Συντάξεις: Έρχονται αυξήσεις - Πώς ο πληθωρισμός ανατρέπει τους υπολογισμούς

Snapshot

• Η ενεργειακή κρίση και ο αυξημένος πληθωρισμός οδηγούν σε αναθεώρηση των αυξήσεων συντάξεων από 2,8% σε περίπου 3%, με το τελικό ποσοστό να εξαρτάται από τις τιμές μέχρι το τέλος του 2026.
• Οι συνολικές αυξήσεις για τις συντάξεις θα φτάσουν στα 652 ευρώ για τις κατώτερες, 810 ευρώ για τις μέσες και 1.120 ευρώ για τις ανώτερες συντάξεις.
• Η αύξηση των συντάξεων βασίζεται στον μέσο όρο της μεταβολής του ΑΕΠ και του πληθωρισμού, με την ανάπτυξη για το 2026 να εκτιμάται στο 2% και τον πληθωρισμό μεταξύ 3,8% και 4%.
• Τον Νοέμβριο θα καταβληθεί ετήσια οικονομική ενίσχυση 400 ευρώ σε 2,2 εκατομμύρια δικαιούχους χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια, με μόνο ηλικιακό όριο το 65ο έτος για συνταξιούχους γήρατος και το 60ό για συνταξιούχους χηρείας.
• Η τελική αναπροσαρμογή των συντάξεων και των εισφορών θα αποφασιστεί τον Μάρτιο του 2027, με πιθανή εκ των υστέρων διόρθωση σε περίπτωση απόκλισης του πληθωρισμού.

Snapshot powered by AI

Περιθώρια για υψηλότερες αυξήσεις στις συντάξεις δημιουργεί η ενεργειακή κρίση και η συνεπακόλουθη αύξηση του πληθωρισμού, που ανατρέπει τους αρχικούς υπολογισμούς για αυξήσεις της τάξης του 2,8%. Η νέα εκτίμηση για τις αυξήσεις μετακινείται πέριξ του 3%, με το τελικό ποσοστό να κρίνεται από την πορεία των τιμών μέχρι το τέλος του 2026. Με βάση τα νέα δεδομένα, οι συνολικές αυξήσεις, συνυπολογίζοντας και τη μόνιμη ενίσχυση του Νοεμβρίου, θα διαμορφωθούν για τις κατώτερες συντάξεις στα 652 ευρώ, για τις μέσες συντάξεις στα 810 ευρώ και για τις ανώτερες συντάξεις στα 1.120 ευρώ.

Καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή των προβλέψεων διαδραματίζει η πορεία του πληθωρισμού, ο οποίος εμφανίζει μεγαλύτερη δυναμική από εκείνη που είχε αρχικά υπολογιστεί. Η σημαντική επιτάχυνσή του τον Σεπτέμβριο, που έφτασε στο 5% και εκτινάχθηκε στο 5,6% τον Οκτώβριο, δημιουργούν νέα δεδομένα. Ειδικότερα, ενώ οι αρχικές προβλέψεις τοποθετούσαν τον μέσο πληθωρισμό της χρονιάς στο 3,6%, οι νεότερες εκτιμήσεις τον ανεβάζουν μεταξύ 3,8% και 4%. Αν επιβεβαιωθεί αυτή η εξέλιξη, η αύξηση των συντάξεων θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί αντίστοιχα, καθώς ο πληθωρισμός αποτελεί έναν από τους δύο βασικούς παράγοντες που καθορίζουν το ποσοστό της ετήσιας αναπροσαρμογής. Το ποσοστό αύξησης των συντάξεων προκύπτει με βάση τον συνδυασμό της ετήσιας μεταβολής του ΑΕΠ και του πληθωρισμού, με τον νόμο να προβλέπει ότι λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος των δύο μεγεθών.

Για το 2026, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2%, σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού. Όμως η αναθεώρηση των εκτιμήσεων αλλάζει την αριθμητική της αναπροσαρμογής. Εάν ο πληθωρισμός διαμορφωθεί τελικά στο 3,8%, τότε το άθροισμα με την ανάπτυξη του 2% θα ανέλθει στο 5,8%, οδηγώντας σε αύξηση συντάξεων 2,9%. Αντίστοιχα, εάν ο πληθωρισμός φτάσει στο 4%, το συνολικό ποσοστό θα διαμορφωθεί στο 6% και η αύξηση θα ανέλθει στο 3%.

