Ιαπωνία: Βρέθηκε πήλινο ειδώλιο 1.500 ετών που απεικονίζει αρχαία ιέρεια
Αρχαιολόγοι στην Ιαπωνία ανακάλυψαν πήλινο ειδώλιο 1.500 ετών που απεικονίζει γυναίκα με θρησκευτικό ρόλο, σε αρχαίο ταφικό τύμβο της περιόδου Κοφούν
Snapshot
- Αρχαιολόγοι στην Ιαπωνία ανακάλυψαν πήλινο ειδώλιο 1.500 ετών που απεικονίζει γυναίκα με θρησκευτικό ρόλο, πιθανώς μίκο, σε αρχαίο ταφικό τύμβο της περιόδου Κοφούν.
- Το ειδώλιο βρέθηκε στην επαρχία Γκούνμα, στον αρχαιολογικό χώρο Νισικαμινομίγια, και αποτελεί ένα από τα παλαιότερα ανθρωπόμορφα χανίβα της περιοχής.
- Τα χανίβα ήταν πήλινα γλυπτά που τοποθετούνταν γύρω από τάφους ισχυρών ηγεμόνων και σχετίζονταν με ταφικές πρακτικές και την οργάνωση του χώρου των νεκρών.
- Η μορφή της γυναίκας φέρει χαρακτηριστικά τελετουργικά στοιχεία, όπως κότσο σιμαντά, κόκκινη διαγώνια ταινία και ραβδί, που υποδηλώνουν τη θρησκευτική της ιδιότητα.
- Το ειδώλιο εκτέθηκε δημόσια για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2026, στο Εκθεσιακό Κέντρο Αρχαιολογικών Ανασκαφών της επαρχίας Γκούνμα.
Ένα σπάνιο πήλινο ειδώλιο ηλικίας περίπου 1.500 ετών, το οποίο απεικονίζει μια γυναίκα με τελετουργικό ρόλο, έφεραν στο φως αρχαιολόγοι στην Ιαπωνία.
Το εύρημα εντοπίστηκε στην επαρχία Γκούνμα, μέσα στην τάφρο που περιβάλλει έναν αρχαίο ταφικό τύμβο του 5ου αιώνα, και θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για τη μελέτη των θρησκευτικών πρακτικών και των ταφικών εθίμων της εποχής.
Πρόκειται για ένα χανίβα (haniwa), δηλαδή ένα πήλινο γλυπτό που τοποθετούνταν γύρω από τους τάφους κατά την περίοδο Κοφούν (Kofun), μία από τις σημαντικότερες περιόδους της αρχαίας ιαπωνικής ιστορίας. Η συγκεκριμένη μορφή εκτιμάται ότι αναπαριστά μια μίκο (miko), γυναίκα που συνδεόταν με τις θρησκευτικές τελετές και λειτουργούσε ως μεσολαβητής ανάμεσα στον ανθρώπινο και τον πνευματικό κόσμο.
Από το ειδώλιο διατηρούνται το κεφάλι και ο κορμός, με το σωζόμενο τμήμα να έχει ύψος περίπου 40 εκατοστά. Το αρχικό έργο εκτιμάται ότι ήταν μεγαλύτερο, καθώς δεν έχει διασωθεί ολόκληρο το σώμα του.
Η ανακάλυψη ανακοινώθηκε από τις αρχές της επαρχίας Γκούνμα, ενώ το εύρημα χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς συγκαταλέγεται στα παλαιότερα γνωστά ανθρωπόμορφα χανίβα που έχουν εντοπιστεί στην περιοχή.
Πού βρέθηκε το ειδώλιο
Το πήλινο γλυπτό εντοπίστηκε στον αρχαιολογικό χώρο Νισικαμινομίγια (Nishikaminomiya), στην πόλη Ισεσάκι, βορειοδυτικά του Τόκιο, στην ευρύτερη περιοχή Κάντο.
Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 2020, στο πλαίσιο έργου διευθέτησης και βελτίωσης της κοίτης του ποταμού Τόνε. Τις εργασίες πραγματοποιεί το Ίδρυμα Αρχαιολογικής Έρευνας της επαρχίας Γκούνμα.
Στην περιοχή έχουν εντοπιστεί συνολικά 11 ταφικοί τύμβοι, οι οποίοι χρονολογούνται στον 5ο και τον 6ο αιώνα. Το ειδώλιο βρέθηκε στην τάφρο που περιβάλλει τον τύμβο Νο 1, ο οποίος έχει διάμετρο περίπου 45 μέτρα και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους της αρχαιολογικής θέσης.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το γλυπτό είχε αρχικά τοποθετηθεί κοντά σε μια λίθινη σαρκοφάγο σε σχήμα βάρκας, στο εσωτερικό του ταφικού μνημείου. Με την πάροδο του χρόνου, πιθανότατα μετακινήθηκε από την πλαγιά του τύμβου και κατέληξε στην περιμετρική τάφρο.
