«Ισορροπία τρόμου» μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ, ΝΕΑΡ και ΜέΡΑ25 – Πώς ο Βαρουφάκης έβαλε φωτιά στις συνεννοήσεις
Έντονες διεργασίες στο αριστερό μέρος του πολιτικού φάσματος όπου τα κόμματα επιχειρούν να διαμορφώσουν στρατηγικές συνεργασιών σε μια από τις δυσκολότερες εκλογικές αναμετρήσεις για τον χώρο
Snapshot
- Οι πολιτικές δυνάμεις της Αριστεράς, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και ΜέΡΑ25, αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στη διαμόρφωση εκλογικών συνεργασιών λόγω διαφορών στρατηγικής και εσωκομματικών αντιθέσεων.
- Η Νέα Αριστερά βρίσκεται σε εσωτερική διαμάχη μεταξύ μιας συνεργασίας με το ΜέΡΑ25 και μιας ευρύτερης συμμαχίας που να περιλαμβάνει και τον ΣΥΡΙΖΑ.
- Οι δηλώσεις του Γιάνη Βαρουφάκη για την υπογραφή του τρίτου Μνημονίου από στελέχη της Νέας Αριστεράς δημιούργησαν ένταση και δυσφορία στο κόμμα, περιπλέκοντας τις συζητήσεις για συνεργασίες.
- Ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει να κρατήσει ανοικτό το πεδίο διαλόγου για ευρύτερες προοδευτικές συμμαχίες, αλλά οι διαφορετικές αναγνώσεις του παρελθόντος και οι στρατηγικές επιλογές των κομμάτων δυσκολεύουν την προοπτική συνεργασίας.
- Το έκτακτο συνέδριο της Νέας Αριστεράς στις αρχές Δεκεμβρίου θα καθορίσει την εκλογική στρατηγική και την πορεία συνεργασιών του κόμματος.
Σε μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία βρίσκονται οι διεργασίες για τη συγκρότηση εκλογικών συμμαχιών στον χώρο της Αριστεράς, καθώς οι διαφορετικές στρατηγικές του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Αριστεράς και του ΜέΡΑ25, αλλά και οι εσωκομματικές αντιθέσεις, δημιουργούν ένα σύνθετο πολιτικό σκηνικό.
Την κατάσταση ήρθαν να περιπλέξουν ακόμη περισσότερο οι πρόσφατες δηλώσεις του Γιάνη Βαρουφάκη, ο οποίος, με τις αιχμές του κατά στελεχών της Νέας Αριστεράς, προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και μεταξύ εκείνων που αντιμετωπίζουν θετικά το ενδεχόμενο συνεργασίας με το κόμμα του.
Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι, ενώ και στους τρεις πολιτικούς χώρους αναγνωρίζεται η ανάγκη αναζήτησης συνεργασιών ενόψει των εκλογών, οι διαφορετικές αντιλήψεις για το εύρος και το πολιτικό περιεχόμενό τους εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο.
Η Νέα Αριστερά ανάμεσα σε δύο διαφορετικές στρατηγικές
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η Νέα Αριστερά, η οποία οδεύει προς το έκτακτο συνέδριό της, στις 4-6 Δεκεμβρίου, με το ζήτημα των εκλογικών συνεργασιών να αποτελεί βασικό αντικείμενο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης.
Η μία τάση, που εκφράζεται από τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη, προσανατολίζεται σε μια συνεργασία δυνάμεων της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, με βασικό συνομιλητή το ΜέΡΑ25. Αντίθετα, η άλλη γραμμή υποστηρίζει μια ευρύτερη συμμαχία, στην οποία θα πρέπει να έχει θέση και ο ΣΥΡΙΖΑ.
Η διαφωνία αποτυπώθηκε και στην πρόσφατη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής, όπου κατατέθηκε κείμενο συμβολής με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, των Νίκου Βούτση, Νίκου Φίλη, Κώστα Πουλάκη και Τριαντάφυλλου Μηταφίδη.
Οι υπογράφοντες τάσσονται υπέρ ενός ενωτικού ψηφοδελτίου «Αριστερά – Οικολογία», χωρίς αποκλεισμούς, στο οποίο θα μπορούσαν να συμμετέχουν ο ΣΥΡΙΖΑ, η Νέα Αριστερά, το ΜέΡΑ25 και δυνάμεις της πολιτικής οικολογίας.
Η θέση αυτή διαφοροποιείται από τον προσανατολισμό της πλειοψηφίας, καθώς αντιμετωπίζει την Κουμουνδούρου ως δυνητικό εταίρο και όχι ως πολιτικό χώρο από τον οποίο η Νέα Αριστερά πρέπει να διατηρήσει σαφή απόσταση.
