CENTCOM: Πλάνα από δύο αεροπλανοφόρα να πλέουν στην αραβική θάλασσα εν μέσω έντασης με το Ιράν
Η Τεχεράνη ανασυγκροτεί τις στρατιωτικές της δυνατότητες, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους ασφαλείας
Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εντείνουν τις προετοιμασίες για μια ενδεχόμενη νέα στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν, καθώς η Τεχεράνη αποκαθιστά δυνατότητες που επλήγησαν σε προηγούμενες επιθέσεις. Αξιωματούχοι ασφαλείας, ωστόσο, επισημαίνουν ότι μια νέα επίθεση δεν επίκειται.
Με το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες να συνεχίζουν την ανταλλαγή πληγμάτων, οι στρατιωτικοί επιτελείς εξετάζουν πότε θα μπορούσε να καταστεί αναγκαία μια νέα επιχείρηση, ποιους στόχους θα έπρεπε να επιτύχει και εάν η Ουάσιγκτον θα συμμετείχε στην υλοποίησή της μαζί με το Ισραήλ.
Η τελευταία αμερικανική επίδειξη ισχύος πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης, όταν η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δημοσιοποίησε πλάνα από δύο αεροπλανοφόρα, το USS Theodore Roosevelt και το USS George Washington, να πλέουν στην Αραβική Θάλασσα.
Οι εικόνες δόθηκαν στη δημοσιότητα εν μέσω κλιμακούμενης έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και αυξημένης ετοιμότητας των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας έχουν δηλώσει τις τελευταίες ημέρες ότι οι προσπάθειες του Ιράν να αποκαταστήσει τις στρατιωτικές του υποδομές θα απαιτήσουν, σε βάθος χρόνου, σημαντική ισραηλινή αντίδραση.
Οι ισραηλινές πληροφορίες δείχνουν ότι η Τεχεράνη προετοιμάζεται για νέα σύγκρουση και ανασυγκροτεί τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Οι ίδιοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι τονίζουν, πάντως, ότι δεν υπάρχει άμεση ανάγκη ανάληψης δράσης.
Το ερώτημα για τους στρατιωτικούς σχεδιαστές, επομένως, δεν είναι μόνο εάν θα χρειαστεί νέα επιχείρηση, αλλά και πότε θα διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες για την έναρξή της.
Κρίσιμος ο συντονισμός με τις ΗΠΑ
Οι προϋποθέσεις αυτές εκτείνονται πολύ πέρα από το πεδίο των επιχειρήσεων. Οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι ένας ακόμη μεγάλος πόλεμος με το Ιράν θα απαιτούσε ευρεία εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης και αντοχή από τον άμαχο πληθυσμό, ο οποίος έχει ήδη υποστεί αλλεπάλληλα κύματα πυραυλικών επιθέσεων.
Με το πολιτικό σύστημα σε εύθραυστη κατάσταση και τη σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης να παραμένει ανοιχτή, η έναρξη ακόμη μίας εντατικής στρατιωτικής εκστρατείας θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολη.
Παράλληλα, η στρατιωτική ηγεσία βρίσκεται ενώπιον μιας στρατηγικής επιλογής ως προς την αμερικανική συμμετοχή. Κατά την επιχείρηση «Roaring Lion», οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις επιχειρούσαν σε στενό συντονισμό με τις αμερικανικές. Οι δύο στρατοί είχαν κατανείμει μεταξύ τους περιοχές επιχειρήσεων και αρμοδιότητες, λειτουργώντας, σύμφωνα με αξιωματούχους ασφαλείας, σχεδόν ως ενιαία δύναμη.
Η διατήρηση αυτού του επιπέδου συνεργασίας αποτελεί κεντρικό στόχο του Ισραήλ, το οποίο θα προτιμούσε να διεξαγάγει οποιαδήποτε νέα εκστρατεία μαζί με τις ΗΠΑ.
Μια μονομερής ισραηλινή επιχείρηση παραμένει λιγότερο επιθυμητή εναλλακτική. Οι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η πιθανότητα να δράσει το Ισραήλ χωρίς αμερικανική συμμετοχή είναι σχετικά μικρή, ιδιαίτερα όσο η Ουάσιγκτον παραμένει άμεσα εμπλεκόμενη στην αντιπαράθεση με την Τεχεράνη. Παρ’ όλα αυτά, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις προετοιμάζονται και για αυτό το ενδεχόμενο.
Τι θα επιδίωκε ένα νέο πλήγμα στο Ιράν;
Πέρα από τον χρόνο και την αμερικανική εμπλοκή, οι στρατιωτικοί επιτελείς πρέπει να καθορίσουν τους στόχους μιας νέας εκστρατείας. Όπως επισημαίνουν αξιωματούχοι, μια ακόμη μεγάλη επιχείρηση θα απαιτούσε σαφώς προσδιορισμένο στρατηγικό σκοπό. Δεν θα αρκούσε η εξαπόλυση επιθέσεων μόνο και μόνο επειδή το Ιράν άρχισε ξανά να ανασυγκροτεί τις δυνατότητές του.
