Μια νέα «Γιάλτα» στη Σεντζέν; Ποιοι φοβούνται ότι θα βρεθούν «στο μενού» Τραμπ - Πούτιν - Σι

Καθ’ οδόν προς την Κίνα, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε στάση στις Φιλιππίνες 

Μια νέα «Γιάλτα» στη Σεντζέν;  Ποιοι φοβούνται ότι θα βρεθούν «στο μενού» Τραμπ - Πούτιν - Σι
Russian artist Alexey Sergienko unveils his new painting named 'Shenzhen, 26' depicting U.S. President Donald Trump, Russian President Vladimir Putin and China's President Xi Jinping dedicated to their upcoming meeting in Shenzhen, during the...
Snapshot
  • Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μεταβαίνει στη Σεντζέν για την τριμερή συνάντηση με τους ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας, μια συνάντηση που περιγράφεται ως «Γιάλτα 2.0» λόγω των πιθανών διεθνών επιπτώσεων της.
  • Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν ανησυχίες ότι οι διαπραγματεύσεις μπορεί να οδηγήσουν σε ευρύτερες διευθετήσεις για την ασφάλεια της Ευρώπης χωρίς τη συμμετοχή τους, ειδικά όσον αφορά το ΝΑΤΟ και την Ουκρανία.
  • Οι χώρες της Ασίας φοβούνται ότι μια συνεννόηση ΗΠΑ-Κίνας θα περιορίσει την ανεξαρτησία τους, ενώ η Ουάσιγκτον προσπαθεί να διαβεβαιώσει τους περιφερειακούς εταίρους της για τη στρατηγική συνεργασία.
  • Η αμερικανική πλευρά θέλει να συζητήσει θέματα όπως η μείωση των πυρηνικών όπλων και η κατάσταση στο Ιράν, αλλά η Ουκρανία διαχωρίζεται από τη διαδικασία αυτών των συνομιλιών.
  • Υπάρχει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης του Τραμπ με τον Κιμ Γιονγκ Ουν, αλλά δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ή προγραμματισμός μέχρι στιγμής.
Snapshot powered by AI

Με την Ευρώπη να ανησυχεί για το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης της ασφάλειάς της ερήμην της και τις ασιατικές πρωτεύουσες να αναζητούν διαβεβαιώσεις για τις αμερικανικές δεσμεύσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα μεταβεί σήμερα στην Κίνα.

Μετά τη στάση στη Μανίλα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται στη Σεντζέν για τη σύνοδο του APEC, πριν από την τριμερή συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία έχει ανακοινωθεί για την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου.

Οι τριμερείς συνομιλίες, όπως και η διμερής συνάντηση Τραμπ-Σι, θα πραγματοποιηθούν στο περιθώριο της συνόδου των ηγετών του Φόρουμ Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας–Ειρηνικού (APEC), την Τετάρτη και την Πέμπτη. Τα μέλη του APEC αντιπροσωπεύουν το 62% του παγκόσμιου ΑΕΠ και περίπου το μισό παγκόσμιο εμπόριο.

Η Σεντζέν, στη νότια Κίνα, ετοιμάζεται να φιλοξενήσει την Πέμπτη την πρώτη συνάντηση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ, του Σι Τζινπίνγκ και του Βλαντίμιρ Πούτιν, με την οποία κορυφώνεται μια εβδομάδα διπλωματικών επαφών υψηλού διακυβεύματος στην Ασία.

Το κρίσιμο διακύβευμα υπερβαίνει την ατζέντα μιας συνόδου κορυφής. Ορισμένοι αποκαλούν την τριμερή συνάντηση «Γιάλτα 2.0», παραπέμποντας στη διάσκεψη του 1945 στην Κριμαία, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Σοβιετικός ηγέτης Ιωσήφ Στάλιν καθόρισαν τη διεθνή τάξη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Για τους συμμάχους των ΗΠΑ, το ερώτημα είναι αν η προσωπική διπλωματία του Τραμπ θα λειτουργήσει ως δίαυλος αποκλιμάκωσης ή θα ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερες διευθετήσεις μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, με συνέπειες για χώρες που δεν θα βρίσκονται στο τραπέζι.

