Φλεβική ανεπάρκεια κάτω άκρων: Ποιος είναι ο ειδικός για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση;

Διαβάζοντας τον τίτλο του παρόντος κειμένου εύλογα μπορεί κανείς να απορήσει γιατί να τεθεί ένα τέτοιο «απλό» ερώτημα το οποίο για τους περισσότερους έχει μια αυτονόητη απάντηση: « …μα ο γιατρός που ασχολείται με τις αγγειακές παθήσεις… ». Το πραγματικό ερώτημα, όμως, είναι: «τι σημαίνει ασχολούμαι με τις αγγειακές παθήσεις, κάτι το οποίο, σήμερα, πολλοί δηλώνουν, και ποιος είναι, πραγματικά, ο ειδικός;».

Ο αγγειοχειρουργός είναι ο ειδικός για την αντιμετώπιση των φλεβικών παθήσεων

Η σύγχυση στον μη ιατρικό κόσμο (δυστυχώς όμως, κάποιες φορές και σε αυτόν) του ποιος, δηλαδή, είναι ο πιο κατάλληλος ιατρός για την ανάληψη ευθύνης για ένα φλεβικό περιστατικό προκύπτει από την ενασχόληση με την συγκεκριμένη αυτή πάθηση πολλών διαφορετικών ειδικοτήτων, πέραν του αγγειοχειρουργού.

Θα έλεγα ότι, πέρα από τα προφανή επαγγελματικά αντανακλαστικά πολλών ιατρών, δύο είναι οι σημαντικότεροι λόγοι της εν λόγω ενασχόλησης: Αρχικά, πιστεύω, ότι ένας λόγος είναι η θεώρηση από πολλούς μη αγγειοχειρουργούς συναδέλφους ότι οι περισσότερες φλεβικές παρεμβάσεις είναι απλές διαδικασίες, που πολλοί μπορούν να εκτελέσουν, χωρίς να απαιτείται κάποια ιδιαίτερη εκπαίδευση στην αγγειοχειρουργική. Δευτερευόντως, η εξέλιξη των τεχνικών απεικόνισης και η, όλο και μεγαλύτερη, χρήση τους κατά την διάρκεια της επέμβασης έχει αναγάγει την εικόνα μιας βλάβης ως το μοναδικό στοιχείο που πρέπει να λάβει κανείς υπόψιν του για μια αποτελεσματική θεραπεία. Η αντίληψη αυτή οδηγεί, μοιραία, όχι τον αγγειοχειρουργό αλλά πολλούς άλλους ιατρούς, που η ειδίκευσή τους είναι στην ιατρική της απεικόνισης, να θεωρούν ότι, το γεγονός ότι μπορούν να αναγνωρίζουν μία φλεβική βλάβη τους νομιμοποιεί, αυτομάτως, να κάνουν και τις αντίστοιχες παρεμβάσεις.

Ας δούμε όμως γιατί και οι δύο παραπάνω λόγοι είναι λανθασμένοι και ενέχουν κινδύνους για τους ασθενείς, ξεκινώντας από την αντίληψη ότι οι φλεβικές επεμβάσεις των κιρσών είναι απλές διαδικασίες που πολλοί μπορούν να αναλάβουν, και όχι ο αγγειοχειρουργός.

Θα ξεκινούσα λέγοντας ότι είναι πολύ σημαντικό να προσπαθήσουμε να ορίσουμε το απλό και να σκεφτούμε ποιος είναι ο στόχος μας για έναν ασθενή με κιρσούς των κάτω άκρων. Για παράδειγμα, αν ο στόχος μας είναι να μην καταλήξει ο ασθενής στο ιατρικό τραπέζι, αν απλά θέλουμε ο ασθενής να βγει από το νοσοκομείο χωρίς ορατούς κιρσούς, αν δεν μας ενδιαφέρει αν θα πάρει γενική αναισθησία ή ραχιαία, αν δεν μας ενδιαφέρει το αισθητικό αποτέλεσμα, αν δεν μας ενδιαφέρει η μελλοντική του πορεία, τότε, ΝΑΙ, δεν χρειάζεται ειδικός αγγειοχειρουργός.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν έναν απλό στόχο που, πολλές φορές, μπορεί να επιτύχει και ένας μη ειδικός αγγειοχειρουργός. Αντιθέτως, αν ο στόχος μας είναι να έχουμε την μικρότερη δυνατή χειρουργική ταλαιπωρία, χωρίς γενική αναισθησία, χωρίς ραχιαία ή επισκληρίδειο, χωρίς χειρουργικές τομές, με άμεση κινητοποίηση του ασθενούς αμέσως μετά την επέμβαση, χωρίς, πολλές φορές, αντιπηκτικά ή αντιβιώσεις, χωρίς απουσία από τις καθημερινές φυσιολογικές δραστηριότητες, χωρίς ή ελάχιστα παυσίπονα, με άριστο αισθητικό αποτέλεσμα και, κυρίως, χωρίς να χρειαστεί επανεπέμβαση μελλοντικά σε κάποιο νοσοκομείο, τότε, ΝΑΙ, αυτό ο στόχος δεν είναι καθόλου απλός και για να μεγιστοποιηθεί η πιθανότητα να επιτευχθεί απαιτείται αντιμετώπιση από ειδικό αγγειοχειρουργό.