Κατά την επιχείρηση «Roaring Lion», οι ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν επλήγησαν στον βαθμό που είχαν πληγεί κατά την επιχείρηση «Rising Lion». Την ίδια ώρα, πληροφορίες αναφέρουν ότι η Τεχεράνη ενισχύει και θωρακίζει τις πυρηνικές της υποδομές, γεγονός που θα μπορούσε να δυσκολέψει μελλοντικές αεροπορικές επιδρομές και να περιορίσει την αποτελεσματικότητα ορισμένων στρατιωτικών επιλογών.
Αυτό θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα για τη στρατιωτική και την πολιτική ηγεσία: Θα επιδίωκε μια νέα εκστρατεία την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος —έναν φιλόδοξο στόχο στον οποίο έχει αναφερθεί επανειλημμένα ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου— ή θα υπηρετούσε πιο περιορισμένους στρατιωτικούς στόχους για τη βελτίωση της θέσης ασφάλειας του Ισραήλ;
Οι αξιωματούχοι θεωρούν ότι το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα πρέπει να καθοριστεί πριν ληφθεί η απόφαση για μια ακόμη εκτεταμένη επιχείρηση.
Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν επίσης τις εξελίξεις στο εσωτερικό του Ιράν, ιδιαίτερα τις ενδείξεις αναταραχής στις δυτικές περιοχές της χώρας. Η οικονομική πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ έχει επιβαρύνει τις δυσκολίες της Τεχεράνης. Ωστόσο, αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι είναι αδύνατο να προβλεφθεί εάν αυτές οι συνθήκες θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην κατάρρευση του καθεστώτος.
Η πτώση κυβερνήσεων είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί. Η πολιτική ανατροπή στη Συρία εξελίχθηκε σε βάθος περίπου μίας δεκαετίας, ενώ οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν στο Ιράν αρκετούς μήνες μετά την επιχείρηση «Rising Lion» καταπνίγηκαν τελικά από τις αρχές.
Παρά την αυξανόμενη οικονομική πίεση και την εσωτερική δυσαρέσκεια, οι αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών αποφεύγουν να καταλήξουν σε οριστικά συμπεράσματα για τη σταθερότητα του ιρανικού καθεστώτος.
Το βάρος τριών ετών πολέμου
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι η κατάσταση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων έπειτα από τρία χρόνια εντατικών πολεμικών επιχειρήσεων σε επτά μέτωπα.
Οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να διατηρούν θέσεις για λόγους ασφαλείας εντός εχθρικού εδάφους, ενώ οι απαιτήσεις των συνεχιζόμενων επιχειρήσεων έχουν περιορίσει τις ευκαιρίες εκπαίδευσης και έχουν επιβαρύνει σημαντικά τους εφέδρους.
Η στρατιωτική ηγεσία έχει θέσει ως στόχο για το 2027 τη σημαντική μείωση της πίεσης στο προσωπικό της εφεδρείας. Μια ακόμη σύγκρουση μεγάλης κλίμακας με το Ιράν θα ανέτρεπε αυτόν τον σχεδιασμό, απαιτώντας ενδεχομένως παρατεταμένη επιστράτευση και πρόσθετες αναπτύξεις δυνάμεων σε περισσότερα μέτωπα.
Οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι αναμένουν επίσης ότι μια αναζωπύρωση των συγκρούσεων με το Ιράν θα ενέπλεκε και τη Χεζμπολάχ. Η Βόρεια Διοίκηση έχει εκπονήσει σχέδια για βαθύτερη χερσαία προέλαση στον Λίβανο, εάν επαναληφθούν οι εχθροπραξίες με την τρομοκρατική οργάνωση. Μια τέτοια επιχείρηση, όμως, θα απαιτούσε σημαντικούς πόρους και θα επιβάρυνε περαιτέρω τις κοινότητες του βόρειου Ισραήλ.
Η προστασία του άμαχου πληθυσμού αποτελεί ακόμη μία μεγάλη ανησυχία. Οι προηγούμενες ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις κατέδειξαν πόσο εκτεθειμένα μπορούν να βρεθούν τα αστικά κέντρα και οι κρίσιμες υποδομές σε μια παρατεταμένη σύγκρουση. Μεταξύ των περιστατικών ήταν και το πλήγμα που προκάλεσε ζημιές στο Ιατρικό Κέντρο Σορόκα, στην Μπερ Σεβά.
Μια νέα εκστρατεία θα απαιτούσε εκτεταμένη αμυντική προετοιμασία και δυνατότητα διατήρησης της αντοχής του πληθυσμού απέναντι σε πρόσθετες επιθέσεις.
Προς το παρόν, η Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών και η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία παραμένουν σε αυξημένη επιφυλακή. Οι προετοιμασίες περιλαμβάνουν επικαιροποίηση και διεύρυνση των καταλόγων στόχων, ενσωμάτωση των επιχειρησιακών διδαγμάτων από προηγούμενες εκστρατείες και βελτίωση της αμυντικής διάταξης ενόψει πιθανής επανάληψης των εχθροπραξιών.
Οι αξιωματούχοι ασφαλείας θεωρούν ότι μια ακόμη επιχείρηση κατά του Ιράν ενδέχεται τελικά να καταστεί αναγκαία. Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά θεμελιώδη ζητήματα: ο χρόνος εκδήλωσής της, ο βαθμός αμερικανικής συμμετοχής, οι στρατιωτικοί στόχοι και η δυνατότητα υποστήριξης μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Μέχρι να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν τις προετοιμασίες τους, χωρίς να αντιμετωπίζουν ένα νέο πλήγμα ως επικείμενο.