Μητσοτάκης: «Οι ευρωατλαντικές σχέσεις πέρασαν αναταράξεις - Τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα»
«Δεν είναι μυστικό ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν περάσει από περιόδους αναταράξεων. Παρά ταύτα, όλοι αναγνωρίζουμε ότι πρέπει καλή τη πίστει να επιδιώκουμε αυτές οι σχέσεις να διατηρηθούν σε λειτουργικό επίπεδο, χωρίς να υπάρχουν συμπεριφορές οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εξελίξεις που δεν θα μπορούν να διορθωθούν στη συνέχεια», δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός, μετά την ολοκλήρωση της έκτακτης Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες.
Ο ίδιος εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι «τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα» σε σχέση με τον χρόνο στον οποίο συγκαλέστηκε η Σύνοδος, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος αποσαφήνισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που υποστήριξαν ανοιχτά τη Γροιλανδία και ότι δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να καταλάβει έδαφος που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας.
«Να διατηρηθούν λειτουργικές οι ευρωατλαντικές σχέσεις»
Συνεχίζοντας, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους» και ότι πρέπει να υπάρχει ένα σαφές πλαίσιο συνεννόησης, ώστε όλοι να γνωρίζουν ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων.
Σημείωσε, επίσης, ότι η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της ΕΕ, αλλά και χώρα με στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, «οπότε έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις να είναι πρόσκαιρες και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις που θα είναι προς το αμοιβαίο συμφέρον όλων».
Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ελλάδα είναι αυτή την περίοδο μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και δεσμεύεται στο πλαίσιο της πολυμέρειας και του διεθνούς δικαίου που έχει καθορίσει τις διεθνείς σχέσεις εδώ και 70 χρόνια - ένα πλαίσιο που, όπως είπε, είναι προς όφελος και των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Δεν θα κουραστώ να προσπαθώ να πείθω τους Αμερικανούς συνομιλητές μου ότι οποιαδήποτε ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις ζημιώνει τόσο την Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Γροιλανδία, Αρκτική και «Συμβούλιο Ειρήνης»
Ερωτηθείς για το «Συμβούλιο Ειρήνης», ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι «έτσι όπως είναι διατυπωμένο - όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες - έχουμε δυσκολία να συμμετέχουμε».
Σημείωσε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα υπήρξε πρωταγωνίστρια στην απόφαση 2803, η οποία νομιμοποίησε το Συμβούλιο Ειρήνης των ΗΠΑ μόνο ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας, προκειμένου να υλοποιηθούν τα επόμενα στάδια του ειρηνευτικού σχεδίου, όπως αυτό έχει συμφωνηθεί.
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. «Θέλουμε να είμαστε παρόντες. Θέλουμε η Ευρώπη να είναι παρούσα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Πρόσθεσε ότι τόσο η Κάγια Κάλας όσο και αρκετές χώρες βρήκαν ενδιαφέρουσα την ιδέα διερεύνησης ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, ώστε το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του προσανατολισμό, που είναι η ειρήνευση στη Γάζα, η μεταβατική διοίκηση, η ανοικοδόμηση και ένα πρώτο βήμα για την ουσιαστική επίλυση του Παλαιστινιακού.
Σε ό,τι αφορά την προστασία της Αρκτικής, υπογράμμισε ότι, παρότι η περιοχή βρίσκεται μακριά από την Ελλάδα, αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, για την ασφάλεια της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι πρέπει να υπάρξει συνεργασία με τις ΗΠΑ εντός του ΝΑΤΟ, ώστε να αποτραπεί τυχόν ενίσχυση της επιρροής της Κίνας και της Ρωσίας.
Ειδικότερα για τη Γροιλανδία, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «οι κόκκινες γραμμές είναι απολύτως ξεκάθαρες»: δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της, ενώ μόνο η ίδια η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον της.
Όπως σημείωσε, οι ΗΠΑ δικαιολογημένα εκφράζουν ανησυχίες για την ασφάλεια της Αρκτικής, την οποία χαρακτήρισε «μείζον ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας», προσθέτοντας ότι υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης του θέματος, τόσο μέσω του ΝΑΤΟ όσο και μέσω της διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ–Δανίας του 1951, στο πλαίσιο του σεβασμού της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Ερωτηθείς αν υπήρξε συνεννόηση για το θέμα της Γροιλανδίας μεταξύ του Μαρκ Ρούτε και Ευρωπαίων ηγετών πριν από τη συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο στο Νταβός, απάντησε ότι, κατά την εκτίμησή του, δεν υπήρξε οργανωμένο πλαίσιο συνεννόησης, ούτε σε ευρωπαϊκό, ούτε σε θεσμικό, ούτε σε επίπεδο ΝΑΤΟ. Τόνισε ότι οι σχετικές συζητήσεις αφορούν πρωτίστως τη Δανία και τις ΗΠΑ και ότι η Δανία έχει την πλήρη στήριξη της ΕΕ σε ό,τι αποφασίσει πως εξυπηρετεί τα δικά της συμφέροντα και τα συμφέροντα της Γροιλανδίας.
Στρατηγική αυτονομία και ρόλος της Ευρώπης
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει στη στρατηγική της αυτονομία, σημειώνοντας ότι υπήρξε από τους πρώτους που υποστήριξαν αυτή την προσέγγιση.
«Έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Από τότε που το θέμα τέθηκε για πρώτη φορά στη Διάσκεψη των Βερσαλλιών, η Ελλάδα ήταν πάντα επισπεύδουσα σε αυτή τη λογική», ανέφερε.
Τόνισε, ωστόσο, ότι η στρατηγική αυτονομία συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
«Η γνώμη μας μετράει όσο πιο ισχυροί είμαστε. Πρέπει να περάσουμε από την ισχύ των αξιών μας στην αξία της ισχύος μας. Αυτό αφορά την Ελλάδα, αλλά και συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση», κατέληξε.