Ιστορική συνάντηση Σι, Τραμπ και Πούτιν - Τι θα συζητήσουν - Ο γρίφος και το στοίχημα - Γιάλτα 2.0;

Οι σύνοδοι κορυφής στην Κίνα και τις Φιλιππίνες αποτελούν το σκηνικό για σειρά συναντήσεων μεταξύ ισχυρών παγκόσμιων δυνάμεων

Ιστορική συνάντηση Σι, Τραμπ και Πούτιν - Τι θα συζητήσουν - Ο γρίφος και το στοίχημα - Γιάλτα 2.0;
This combination of three images shows President Donald Trump in Washington, Nov. 9, 2026, from left, China's President Xi Jinping in Washington, Sept. 24, 2026, and Russia's President Vladimir Putin in Moscow, Nov. 4, 2026. (AP Photo)

Η συνάντηση του Σι Τζινπίνγκ, του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σεντζέν της νότιας Κίνας, την Πέμπτη, θα καλύψει θέματα «ιστορικής σημασίας», μεταξύ των οποίων η «διαφύλαξη της παγκόσμιας ειρήνης», ανακοίνωσε το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η επιβεβαίωση της τριμερούς συνάντησης της Πέμπτης, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας–Ειρηνικού (APEC), εδραιώνει τη θέση του Σι ως παγκόσμιου παράγοντα ισχύος, καθώς φιλοξενεί τις εργασίες στο λαμπερό τεχνολογικό κέντρο της νότιας Κίνας, τη Σεντζέν, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα του Guardian.

Τα θέματα που θα συζητηθούν παραμένουν ασαφή. Ωστόσο, πολλοί, μεταξύ αυτών και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, ελπίζουν ότι οι τρεις μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις του κόσμου θα συζητήσουν για τον πυρηνικό αφοπλισμό.

Πρόσωπο με γνώση της προετοιμασίας δήλωσε ότι η Κίνα, η Ρωσία και οι ΗΠΑ αποφάσισαν να μην υπάρξει προσυμφωνημένη ατζέντα. Πρόκειται για ασυνήθιστη επιλογή του οικοδεσπότη Σι, ο οποίος συνήθως επιμένει οι συνομιλίες με ξένους ηγέτες να ακολουθούν αυστηρά προκαθορισμένο πλαίσιο, σύμφωνα με τους FT.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία τους αυτή την εβδομάδα, ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας, Ουάνγκ Γι, και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, «συμφώνησαν στη σημασία ουσιαστικών συνομιλιών σε επίπεδο ηγετών για την προώθηση στόχων όπως η ειρήνη και ο πυρηνικός αφοπλισμός», σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η Κίνα ήταν η τελευταία από τις τρεις δυνάμεις που επιβεβαίωσε τη διεξαγωγή της τριμερούς συνάντησης, χωρίς όμως να προσδιορίσει στην ανακοίνωσή της συγκεκριμένα θέματα της ατζέντας.

«Οι ηγέτες θα ανταλλάξουν σε βάθος απόψεις για τη διαφύλαξη της παγκόσμιας ειρήνης και την προώθηση της στρατηγικής σταθερότητας στις σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, κάτι που έχει ιστορική σημασία», δήλωσε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ.

«Η ενίσχυση της επικοινωνίας μεταξύ Κίνας, Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών, σε συνδυασμό με τη διαχείριση των διαφορών και τη σταθεροποίηση των σχέσεων, εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των τριών χωρών», πρόσθεσε.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ θα θέσει τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών και τη διάδοση των πυρηνικών όπλων. Τόνισε, ωστόσο, ότι ο πρόεδρος επιθυμεί να ξεκινήσει μια συζήτηση μεταξύ των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων και δεν αναμένει να επιτευχθεί συμφωνία.

«Είναι ένα δύσκολο θέμα για την Κίνα, αλλά πιστεύουμε ότι ήρθε η ώρα να καθίσει, κατά κάποιον τρόπο, στο τραπέζι των ενηλίκων», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε τη Δευτέρα ότι, εάν οι τρεις ηγέτες «δεσμευθούν πραγματικά σε έναν ουσιαστικό πυρηνικό αφοπλισμό, αυτό θα αποτελέσει μεγάλο επίτευγμα για τον κόσμο».

