Explainer: Τι σημαίνει το πρόβλημα της Microsoft για την εξάρτησή μας από τις διαδικτυακές υπηρεσίες
Πολλά στοιχεία πρέπει να λειτουργούν ταυτόχρονα για να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των διαδικτυακών υπηρεσιών
Snapshot
- Η διακοπή λειτουργίας της Microsoft έχει παραλύσει επιχειρήσεις παγκοσμίως, υπογραμμίζοντας την εξάρτηση από διαδικτυακές υπηρεσίες.
- Οι ειδικοί επισημαίνουν τον κίνδυνο της συγκέντρωσης κρίσιμων υπηρεσιών σε έναν μόνο πάροχο και προτείνουν τη χρήση εναλλακτικών λύσεων.
- Η διακοπή αυξάνει τον κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων, όπως phishing, λόγω μειωμένης ορατότητας και ασφάλειας των συστημάτων.
- Η πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας τονίζει την ανάγκη για τακτικά backups και επανασχεδιασμό της ψηφιακής υποδομής των επιχειρήσεων.
- Η έλλειψη πρόσβασης σε βασικά εργαλεία επηρεάζει την επικοινωνία, τις συναλλαγές και την εργασία, μειώνοντας την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων.
Η Microsoft προσπαθεί να αποκαταστήσει την πρόσβαση στο βασικό της λογισμικό και να τερματίσει τη διακοπή λειτουργίας που έχει παραλύσει επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι αγορές νιώθουν ιδιαίτερα τις επιπτώσεις, με αποτέλεσμα οι επενδυτές να αναγκάζονται να χρησιμοποιούν τα τηλέφωνά τους και εναλλακτικά κανάλια επικοινωνίας.
Όπως υποδηλώνει και το όνομα Microsoft 365, έχουμε συνηθίσει να έχουμε διαθέσιμες ηλεκτρονικές υπηρεσίες 24/7. Τα προγράμματα δεν λαμβάνονται πλέον μόνο σε μεμονωμένους υπολογιστές, αλλά φιλοξενούνται και σε διακομιστές που διαχειρίζονται εταιρείες. Για αυτόν τον λόγο, οι διακοπές λειτουργίας όπως αυτή που αντιμετώπισε η Microsoft είναι αναπόφευκτες. Τις περισσότερες φορές, είναι βραχύβιες, αλλά όχι πάντα.
Οι διαταραχές που υπέστησαν τα τελευταία χρόνια οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι , το πρόβλημα με το PHP και το περιστατικό CrowdStrike, το οποίο τον Ιούλιο του 2024 προκάλεσε παγκόσμια διακοπή λειτουργίας πληροφορικής, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων Windows, καταδεικνύουν πόσο ποικίλες μπορεί να είναι οι αιτίες και οι πηγές μιας μεγάλης κλίμακας διαταραχής.
Πολλά στοιχεία πρέπει να λειτουργούν ταυτόχρονα για να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των διαδικτυακών υπηρεσιών. Ωστόσο, οι συνέπειες ακόμη και της βλάβης ενός από αυτά τα στοιχεία είναι πολύ πιο σοβαρές σήμερα από ό,τι στο παρελθόν, όπως υπογραμμίζει η ιταλική La Stampa.
Τι λένε οι ειδικοί
Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί πότε θα επιλυθεί η διακοπή λειτουργίας της Microsoft, αλλά πιθανότατα θα συμβεί ακόμα σήμερα, σύμφωνα με έναν αναλυτή.
«Πιστεύω ότι η Microsoft διαθέτει τεράστιους πόρους για το θέμα αυτό και υψηλό επίπεδο ικανότητας», δήλωσε ο Joseph Jarnecki του Royal United Services Institute στο Skynews κα ιπρόσθεσε ότι η διακοπή λειτουργίας υπογραμμίζει τον κίνδυνο που ενέχει η εξάρτηση των εταιρειών από τους τεχνολογικούς γίγαντες.
«Πραγματικά τονίζει τον βαθμό της εξάρτησής μας από κρίσιμες τεχνολογίες», δήλωσε ο Jarnecki. «Εάν ο οργανισμός σας έχει εξαρτηθεί ή έχει συγκεντρώσει την εξάρτησή του, ιδίως για κρίσιμες υπηρεσίες, σε έναν μόνο από αυτούς, αυτό αποτελεί εν δυνάμει κίνδυνο για την επιχείρησή σας», ανέφερε.
O Μαρκ Γκρέγκορι, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο RMIT, τόνισε τη σημασία που έχει για τους οργανισμούς να ελέγχουν διεξοδικά τις ενημερώσεις πριν από την ανάπτυξή τους σε υπάρχοντα συστήματα. Αυτό επιδεινώνεται από τους ελέγχους ασφαλείας που πρέπει να εφαρμόζουν οι εταιρείες για να προστατεύουν τις υπηρεσίες τους από κακόβουλες επιθέσεις, οι οποίες επωφελούνται ολοένα και περισσότερο από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που είναι ικανά να εντοπίζουν τρωτά σημεία πιο γρήγορα από πριν.
Ο Αυστραλός ειδικός σε θέματα κυβερνοασφάλειας, Τρόι Χαντ, δήλωσε στο BBC ότι η αποτυχία θα μπορούσε να έχει εκτεταμένες συνέπειες . «Η Microsoft αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της υποδομής του Διαδικτύου και αυτό το επεισόδιο μας υπενθυμίζει πόσο σημαντικό εξακολουθεί να είναι το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο», τόνισε και πρόσθεσε: «Η αναστάτωση δεν επηρεάζει μόνο την ικανότητα πολλών ανθρώπων να εργάζονται, αλλά και την ικανότητά τους να επικοινωνούν για να προγραμματίζουν ραντεβού, να αγοράζουν προϊόντα που απαιτούν επαλήθευση , να δημιουργούν ή να συνδέονται σε λογαριασμούς και να χρησιμοποιούν υπηρεσίες», εξήγησε.