Η διαφορά ανάμεσα στο 2,8% και στο 3% μπορεί να φαίνεται μικρή σε επίπεδο ποσοστού, ωστόσο μεταφράζεται σε πρόσθετο εισόδημα για εκατομμύρια συνταξιούχους. Το πραγματικό όφελος διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, ενώ όσο υψηλότερη είναι η σύνταξη τόσο μεγαλύτερη είναι και η μηνιαία αύξηση σε ευρώ. Με βάση την αύξηση κατά 3%, σε σύνταξη 600 ευρώ η μηνιαία ενίσχυση θα ανέλθει στα 18 ευρώ, ενώ για σύνταξη 1.575 ευρώ θα φτάσει τα 47,25 ευρώ. Στις συντάξεις των 3.710 ευρώ η αύξηση θα ανέλθει στα 111,30 ευρώ τον μήνα.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον εάν η αναθεώρηση θα αποτυπωθεί εξαρχής στον κρατικό Προϋπολογισμό ή εάν θα χρειαστεί να καταβληθεί εκ των υστέρων η διαφορά στους συνταξιούχους. Είθισται διορθωτικό ποσοστό να καταβάλλεται κάθε Μάρτιο, σε περίπτωση απόκλισης του πληθωρισμού. Τον ίδιο μήνα θα αποφασιστεί και το ποσοστό αύξησης των εισφορών για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες.

Χωρίς εισοδηματικά κριτήρια

Εξάλλου την τελευταία εβδομάδα του Νοεμβρίου θα καταβληθεί σε 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και δικαιούχους του επιδόματος ανασφάλιστων υπερηλίκων η ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ. Η φετινή καταβολή συνοδεύεται από σημαντική αλλαγή, καθώς καταργούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που ίσχυαν για τους συνταξιούχους. Έτσι, διευρύνεται η περίμετρος των δικαιούχων, καθώς η ενίσχυση δεν θα εξαρτάται πλέον από το ύψος του εισοδήματος ή την αξία της ακίνητης περιουσίας.

Για τους συνταξιούχους διατηρείται, ωστόσο, το ηλικιακό κριτήριο. Συγκεκριμένα, δικαιούχοι είναι όσοι έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους εφόσον λαμβάνουν σύνταξη γήρατος και το 60ό έτος εφόσον λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας.

Βασική προϋπόθεση είναι τα συγκεκριμένα ηλικιακά όρια να έχουν συμπληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του προηγούμενου έτους. Αυτό σημαίνει ότι για την πληρωμή του Νοεμβρίου 2026 θα πρέπει οι συνταξιούχοι γήρατος να έχουν κλείσει τα 65 και οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας τα 60 έως τον Δεκέμβριο του 2025. Αντίστοιχα, όσοι συμπληρώσουν το 65ο ή το 60ό έτος μέσα στο 2026 θα ενταχθούν στους δικαιούχους της ενίσχυσης τον Νοέμβριο του 2027.

Χωρίς ηλικιακούς περιορισμούς θα καταβληθεί το ποσόν των 400 ευρώ στους υπόλοιπους δικαιούχους, δηλαδή στα άτομα με αναπηρία και στους ανασφάλιστους υπερήλικους που λαμβάνουν το αντίστοιχο επίδομα από τον ΟΠΕΚΑ. Έτσι, για εκατομμύρια δικαιούχους το τελευταίο δίμηνο του 2026 περιλαμβάνει δύο διαφορετικές παρεμβάσεις οικονομικής ενίσχυσης: την ετήσια καταβολή των 400 ευρώ τον Νοέμβριο και τις νέες αυξήσεις στις συντάξεις από τον Ιανουάριο του 2027 (καταβολή τον Δεκέμβριο του 2026), το τελικό ύψος των οποίων θα εξαρτηθεί από τον πληθωρισμό και τις αποφάσεις του οικονομικού επιτελείου.

*Με πληροφορίες από την εφημερίδα Real News

Διαβάστε επίσης