Η παρέμβαση Βαρουφάκη και η αντίδραση στην Πατησίων
Μέσα σε αυτό το ήδη φορτισμένο κλίμα, ο Γιάνης Βαρουφάκης επέλεξε να επαναφέρει στο προσκήνιο τις διαφωνίες γύρω από το τρίτο Μνημόνιο, θέτοντας ουσιαστικά πολιτικές προϋποθέσεις για μια ενδεχόμενη συνεργασία με τη Νέα Αριστερά.
Μιλώντας στον Αθήνα 9,84, ο επικεφαλής του ΜέΡΑ25 υποστήριξε ότι η Νέα Αριστερά αντιμετωπίζει «τεράστιο πρόβλημα υπαρξιακό», ενώ αναφέρθηκε προσωπικά στον Ευκλείδη Τσακαλώτο, κατηγορώντας τον ότι υπέγραψε το τρίτο Μνημόνιο χωρίς να έχει προχωρήσει σε αυτοκριτική.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι το κόμμα του δεν μπορεί να συνεργαστεί με στελέχη που εξακολουθούν, κατά την εκτίμησή του, να υπερασπίζονται την εφαρμογή εκείνης της πολιτικής.
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν δυσφορία στη Νέα Αριστερά, ενώ πρώτα και κύρια έφερε σε δύσκολη θέση τα στελέχη που υποστήριζαν ότι μια συμμαχία με το ΜεΡΑ25 θα ήταν καλύτερη για τη ΝΕΑΡ. Η απάντηση από πηγές της Πατησίων ότι «οι εκτιμήσεις για το παρελθόν δεν πρέπει να θολώνουν τον στόχο του παρόντος και του μέλλοντος», δε φαίνεται να ικανοποίησε το σύνολο του κόμματος, καθώς τα στελέχη που ήθελαν μια πιο ανοιχτή στρατηγική συνεργασιών επιθυμούσαν μια πιο ηχηρή αντίδραση με ευθεία αναφορά στον Γιάνη Βαρουφάκη, εκτιμώντας ότι οι τοποθετήσεις του παρεμβαίνουν στην εσωκομματική συζήτηση για τις συνεργασίες.
Άλλωστε δεν είναι λίγοι όσοι συγκρίνουν τη δήλωση Βαρουφάκη για τη ΝΕΑΡ με τα όσα έχει πει ο Αλέξης Τσίπρας και άλλα στελέχη της ΕΛΑΣ για το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έκλεισε τον ιστορικό του κύκλο.
Το άνοιγμα του ΣΥΡΙΖΑ και οι ανοιχτοί λογαριασμοί
Την ίδια ώρα, ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτό το πεδίο των συνεννοήσεων, απευθύνοντας νέα πρόσκληση για προοδευτική συνεργασία, ενδεχομένως ασκώντας τη δική του πίεση στο εσωτερικό της ΝΕΑΡ και διαβλέποντας την αντιπαράθεση που θα υπάρξει ενόψει του συνεδρίου.
Η Εκλογική Επιτροπή του κόμματος, που συνεδρίασε την Τετάρτη, επανέφερε την πρόταση για τη διαμόρφωση ευρύτερων συνεργασιών, με στόχο τη συγκρότηση ενός μετώπου απέναντι στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Μάλιστα σύμφωνα με πληροφορίες το επίσημο κάλεσμα του ΣΥΡΙΖΑ προς τη ΝΕΑΡ για συντεταγμένο διάλογο έγινε χωρίς να έχει υπάρξει κάποια προηγούμενη επαφή σε επίπεδο ηγεσιών.
Για την Κουμουνδούρου, η Νέα Αριστερά αποτελεί έναν από τους φυσικούς συνομιλητές σε αυτή την προσπάθεια. Ωστόσο, η προοπτική συνεργασίας σκοντάφτει στις διαφορετικές αναγνώσεις της προηγούμενης κοινής πολιτικής διαδρομής, αλλά και στις στρατηγικές επιλογές που ακολούθησαν τα κόμματα μετά τη διάσπαση.
Το αποτέλεσμα είναι να διαμορφώνεται μια ιδιότυπη «ισορροπία τρόμου», στην οποία κάθε κίνηση του ενός κόμματος επηρεάζει τις δυνατότητες και τα περιθώρια ελιγμών των άλλων δύο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το συνέδριο της Νέας Αριστεράς αναδεικνύεται σε καθοριστικό σταθμό για την αποσαφήνιση της εκλογικής της στρατηγικής. Εκεί θα κριθεί ποια από τις δύο προσεγγίσεις θα επικρατήσει και με ποια πολιτική εντολή θα κινηθεί στη συνέχεια η ηγεσία του κόμματος.