Ο Paul Spain της νεοζηλανδικής συμβουλευτικής εταιρείας Gorilla Technology δήλωσε ότι με το email και άλλες υπηρεσίες να έχουν διακοπεί, οι επιχειρήσεις ουσιαστικά «έχασαν μια ολόκληρη εργάσιμη ημέρα», με αποτέλεσμα την «απογοήτευση» των χρηστών.
Αξίζει να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις όταν οι διαδικτυακές υπηρεσίες σταματήσουν να λειτουργούν;
Ο Γκρέγκορι εξήγησε ότι οι εταιρείες που βασίζονται σε υπηρεσίες όπως το Microsoft 365 θα πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους εναλλακτικές λύσεις, όπως το Gmail της Google, για χρήση σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας.
Άλλοι έχουν προτείνει το LibreOffice, μια δωρεάν πλατφόρμα ανοιχτού κώδικα που μπορεί να αντικαταστήσει τα προγράμματα του Microsoft Office.
Τι αναφέρει η πρόεδρος του του Ελληνικού Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας
Από την πλευρά της η Στέλλα Τσιτσούλα, Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας μιλώντας στο ραδιόφωνο του ERTNEWS τόνισε:
«Πριν από δύο χρόνια είχε μια αντίστοιχη αστοχία στην οποία τα συστήματα για τεχνικούς λόγους είχαν βγει εκτός λειτουργίας. Θα πρέπει εδώ να το δούμε λίγο ξανά το ζήτημα το πόσο σαν επιχειρήσεις επενδύουμε σε μοναδικούς παρόχους, οπότε αυτό είναι ένα θέμα το οποίο θα πρέπει να το επανεξετάσουμε. Φαίνεται εδώ πέρα αυτή η αδυναμία που έχουμε. Είναι πολύ σημαντικό το περιστατικό το σημερινό, είναι ένα ακόμα καμπανάκι για το πως σχεδιάζουμε ουσιαστικά την ψηφιακή μας καθημερινότητα σαν επιχειρήσεις. Δηλαδή αφήνουμε τα συστήματα μας πάνω σε έναν πάροχο, οπότε δεν κάνουμε κάποια διασπορά και βλέπουμε ότι όταν πέφτει ένας πάροχος πέφτει το σύμπαν. (…) Εγώ θα συμβούλευα οπωσδήποτε πολλά ανεξάρτητα τακτικά backups. Πρέπει να γίνει ένας επανασχεδιασμός όλης της ψηφιακής μας ζωής και πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε να βασίσουμε την ψηφιακή μας καθημερινότητα σε ένα προϊόν, σε μια πλατφόρμα. Πρέπει να ξέρουμε τι θα γίνει αν αυτό τεθεί εκτός λειτουργίας, δηλαδή αν κοπεί το ρεύμα. Οπότε αυτό πρέπει να γίνει μια βασική αρχή και να επανασχεδιάσουμε τον τρόπο που ζούμε».
Μεταξύ άλλων η κ. Τσιτσούλα αναφέρει πως, εκτός από τη δυσλειτουργία βασικών εργαλείων, όπως το Outlook και το Stream, ένα τέτοιο ψηφιακό «μπλακ άουτ» ανοίγει την πόρτα σε σοβαρές απειλές κυβερνοασφάλειας, από επιθέσεις phishing μέχρι τη χρήση μη ασφαλών προσωπικών καναλιών από τους εργαζομένους.
«Θέματα ασφάλειας προφανώς και υπάρχουν, γιατί μια εκτεταμένη διακοπή αυτού του μεγέθους λειτουργίας δημιουργεί αμέσως δευτερογενείς κινδύνους. Όταν δεν υπάρχει σύνδεση και ορατότητα της ασφάλειας, γιατί εκτός από το να πέφτει το σύστημα του outlook και του stream που είναι χρήσιμα, υπάρχουν και συστήματα ασφάλειας που ενδεχομένως πέφτουν, οπότε πέφτει και η ορατότητα. Είναι απειλητικοί παράγοντες το να εκμεταλλευτεί ένας κυβερνοεπιτιθέμενος τις διακοπές αυτές που δημιουργούνται, να στέλνει μηνύματα phishing ή πλαστοπροσωπία. Επίσης μπορεί να μετακινηθεί το πρόβλημα και στους ίδιους τους υπαλλήλους. Δηλαδή, όταν βλέπουν ότι υπάρχει μια τέτοια διακοπή, συχνά χαλαρώνει το σύστημα και παρακάμπτουν τους ελέγχους χρησιμοποιώντας μη εγκεκριμένα προσωπικά κανάλια επικοινωνίας. Γιατί δημιουργούν ουσιαστικά αντίστοιχα επικίνδυνη έκθεση μιας επιχείρησης, για παράδειγμα μέσω των προσωπικών τους καναλιών», κατέληξε.
Τι δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου
«Είναι ένα δείγμα ότι όλα τα κράτη πρέπει να έχουν και εναλλακτικούς τρόπους. Στο μυαλό μας πρέπει να έχουμε τι θεωρούμε πολύ κρίσιμο. Να κατηγοριοποιούμε τα δεδομένα σε έναν κόσμο που διασυνδέεται», ανέφερε σχετικά μιλώντας στον ΣΚΑΙ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
