Σύγκρουση στην Ιταλία για σχολικό βιβλίο που «βλέπει» φασισμό στην κυβέρνηση Μελόνι
Ο υπουργός Παιδείας απαιτεί την απόσυρση εγχειριδίου ιστορίας της τρίτης λυκείου λόγω αναφορών σε «ελευθεριοκτόνα μέτρα», με τον εκδοτικό οίκο να αρνείται κατηγορηματικά κάνοντας λόγο για απόπειρα λογοκρισίας και ζήτημα αρχής
Τζόρτζια Μελόνι
Snapshot
- Ο υπουργός Παιδείας της Ιταλίας ζήτησε την απόσυρση σχολικού βιβλίου ιστορίας λόγω αναφορών που χαρακτηρίζουν την κυβέρνηση Μελόνι ως εφαρμόζουσα «ελευθεριοκτόνα μέτρα» και συνδέουν το κόμμα της με φασιστικές καταβολές.
- Το βιβλίο «Trame del tempo 3» υποστηρίζει ότι η σημερινή κυβέρνηση διατηρεί στενή σχέση με φασιστική βάση, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την κυβέρνηση και το κόμμα «Αδέλφια της Ιταλίας».
- Ο εκδοτικός οίκος Laterza αρνείται να αποσύρει το βιβλίο και κατηγορεί την κυβέρνηση για απόπειρα λογοκρισίας, τονίζοντας ότι η παρέμβαση του υπουργού αποτελεί ζήτημα αρχής.
- Ο εκδότης προτείνει τη λύση μέσω των δικαστηρίων σε περίπτωση καταγγελιών δυσφήμισης και επισημαίνει ότι οι μαθητές είναι ικανοί να κρίνουν το περιεχόμενο του βιβλίου.
Σφοδρή μετωπική σύγκρουση έχει ξεσπάσει στην Ιταλία με επίκεντρο τα σχολικά έδρανα και την πολιτική ιστορία της χώρας. Ο υπουργός Παιδείας Τζουζέπε Βαλντιτάρα έβαλε ευθέως στο στόχαστρο τον γνωστό εκδοτικό οίκο Laterza, απαιτώντας την άμεση απόσυρση ενός βιβλίου Σύγχρονης Ιστορίας που διδάσκεται στους μαθητές της τελευταίας τάξης του λυκείου. Η αιτία της κυβερνητικής οργής κρύβεται στον τρόπο με τον οποίο οι συγγραφείς του εγχειριδίου αποτυπώνουν την πολιτική δράση και τις ιδεολογικές καταβολές του σημερινού κυβερνητικού συνασπισμού της Τζόρτζια Μελόνι.
Στις επίμαχες σελίδες του βιβλίου, το οποίο φέρει τον τίτλο «Trame del tempo 3» (Πλοκές του χρόνου 3), η ανάλυση για τη σημερινή ηγεσία της χώρας είναι άκρως αιχμηρή. Οι συγγραφείς δεν διστάζουν να τονίσουν ότι «η κυβέρνηση αυτή ξεχωρίζει για την εφαρμογή ξεκάθαρα ελευθεριοκτόνων μέτρων». Την ίδια ώρα, το κείμενο συνδέει ευθέως τη σημερινή εξουσία με το σκοτεινό παρελθόν της Ιταλίας, επισημαίνοντας πως η συγκεκριμένη κυβερνητική συμμαχία «ανήλθε στην εξουσία έναν αιώνα μετά την φασιστική πορεία του Μουσολίνι στη Ρώμη και εβδομήντα επτά χρόνια μετά την απελευθέρωση από τον φασισμό». Σύμφωνα με την αφήγηση του σχολικού συγγράμματος, το κόμμα της ίδιας της Ιταλίδας πρωθυπουργού «συνεχίζει να διατηρεί μια στενή σχέση με μια βάση, η οποία είναι ξεκάθαρα φασιστική».
Οι συγκεκριμένες αναφορές προκάλεσαν την έντονη αντίδραση του υπουργείου Παιδείας. Ο Τζουζέπε Βαλντιτάρα εξαπέλυσε σφοδρά πυρά, κατηγορώντας τους συγγραφείς για έλλειψη αντικειμενικότητας. Ζητώντας τον εξοβελισμό του βιβλίου από την κυκλοφορία, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Υποστηρίζονται θέσεις που εργαλειοποιούν την πραγματικότητα και οι οποίες στερούνται αξιοπιστίας, θεωρώ ότι είναι προς το συμφέρον του εκδότη, για να προστατέψει την επιστημονική φήμη του οίκου του, να αποσύρει ένα έργο το οποίο, από επιστημονικής πλευράς, είναι απόλυτα ανεπαρκές και κινδυνεύει να χρησιμοποιηθεί για τον συστηματικό επηρεασμό των μαθητών». Όπως ανακοινώθηκε, η κυβερνητική δυσαρέσκεια πέρασε γρήγορα τις πόρτες της βουλής, με το κόμμα «Αδέλφια της Ιταλίας» να καταθέτει σχετική ερώτηση, ζητώντας εξηγήσεις.
Πάντως, ο εκδοτικός οίκος Laterza αρνείται κατηγορηματικά να υποκύψει στις πιέσεις. Ο διευθύνων σύμβουλος, Αλεσάντρο Λατέρτσα, σήκωσε το γάντι. Υπενθυμίζοντας πως η όλη συζήτηση είχε ανοίξει δημόσια πριν από έναν χρόνο, απέδωσε τη νέα πολεμική σε απόπειρα επιβολής λογοκρισίας.
Η τοποθέτησή του απέναντι στην ηγεσία του υπουργείου ήταν καταπέλτης. «Μπορεί να περίμεναν ότι θα το αποσύραμε ή θα ασκούσαμε κάποια μορφή αυτολογοκρισίας. Το θέμα δεν είναι το βιβλίο, δεν είναι η σελίδα του βιβλίου. Πρόκειται για θέμα αρχής: μπορεί ένας υπουργός να παρεμβαίνει, ζητώντας την γίνουν αλλαγές ή να μην υιοθετηθεί ένα σχολικό σύγγραμμα; Η απάντησή μου είναι όχι, ανεξαρτήτως από το αν πρόκειται για το ένα ή το άλλο βιβλίο, για το ένα ή το άλλο περιεχόμενο» ξεκαθάρισε ο Λατέρτσα.
Απαντώντας στις αιτιάσεις περί επιστημονικής ανεπάρκειας και συστηματικού επηρεασμού της νεολαίας, ο εκδότης έδειξε τον δρόμο της δικαιοσύνης για όσους νιώθουν ότι θίγονται. Διευκρίνισε αυστηρά πως «για όποιο ενδεχόμενο πρόβλημα δυσφήμισης, υπάρχουν τα δικαστήρια». Κλείνοντας τη δημόσια παρέμβασή του, υπενθύμισε με νόημα ότι «το βιβλίο αυτό απευθύνεται σε μαθητές της τελευταίας τάξης του λυκείου, οι οποίοι είναι απόλυτα σε θέση να καταλάβουν αν κάτι τους αρέσει ή όχι».