Ωστόσο, πολλοί αναλυτές προειδοποιούν ότι οι προσδοκίες για μια σημαντική πρόοδο πρέπει να παραμείνουν συγκρατημένες.

Ο Σι «θα απολαύσει την αίγλη που προσδίδει στην Κίνα ο ρόλος της ως διοργανώτριας και διαμορφώτριας της ατζέντας», έγραψε ο Ράιαν Χας του Ινστιτούτου Brookings σε σχετική ανάλυσή του. Ωστόσο, «ο συμβολισμός ενδέχεται να αποδειχθεί πιο διαχρονικός από την ουσία αυτής της συνάντησης».

Οι τρεις ηγέτες προσέρχονται στις συνομιλίες με πολύ διαφορετικές προτεραιότητες, δήλωσε στον Guardian ο Σιαογιού Που, από το Πανεπιστήμιο της Νεβάδα.

Η Κίνα έχει απορρίψει προηγούμενες απόπειρες να εμπλακεί σε συνομιλίες για τα πυρηνικά όπλα με τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες διαθέτουν μεγαλύτερα οπλοστάσια. Ο Τραμπ, ωστόσο, έχει δηλώσει ότι θέλει να συζητήσει για τον πυρηνικό αφοπλισμό, καθώς και για τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. Η Κίνα, σημαντικός οικονομικός εταίρος της Τεχεράνης, έχει επιδιώξει να μεσολαβήσει στη σύγκρουση και δηλώνει ότι η αποτροπή της επανέναρξης των εχθροπραξιών αποτελεί «ύψιστη προτεραιότητα».

Αντιθέτως, όπως φοβάται το Κίεβο, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ενδέχεται να μη συζητηθεί καθόλου, παρότι ο Πούτιν φέρεται να επιθυμεί να τεθεί το ζήτημα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Τραμπ δεν αναμένεται να το θέσει, ενώ ο Γερμανός πρόεδρος, Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, δήλωσε ότι ο Σι έδειξε «ενόχληση» σε πρόσφατη συνάντησή τους, όταν τέθηκε το ενδεχόμενο να συζητηθεί η Ουκρανία στην τριμερή.

Για τον Σι, «μεγάλο μέρος του πολιτικού οφέλους» έγκειται απλώς «στη δυνατότητα να φέρει τον Πούτιν και τον Τραμπ στο ίδιο τραπέζι», δήλωσε στο CNBC ο Πίτερ Αλεξάντερ, διευθύνων σύμβουλος της Z-Ben Advisors, με έδρα τη Σαγκάη.

Η Wall Street Journal ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε αντιδράσει στις απαιτήσεις του Πεκίνου να ακολουθήσει η σύνοδος ένα αυστηρά προκαθορισμένο σενάριο, με προετοιμασμένες δηλώσεις και περιορισμένα περιθώρια συζήτησης.

Η Σάρι Άρχο Χαβρέν, από τη δεξαμενή σκέψης Royal United Services Institute, έγραψε στο X:

«Η Κίνα δεν θέλει εκπλήξεις και επιδιώκει να διασφαλίσει ότι ούτε ο Τραμπ ούτε ο Πούτιν θα κλέψουν την παράσταση από τον οικοδεσπότη. Επιπλέον, ο Σι δεν θέλει να παρασυρθεί σε μια συζήτηση για την Ουκρανία ή για οποιοδήποτε άλλο θέμα για το οποίο δεν είναι προετοιμασμένος».

Γιάλτα 2.0;

Ορισμένοι αποκαλούν την τριμερή συνάντηση «Γιάλτα 2.0», παραπέμποντας στη διάσκεψη του 1945 στην Κριμαία, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος Φράνκλιν Ρούζβελτ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Σοβιετικός ηγέτης Ιωσήφ Στάλιν καθόρισαν τη διεθνή τάξη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Παρότι αναμένονται λίγα συγκεκριμένα αποτελέσματα, η ισχυρή εικόνα της συνάντησης του Τραμπ με τον Σι και τον Πούτιν θα έχει παγκόσμια απήχηση, ιδιαίτερα σε εστίες έντασης όπως η Ουκρανία, η Ταϊβάν και η Μέση Ανατολή, σημειώνεται σε δημοσίευμα των Financial Times.