Τα χαρακτηριστικά που αποκαλύπτουν την ταυτότητα της μορφής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι λεπτομέρειες που διατηρούνται στο πήλινο γλυπτό. Η γυναίκα απεικονίζεται με χαρακτηριστικό κότσο, γνωστό ως σιμαντά (shimada), ο οποίος, σύμφωνα με τους ερευνητές, παραπέμπει στην εμφάνιση των γυναικών με θρησκευτικό ρόλο εκείνης της περιόδου.
Στους καρπούς διακρίνονται πήλινα βραχιόλια με ίχνη κόκκινης χρωστικής, ενώ στο σώμα έχει αποδοθεί μια κόκκινη διαγώνια ταινία, αντίστοιχη με το τελετουργικό ένδυμα της εποχής.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η λεπτομερής απόδοση των δακτύλων. Στο αριστερό χέρι η μορφή κρατά ένα αντικείμενο που μοιάζει με ραβδί και εκτιμάται ότι πρόκειται για τελετουργικό σύμβολο.
Η προσεκτική κατασκευή ακόμη και των λεπτομερειών που δύσκολα θα μπορούσαν να γίνουν αντιληπτές από απόσταση υποδηλώνει υψηλό επίπεδο τεχνικής κατάρτισης του δημιουργού. Παράλληλα, τα ίχνη της αρχικής διακόσμησης προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την ενδυμασία και την αισθητική των ανθρώπων της περιόδου Κοφούν.
Τι ήταν τα χανίβα και ποιος ο ρόλος τους
Τα χανίβα αποτελούν χαρακτηριστικά πήλινα γλυπτά της περιόδου Κοφούν, η οποία εκτείνεται περίπου από τον 3ο έως τις αρχές του 8ου αιώνα μ.Χ.
Τοποθετούνταν γύρω από τους ταφικούς τύμβους, οι οποίοι κατασκευάζονταν για την ταφή ισχυρών ηγεμόνων και μελών της ανώτερης κοινωνικής τάξης. Αρχικά είχαν κυλινδρική μορφή, ενώ σταδιακά εξελίχθηκαν σε σύνθετες αναπαραστάσεις ανθρώπων, ζώων, κατοικιών και πολεμιστών.
Η ακριβής λειτουργία τους εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Θεωρείται, ωστόσο, ότι συνδέονταν με τις ταφικές πρακτικές και τη συμβολική οργάνωση του χώρου γύρω από τους νεκρούς.
Η λέξη «χανίβα» αποδίδεται συνήθως ως «κύκλος από πηλό», ενώ ο αριθμός των γλυπτών που τοποθετούνταν γύρω από έναν τάφο μπορούσε να κυμαίνεται από μερικές δεκάδες έως αρκετές χιλιάδες.
Η συγκεκριμένη ανακάλυψη ξεχωρίζει επειδή απεικονίζει μια γυναίκα που συνδέεται με τη θρησκευτική ζωή και τις τελετουργίες, προσφέροντας ένα σπάνιο δείγμα της γυναικείας παρουσίας στις πνευματικές πρακτικές της αρχαίας Ιαπωνίας.
Οι γυναίκες με θρησκευτικό ρόλο στην αρχαία Ιαπωνία
Οι μίκο κατείχαν ιδιαίτερη θέση στην παραδοσιακή θρησκεία Σίντο (Shinto), καθώς συνδέονταν με τελετουργίες, προσευχές και πρακτικές επικοινωνίας με τον πνευματικό κόσμο.
Κατά την περίοδο Κοφούν, εκτιμάται ότι γυναίκες με αντίστοιχους ρόλους συμμετείχαν σε τελετές που σχετίζονταν με την ταφή και τη μεταθανάτια πορεία των νεκρών.
Η αναπαράστασή τους σε ταφικά αντικείμενα προσφέρει σημαντικά στοιχεία για τη θέση που μπορούσαν να έχουν οι γυναίκες στις θρησκευτικές και κοινωνικές δομές της εποχής. Ωστόσο, το συγκεκριμένο ειδώλιο δεν αποδεικνύει από μόνο του ποιες ακριβώς τελετουργίες πραγματοποιούσε η γυναίκα που απεικονίζει.
Η περίοδος Κοφούν πήρε το όνομά της από τους μεγάλους ταφικούς τύμβους που κατασκευάζονταν για ισχυρούς ηγεμόνες. Πολλοί είχαν χαρακτηριστικό σχήμα κλειδαρότρυπας και περιβάλλονταν από τάφρους, αποτελώντας εντυπωσιακά δείγματα της κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης της Ιαπωνίας εκείνης της εποχής.
Η σημασία της ανακάλυψης και η έκθεση στο κοινό
Η επαρχία Γκούνμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιοχές της Ιαπωνίας για τη μελέτη των χανίβα, καθώς διαθέτει μεγάλο αριθμό αρχαίων ταφικών τύμβων και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα της περιόδου Κοφούν.
Το νέο ειδώλιο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό στις 28 Οκτωβρίου 2026, στο Εκθεσιακό Κέντρο Αρχαιολογικών Ανασκαφών της επαρχίας Γκούνμα, στο πλαίσιο ειδικής παρουσίασης των αρχαιολογικών ευρημάτων. Η έκθεση έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει έως τις 30 Νοεμβρίου.