Παρότι αναμένονται λίγα συγκεκριμένα αποτελέσματα, η συνάντηση θα έχει αντίκτυπο σε ολόκληρο τον κόσμο, ιδιαίτερα σε εστίες έντασης όπως η Ουκρανία, η Ταϊβάν και η Μέση Ανατολή.

Οι προσδοκίες για άμεσες συμφωνίες παραμένουν περιορισμένες. Σύμφωνα με την αμερικανική ενημέρωση για την προετοιμασία της συνάντησης, η μείωση των πυρηνικών όπλων και ο πόλεμος στο Ιράν περιλαμβάνονται στα θέματα που θέλει να συζητήσει ο Τραμπ. Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει την τριμερή ως αφετηρία διαλόγου, ενώ διαχωρίζει το ουκρανικό από αυτή τη διαδικασία.

Η διάκριση αυτή, πάντως, δεν αρκεί για να καθησυχάσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Η ανησυχία τους αφορά και το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να εντάξει τις συνομιλίες με τη Μόσχα.

Η ευρωπαϊκή «κόκκινη γραμμή»

Σύμφωνα με το NBC News, οι αναφορές του Τζάρεντ Κούσνερ σε ευρύτερες μεταπολεμικές διευθετήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια έχουν θορυβήσει Ευρωπαίους αξιωματούχους. Φοβούνται ότι η προσπάθεια τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία μπορεί να μετατραπεί σε διαπραγμάτευση για τον ρόλο του ΝΑΤΟ και τους όρους ασφαλείας ολόκληρης της ηπείρου.

Για τη Μόσχα, μια τέτοια συζήτηση συνδέεται με την πάγια επιδίωξη περιορισμού της νατοϊκής παρουσίας. Για τους Ευρωπαίους, αντίθετα, το πρόβλημα βρίσκεται πρωτίστως στην παραβίαση των υφιστάμενων κανόνων από τη Ρωσία.

Η Κάγια Κάλας έχει προειδοποιήσει για τον κίνδυνο να πέσει η Ουάσιγκτον στην «παγίδα της Μόσχας», ενώ ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, δήλωσε ότι η Ευρώπη διαθέτει ήδη αρχιτεκτονική ασφαλείας και δεν χρειάζεται καινούργια.

Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι επιδιώκει την ενίσχυση των υφιστάμενων διευθετήσεων, με το ΝΑΤΟ στον πυρήνα τους, και ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία πρέπει να έχει τη συναίνεση των εμπλεκόμενων μερών. Οι διαβεβαιώσεις, ωστόσο, δεν αίρουν τις αμφισημίες γύρω από το εύρος της διαπραγμάτευσης.

Το Κίεβο ζητεί να προηγηθεί κατάπαυση του πυρός και απορρίπτει τη μετατόπιση της συζήτησης προς μια συνολική αναθεώρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παράλληλα, ακόμη και η ευρωπαϊκή συμμετοχή στους επόμενους γύρους συνομιλιών παραμένει αντικείμενο διαφωνίας: ενώ ο Κούσνερ έχει μιλήσει για ρωσική αποδοχή, το Κρεμλίνο ζητεί πρώτα να αποσαφηνιστεί τι μπορούν να συνεισφέρουν οι Ευρωπαίοι στην ειρηνευτική διαδικασία.

Ο φόβος μιας συνεννόησης Ουάσιγκτον-Πεκίνου

Στην Ασία, η ανησυχία έχει διαφορετική αφετηρία, αλλά παρόμοιο χαρακτήρα. Οι χώρες της περιοχής επιθυμούν ειρηνικές σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, χωρίς μια διμερή συνεννόηση που θα περιόριζε τα δικά τους περιθώρια επιλογών.

Ο Φιλιππινέζος πολιτικός επιστήμονας Ρίτσαρντ Χεϊντάριαν περιέγραψε στη Frankfurter Allgemeine Zeitung αυτόν τον φόβο με εύγλωττο τρόπο: όποιος δεν κάθεται στο τραπέζι κινδυνεύει να βρεθεί στο μενού.

Αντίστοιχα, η Ινδονήσια πολιτική επιστήμονας Ντέουι Φορτούνα Ανουάρ προειδοποίησε για το ενδεχόμενο μιας «G2», μιας συνεννόησης ΗΠΑ και Κίνας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαχωρισμό σφαιρών επιρροής. Ο ανταγωνισμός των δύο δυνάμεων προσφέρει στις μικρότερες χώρες περιθώρια ελιγμών, τα οποία φοβούνται ότι θα περιορίζονταν σε μια τέτοια περίπτωση.

Σε αυτή τη βάση αποκτά ιδιαίτερη σημασία η χθεσινή παρουσία του Τραμπ στη Μανίλα. Η στάση στις Φιλιππίνες, πριν από την Κίνα, προσέφερε στην Ουάσιγκτον την ευκαιρία να επαναβεβαιώσει τις σχέσεις της με τους περιφερειακούς εταίρους της.

Διαβεβαιώσεις στη Μανίλα

Ο Τραμπ συναντήθηκε την Τρίτη με τους ηγέτες της Ινδίας, της Ιαπωνίας και της Αυστραλίας στο πλαίσιο του Quad. Οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι εφοδιαστικές αλυσίδες και η τεχνητή νοημοσύνη βρέθηκαν στη συζήτηση, καθώς οι τέσσερις χώρες επιχειρούν να διατηρήσουν τη στρατηγική συνεργασία τους παρά τις τριβές που έχει προκαλέσει η αμερικανική εμπορική πολιτική.

Στο δείπνο με τους ηγέτες της Νοτιοανατολικής Ασίας, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε τη στήριξή του στους συμμάχους και τους κάλεσε να επικοινωνούν απευθείας μαζί του όταν προκύπτει πρόβλημα. Υπέγραψε επίσης με τον πρωθυπουργό της Ταϊλάνδης, Ανουτίν Τσαρνβιρακούλ, κοινή δήλωση που θέτει τη βάση για εμπορική συμφωνία.

Για τις χώρες της περιοχής, όμως, η αξιοπιστία των δεσμεύσεων θα κριθεί στη συνέχεια. Η Κίνα αποτελεί σημαντικό εμπορικό εταίρο, ενώ οι ΗΠΑ παραμένουν κρίσιμο αντίβαρο στην επιρροή της. Η διατήρηση αυτής της ισορροπίας δυσκολεύεται όταν η Ουάσιγκτον συνδυάζει τις διαβεβαιώσεις ασφαλείας με δασμολογικές πιέσεις.

Το ανοιχτό ενδεχόμενο του Κιμ

Στην ήδη σύνθετη διπλωματική εικόνα προστίθεται το ενδεχόμενο συνάντησης του Τραμπ με τον Κιμ Γιονγκ Ουν. Ο Αμερικανός πρόεδρος το άφησε ανοιχτό, συνδέοντας την πιθανή μετάβαση του Βορειοκορεάτη ηγέτη στην Κίνα με τον Σι.

Το Πεκίνο δήλωσε την Τρίτη ότι δεν διαθέτει σχετική πληροφορία, ενώ η Πιονγκγιάνγκ δεν σχολίασε. Αντίθετα, τα κρατικά μέσα της Βόρειας Κορέας δημοσιοποίησαν εικόνες του Κιμ από οικογενειακή επίσκεψη σε τουριστικό συγκρότημα κοντά στα κινεζικά σύνορα.

Ειδικοί που μίλησαν στο AFP απέφυγαν να συνδέσουν την επίσκεψη με προετοιμασία συνάντησης. Προς το παρόν, το ενδεχόμενο παραμένει ανοιχτό, χωρίς επιβεβαιωμένο προγραμματισμό.

Στη Σεντζέν η προσοχή στρέφεται τόσο στο περιεχόμενο των συνομιλιών όσο και στα όριά τους: ποια ζητήματα μπορούν να συζητήσουν οι τρεις ηγέτες και ποιες αποφάσεις απαιτούν τη συμμετοχή εκείνων που θα κληθούν να ζήσουν με τις συνέπειές τους.

Διαβάστε επίσης

Σχόλια
Ροή Ειδήσεων Δημοφιλή