Οι τριμερείς συνομιλίες, καθώς και μια διμερής συνάντηση Τραμπ-Σι, θα πραγματοποιηθούν στο περιθώριο της συνόδου των ηγετών της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας–Ειρηνικού (APEC), την Τετάρτη και την Πέμπτη.

Η APEC, τα μέλη της οποίας αντιπροσωπεύουν το 62% του παγκόσμιου ΑΕΠ και περίπου το μισό παγκόσμιο εμπόριο, αναμένεται να συζητήσει ζητήματα όπως η ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων και η τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, οι εργασίες της θα επισκιαστούν από τις συναντήσεις Σι-Τραμπ-Πούτιν, καθώς και από ενδεχόμενη επαφή του Κινέζου ηγέτη με την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, οι περυσινές δηλώσεις της οποίας για την Ταϊβάν πυροδότησαν σφοδρή αντιπαράθεση με την Κίνα.

Ο κίνδυνος από την τριμερή

Η τριμερής εγκυμονεί επίσης κινδύνους για τον Σι, καθώς θα μπορούσε να συνδέσει την Κίνα με τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και το Ιράν, την ώρα που το Πεκίνο επιδιώκει να αποφεύγει πρωταγωνιστικούς ρόλους στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Ο Ντα Γουέι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τσινγκχουά, δήλωσε ότι η Κίνα θα αξιοποιήσει την τριμερή για να αναδείξει τη διπλωματική ισχύ της και τις ηγετικές ικανότητες του Σι. Εκτίμησε ότι ο Σι δύσκολα θα εμπλακεί σε διεξοδικές συνομιλίες για τον πόλεμο στην Ουκρανία ή τον έλεγχο των εξοπλισμών και πιθανότατα θα επικεντρωθεί στην παγκόσμια σταθερότητα. Κατά τον ίδιο, η συνάντηση εντάσσεται σε μια κινεζική εξωτερική πολιτική που αναλαμβάνει ενεργά πρωτοβουλίες.

Η Μόσχα δεν έχει κρύψει την επιθυμία της να δημιουργηθεί μια «νέα, σύγχρονη Γιάλτα», που θα αντανακλά τις επιδιώξεις της στην Ευρώπη. Ωστόσο, πρόσωπο κοντά στο Κρεμλίνο δήλωσε ότι η απροθυμία της Κίνας να αναλάβει ενεργό ρόλο στην ειρηνευτική διαδικασία για την Ουκρανία καθιστά απίθανη μια λεπτομερή συζήτηση του θέματος από τους τρεις ηγέτες στη Σεντζέν.

Ο Αλεξάντερ Γκαμπούεφ, διευθυντής του Κέντρου Carnegie για τη Ρωσία και την Ευρασία στο Βερολίνο, χαρακτήρισε τη συνάντηση χαμηλού κινδύνου για τη Ρωσία, η οποία προσδίδει κύρος στον Πούτιν.

«Του δίνει το καθεστώς ενός κορυφαίου παγκόσμιου ηγέτη, παρότι αντικειμενικά η Ρωσία δεν βρίσκεται στην ίδια κατηγορία με τις ΗΠΑ και την Κίνα, εκτός αν κριτήριο είναι το μέγεθος του πυρηνικού της οπλοστασίου», δήλωσε.

Η σύνοδος ASEAN στη Μανίλα

Ο Τραμπ, ο οποίος φθάνει στη Μανίλα την Τρίτη, θα αρχίσει την τριήμερη περιοδεία του στην Ασία συμμετέχοντας στη σύνοδο κορυφής της ASEAN στις Φιλιππίνες. Θα συναντήσει ηγέτες της Νοτιοανατολικής Ασίας που ανησυχούν για τη δέσμευσή του στην περιοχή, λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν και των τιμωρητικών αμερικανικών δασμών.

