Εκλογές Σερβία: Ποια είναι η Φοιτητική Λίστα που νίκησε τον Βούτσιτς
Πώς εμφανίστηκε το κίνημα των φοιτητών που συνέτριψε τον πρώην πρόεδρο της Σερβίας στις κάλπες, οι υποψήφιοι και το μανιφέστο
Snapshot
- Η Φοιτητική Λίστα κέρδισε τις εκλογές στη Σερβία με διαφορά 13 μονάδων από τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ανατρέποντας τις δημοσκοπήσεις.
- Το κίνημα αποτελείται από μη πολιτικά έμπειρα άτομα όλων των κοινωνικών στρωμάτων και δεν έχει κεντρική ηγεσία.
- Η πολιτική αναταραχή ξεκίνησε μετά το θάνατο 16 ατόμων από κατάρρευση στέγης στο Νόβι Σαντ, που συνδέθηκε με διαφθορά και αμέλεια κρατικών υπηρεσιών.
- Το μανιφέστο της Φοιτητικής Λίστας περιλαμβάνει μέτρα κατά της διαφθοράς, μεταρρυθμίσεις στα μέσα ενημέρωσης και απελευθέρωση δημόσιων φορέων από πολιτικό έλεγχο.
- Ο Βούτσιτς κατηγορεί το κίνημα για ξένη υποκίνησή και οργανωμένη αποσταθεροποίηση, ενώ η Φοιτητική Λίστα το συνδέει με το οργανωμένο έγκλημα.
Η Φοιτητική Λίστα ανέτρεψε τα προγνωστικά και τις δημοσκοπήσεις που ανέφεραν ότι για τη νίκη στις εκλογές της Σερβίας θα δοθεί μάχη ψήφο ψήφο. Το κίνημα των φοιτητών με βάση τα αρχικά αποτελέσματα στοιχεία κέρδισε τις εκλογές με 13 μονάδες διαφορά από τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Το κίνημα δεν έχει ηγετικά κλιμάκια και οι υποψήφιοι του δεν έχουν εμπειρία στην πολιτική. Είναι αγρότες, επιστήμονες, δάσκαλοι, καθηγητές και εκπρόσωποι από όλα τα στρώματα της σερβικής κοινωνίας και προσέλκυσαν ψηφοφόρους που αντιτάχθηκαν στην κυβέρνηση. Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε την 1η Νοεμβρίου 2024, όταν κατέρρευσε η τσιμεντένια στέγη έξω από τον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σερβίας, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άτομα.
Η τραγωδία θεωρήθηκε ως χαρακτηριστική της διαφθοράς και της αμέλειας των κρατικών υπηρεσιών στη Σερβία. Ο Βούτσιτς, που είχε συνδέσει στενά το όνομά του με το έργο, δέχθηκε σφοδρές επικρίσεις για την ανακοίνωση του σταθμού.
Αρχικά ξεκίνησαν εβδομαδιαίες φοιτητικές διαδηλώσεις που ζητούσαν να αποδοθεί δικαιοσύνη και να παρασχεθεί ασφάλεια στους πανεπιστημιακούς χώρους και στους δρόμους των πόλεων. Σύντομα, όμως, οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε ένα εθνικό κίνημα που εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη Σερβία και περιλάμβανε από αγρότες μέχρι ηθοποιούς και δικαστές.
Το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), που ιδρύθηκε από τον Βούτσιτς, κλονίστηκε και μέσα σε λίγες εβδομάδες ο πρωθυπουργός παραιτήθηκε. Τον Μάρτιο του 2025 το Βελιγράδει είδε μία από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις της ιστορίας του. Το φοιτητικό κίνημα συνέχισε να δυναμώνει και οι φοιτητές άρχισαν να οργανώνονται μέσω συνελεύσεων.
Η Έλενα Ιβάνοφ της Henry Jackson Society, ενός κέντρου μελετών εξωτερικής πολιτικής, ανέφερε ότι οι φοιτητές κατάφεραν να κινητοποιήσουν τα πλήθη με τρόπο που τα παραδοσιακά κόμματα της αντιπολίτευσης απέτυχαν αυτή ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Βούτσιτς από τότε που ανέλαβε την εξουσία.
Ο Ιλίγια Σρντάνοβιτς, πανηγυρίζει αφού ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ηγέτης του δεξιού Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), παραδέχτηκε την ήττα του στις κοινοβουλευτικές εκλογές στο Βελιγράδι της Σερβίας, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026
APΔεν έχει αρχηγό
Αντί να θέσουν οι φοιτητές υποψηφιότητα, οι φοιτητικές συνελεύσεις στις πανεπιστημιακές σχολές της χώρας επέλεξαν 250 υποψηφίους για να συμμετάσχουν στις κοινοβουλευτικές εκλογές, με επικεφαλής του ψηφοδελτίου τον καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Νόβι Σαντ και καρδιολόγος, Ιλίγια Σρντάνοβιτς. Ο Σρντάνοβιτς δεν έχει καμία σχέση με το παραδοσι9ακό πολιτικό σκηνικό. Κυκλοφορεί με μοτοσικλέτα και φωσφοριζέ κίτρινο μπουφάν με φοιτητικά συνθήματα.
Ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο αν είναι το πρόσωπο που η Φοιτητική Λίστα θα επιλέξει ως πρωθυπουργό. «Είναι απολύτως φυσιολογικό να σταθώ στο πλευρό των φοιτητών μου για να τους βοηθήσω στον δίκαιο αγώνα τους», δήλωσε πριν τις εκλογές ο Σρντάνοβιτς.
Ανάμεσα σε άλλα γνωστά πρόσωπα της λίστας των υποψηφίων βρίσκονται ο πρώην αστέρας του μπάσκετ Ντέγιαν Μποντιρόγκα, ο διάσημος ηθοποιός Τιχόμιρ Στάνιτς και ο πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας Ντέγιαν Σόσκιτς.
Στο πλαίσιο ενός προγράμματος 11 σημείων, το φοιτητικό κίνημα επιδιώκει:
- να εξαλείψει τη διαφθορά δημιουργώντας μια αστυνομική μονάδα για τη σύλληψη των υπευθύνων
- να απομακρύνει από το Υπουργείο Εσωτερικών όσους παραβίασαν τους κανόνες κατά της καταστολής των διαδηλωτών ή όσους έχουν σχέσεις με το οργανωμένο έγκλημα
- να μεταρρυθμίσει το στρεβλωμένο τοπίο των μέσων ενημέρωσης της Σερβίας και
- να απελευθερώσει τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα από τον πολιτικό έλεγχο
- να σταματήσει την πρόσληψη οπαδών του κόμματος σε ηγετικές θέσεις δημόσιων επιχειρήσεων
Γενικά στα προεκλογικά συνθήματα η Φοιτητική Λίστα συνέδεσε άμεσα το κόμμα του Βούτσιτς με το οργανωμένο έγκλημα και ρωτούσε σε αφίσες: «Μαφία ή Σερβία;». Από την πλευρά του ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς έχει επιμείνει ότι δεν πρόκειται απλά για φοιτητές αλλά για οργανωμένα άτομα που δρουν με οδηγίες από το εξωτερικό για να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα.