσουν τις προοπτικές επανεκλογής τους.
Εάν οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας αλλά χάσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα είναι σε θέση να βοηθήσουν τον Τραμπ να επικυρώσει τους υποψηφίους του για βασικές ομοσπονδιακές θέσεις.
Εκατοντάδες ομοσπονδιακές θέσεις απαιτούν έγκριση από απλή πλειοψηφία στη Γερουσία, συμπεριλαμβανομένων θέσεων στο δικαστικό σώμα, όπως οι δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Ένα άτομο περνά μπροστά από τις καμπίνες ψηφοφορίας στο Δημαρχείο του Σίλβερ Σπρινγκ, κατά την πρώτη ημέρα της πρόωρης ψηφοφορίας για τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026. 22 Οκτωβρίου 2026
APΤι θα συμβεί αν οι Δημοκρατικοί αναλάβουν τον έλεγχο
Το κόμμα που ελέγχει το Κογκρέσο, με λίγες εξαιρέσεις, μπορεί να καθορίσει ποια νομοσχέδια θα τεθούν σε ψηφοφορία και πότε. Ωστόσο, για τους Δημοκρατικούς, το σημαντικότερο αποτέλεσμα της κατάκτησης της πλειοψηφίας στο Κογκρέσο θα ήταν η δυνατότητα να εμποδίσουν τον Τραμπ να προωθήσει νομοθετικά την ατζέντα του τα επόμενα δύο χρόνια.
Ωστόσο, οι αναλυτές αναμένουν ότι ένα Κογκρέσο υπό τη ηγεσία των Δημοκρατικών θα υιοθετήσει μια κατά κύριο λόγο αμυντική στάση και κυρίως θα απορρίπτει τις προτάσεις του Τραμπ. Η ανάληψη της πρωτοβουλίας, και η ψήφιση της δικής τους νομοθετικής ατζέντας, θα είναι πολύ πιο δύσκολη, ακόμη και αν το κόμμα κερδίσει την πλειοψηφία τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία.
Οι νόμοι που θα προωθούν οι Δημοκρατικοί θα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το δικαίωμα βέτο του Τραμπ. Ωστόσο, η κατοχή της πλειοψηφίας θα βοηθούσε τα μέλη του Δημοκρατικού Κόμματος να ενσωματώσουν τις πολιτικές προτεραιότητές τους σε νομοσχέδια που αφορούν χρηματοδοτήσεις. Θα μπορούσαν να ασκήσουν πίεση στους Ρεπουμπλικάνους να εγκρίνουν τα νομοσχέδια για τον προϋπολογισμό, ακόμη και αν δεν συμφωνούν σε όλους τους όρους.
Οι Δημοκρατικοί μπορούν επίσης να θέσουν θέματα σε ψηφοφορία για να αναγκάσουν τους Ρεπουμπλικάνους του Κογκρέσου να αντιταχθούν σε δημοφιλείς πολιτικές ή απλώς να λάβουν δημόσια θέση σε θέματα που διχάζουν την κοινή γνώμη.
Ο ηγέτης της μειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Χακίμ Τζέφρις, έχει καταρτίσει ένα σχέδιο 100 ημερών για την περίπτωση που οι Δημοκρατικοί αναλάβουν τον έλεγχο της Βουλής. Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκονται οι ψηφοφορίες για τις περικοπές στη χρηματοδότηση της υγειονομικής περίθαλψης που υποστηρίζει ο Τραμπ, η έγκριση του Κογκρέσου στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν και η ανατροπή του προγράμματος δασμών του Τραμπ.
Τα ζητήματα αυτά έχουν διχάσει τη βάση των Ρεπουμπλικάνων και θα θέσουν δύσκολα διλήμματα στους νομοθέτες που ήδη προετοιμάζονται για τις προεδρικές εκλογές του 2028.