Η περιοχή έχει αποκτήσει κρίσιμο ρόλο στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς μεταποιητικές επιχειρήσεις μεταφέρουν την παραγωγή τους από την Κίνα. Οι ΗΠΑ και η Ταϊλάνδη αναμένεται επίσης να υπογράψουν εμπορική συμφωνία στη Μανίλα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται ακόμη να συναντήσει τους ηγέτες των υπόλοιπων χωρών της Quad, του σχήματος συνεργασίας με επίκεντρο την ασφάλεια στο οποίο συμμετέχουν η Ιαπωνία, η Αυστραλία και η Ινδία, καθώς και τον πρόεδρο των Φιλιππίνων, Φέρντιναντ Μάρκος Τζούνιορ. Οι ΗΠΑ συνδέονται με τις Φιλιππίνες με συνθήκη αμοιβαίας άμυνας.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ θα ολοκληρώσει την επίσκεψή του με σειρά εμπορικών συμφωνιών και στρατηγικών επενδύσεων σε τομείς όπως η αεροπορία, η άμυνα, η ενέργεια και η τεχνολογία. Οι συμφωνίες αυτές, όπως ανέφερε, θα «ενισχύσουν την αμερικανική ασφάλεια και ευημερία, εδραιώνοντας παράλληλα την αμερικανική ηγετική παρουσία σε έναν ελεύθερο και ανοιχτό Ινδοειρηνικό».

Στην ετήσια σύνοδο κορυφής της Ένωσης Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), που θα πραγματοποιηθεί πριν από τη συνάντηση Τραμπ-Σι-Πούτιν αναμένεται να επαναβεβαιώσει τους δεσμούς με αμυντικούς εταίρους, όπως οι Φιλιππίνες, οι οποίες δέχονται πιέσεις από την Κίνα λόγω των αντικρουόμενων διεκδικήσεων στη Νότια Σινική Θάλασσα.

Υπάρχουν επίσης εικασίες ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να συναντήσει τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, είτε στην Κίνα είτε στις Φιλιππίνες. Αμερικανός αξιωματούχος, ωστόσο, δήλωσε ότι δεν έχει προγραμματιστεί κάτι τέτοιο.

Η διμερής συνάντηση Σι-Τραμπ στο περιθώριο της APEC θα είναι η τρίτη τους φέτος: δύο μήνες αφότου ο Τραμπ υποδέχθηκε τον Σι στον Λευκό Οίκο και έξι μήνες μετά την επίσημη επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου στην Κίνα. Μια τέταρτη συνάντηση αναμένεται στη σύνοδο κορυφής της G20 στο Μαϊάμι τον Δεκέμβριο.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συνάντηση της Πέμπτης θα επικεντρωθεί κυρίως στο εμπόριο και στην εφαρμογή της εκεχειρίας στον εμπορικό πόλεμο, στην οποία κατέληξαν οι δύο ηγέτες τον Οκτώβριο του 2025. Η Ουάσιγκτον έχει κατηγορήσει την Κίνα ότι δεν τηρεί τους συμφωνημένους όρους, υποστηρίζοντας ότι το Πεκίνο εξάγει μόλις τα δύο τρίτα των ποσοτήτων σπάνιων γαιών που είχε δεσμευθεί να διαθέσει. Η Κίνα έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι αθετεί τους όρους της εκεχειρίας, η οποία λήγει στις 10 Ιανουαρίου.

«Λαμβάνουμε σπάνιες γαίες και παράγωγα προϊόντα από τους Κινέζους, αλλά όχι με τον ρυθμό και στις ποσότητες που θα θέλαμε», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. «Αναμένω ότι ο πρόεδρος θα θέσει το θέμα στον πρόεδρο Σι».

Πριν από τη σύνοδο, τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν κάνει ελάχιστες αναφορές στη διμερή συνάντηση Σι–Τραμπ, δίνοντας αντίθετα έμφαση στον πολυμερή χαρακτήρα της APEC και στον ρόλο του Σι ως οικοδεσπότη. Το Πεκίνο δεν θέλει «οι σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας να μονοπωλήσουν όλη την προσοχή», δήλωσε αναλυτής κινεζικής δεξαμενής σκέψης.

Δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι δύο πρόεδροι δεν αναμένεται να συζητήσουν για τη Nvidia ή την Άλις Χουάνγκ, την Κινέζα που οι ΗΠΑ υποπτεύονται ότι έχει διασυνδέσεις με τις κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών και με την οποία διατηρούσε ερωτική σχέση ο Τζένσεν Χουάνγκ, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Nvidia που παραιτήθηκε την περασμένη εβδομάδα.

Ούτε ο Σι αναμένεται να θέσει το ζήτημα, καθώς στην Κίνα εκφράζονται φόβοι ότι θα μπορούσε να δηλητηριάσει το κλίμα στην Ουάσιγκτον έναντι του Πεκίνου, σύμφωνα με τον Κινέζο αναλυτή.

Μπορούν Τακαΐτσι και Σι να τα ξαναβρούν;

Τους τελευταίους 12 μήνες, οι σχέσεις Τόκιο-Πεκίνου έχουν επιδεινωθεί. Οι δηλώσεις της Ιαπωνίδας πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι για την Ταϊβάν πυροδότησαν μια αντιπαράθεση που εξελίχθηκε σε οξύ αδιέξοδο, χωρίς καμία από τις δύο πλευρές να δείχνει πρόθυμη να αναζητήσει διέξοδο.

Μια χειραψία μεταξύ Σι και Τακαΐτσι στο περιθώριο της APEC μοιάζει πιθανή, αλλά δύσκολα θα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, σύμφωνα με διπλωμάτες. Ελάχιστοι αναμένουν ουσιαστικές συνομιλίες μεταξύ των δύο ηγετών.

Καμία πλευρά δεν έχει πολλά να κερδίσει εμφανιζόμενη διαλλακτική. Η κινεζική κυβέρνηση και τα μέσα ενημέρωσης διεξάγουν μια αδιάκοπη διαδικτυακή εκστρατεία αντιιαπωνικής προπαγάνδας, παρουσιάζοντας την Τακαΐτσι ως θιασώτρια του αυτοκρατορικού επεκτατισμού και υποκινήτρια πολέμου. Από την άλλη, η σκληρή στάση της Τακαΐτσι απέναντι σε μια Κίνα που επιχειρεί να επιβληθεί έχει συμβάλει στη διατήρηση της δημοτικότητάς της στο εσωτερικό.

Κάρνεϊ, υπέρμαχος των «μεσαίων δυνάμεων»

Ο Μαρκ Κάρνεϊ αναμένεται να συναντήσει τον Σι την Τρίτη, στο πλαίσιο της προσπάθειας του Καναδού πρωθυπουργού να αναθερμάνει τις σχέσεις με τις ασιατικές υπερδυνάμεις, την Ινδία και την Κίνα, και να ενισχύσει τις περιφερειακές συνεργασίες, περιορίζοντας την υπερβολική εμπορική εξάρτηση από τις ΗΠΑ.

Τον Ιανουάριο, ο Κάρνεϊ έγινε ο πρώτος Καναδός πρωθυπουργός που επισκέφθηκε το Πεκίνο έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία. Οι σχέσεις είχαν επιδεινωθεί το 2018, όταν η Κίνα φυλάκισε δύο Καναδούς ως αντίδραση στη σύλληψη από τον Καναδά της Μενγκ Γουαντζόου, οικονομικής διευθύντριας της κινεζικής Huawei, κατόπιν αμερικανικού αιτήματος έκδοσης.

Στο πλαίσιο της εξομάλυνσης των σχέσεων, ο Καναδάς συμφώνησε να επιτρέψει περιορισμένες εισαγωγές κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων με δασμό 6,1%, αντί 100%. Η Κίνα συμφώνησε να άρει τους εμπορικούς φραγμούς στην κανόλα, στα θαλασσινά και σε ορισμένα αγροτικά προϊόντα.

Φέτος, αξιωματούχοι της Οτάβας και του Πεκίνου έχουν συναντηθεί επανειλημμένα για την αποκατάσταση των σχέσεων. Αποκορύφωμα αποτέλεσε η έκδοση από την Κίνα, αυτόν τον μήνα στον Καναδά, κρατικού «πράσινου ομολόγου» ύψους 4 δισ. γουάν, περίπου 600 εκατ. δολαρίων. Πρόκειται για την πρώτη έκδοση αυτού του είδους σε γουάν εκτός Κίνας στη Βόρεια Αμερική.

Διαβάστε επίσης

Σχόλια
Ροή Ειδήσεων Δημοφιλή