Να σημειώσω εδώ ότι η ιδανική επέμβαση, όπως περιγράφηκε παραπάνω, πολλές φορές είναι αδικημένη και αυτό ενισχύει ακόμη περισσότερο τη σύγχυση στον απλό κόσμο, ο οποίος πιστεύει ότι «ό,τι και να κάνεις αυτά ξαναβγαίνουν…». Με την λέξη, «αδικημένη» εννοώ ότι το αποτέλεσμα μιας άριστης ριζικής επέμβασης από μιας περιορισμένης επιτυχίας ή και εντελώς αποτυχημένης επέμβασης μπορεί να μην διακριθεί ακόμη και για μήνες ή και για κάποια χρόνια μετά την εκτέλεσή τους. Έτσι, για παράδειγμα, αμέσως μετά από μια επέμβαση κιρσών όλοι, σχεδόν, οι ασθενείς θα είναι ικανοποιημένοι που δεν θα βλέπουν, επιτέλους, τις διογκωμένες φλέβες τους.

Υπάρχει πιθανότητα επανεμφάνισης κιρσών;

Ένα ερώτημα όμως, που προκύπτει μετεγχειρητικά, είναι το πόσο θα κρατήσει το συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Το αν μετά από μερικούς μήνες ή λίγα χρόνια παρουσιαστεί επανεμφάνιση κιρσών, οι οποίοι για να αντιμετωπιστούν χρειάζεται πάλι νοσοκομείο, ο λόγος είναι ότι την πρώτη φορά δεν έγινε η σωστότερη επέμβαση και όχι το ότι «…αυτά ξαναβγαίνουν…». Αυτό, δυστυχώς, διαπιστώνεται αργότερα, και όχι αμέσως μετά την επέμβαση και με την λογική ότι «μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου ουδέν λάθος αναγνωρίζεται», πολλές περιορισμένης αποτελεσματικότητας επεμβάσεις μένουν στο απυρόβλητο.

Όσον αφορά στη νομιμοποίηση φλεβικών παρεμβάσεων απλά και μόνο με την αναγνώριση φλεβικών βλαβών σε απεικονιστικές εξετάσεις, όπως το τρίπλεξ φλεβών, χωρίς την απαραίτητη κλινική προεγχειρητική εκτίμηση από τον ειδικό κλινικό γιατρό, θα θύμιζα την γνωστή και διάσημη ρήση, όπου όλοι οι ιατροί γνωρίζουν, ότι «ποτέ δεν χειρουργούμε την ακτινογραφία ή γενικότερα τη εικόνα, αλλά τον άρρωστο…».

Η παθολογική ανατομία σε μια απεικονιστική εξέταση είναι ένα μόνο από τα πολλά στοιχεία που απαιτούνται για να ληφθούν οι σωστές ιατρικές αποφάσεις. Απαράβατος κανόνας παραμένει ότι η άσκηση της ιατρικής ξεκινά με την κλινική εξέταση, με την εικόνα των κιρσών, τα συμπτώματα, την γενικότερη κατάσταση του ποδιού, αλλά και την γενικότερη κατάσταση υγείας του ασθενούς. Η επέμβαση είναι απλά ένα κομμάτι της προσφοράς μας προς τον ασθενή και δεν μπορεί να είναι ξέχωρη από την προεγχειρητική εκτίμηση. Οι ιατρικές αποφάσεις θα πρέπει να εξατομικεύονται ανάλογα με την ηλικία, τα συνοδό συμπτώματα, την φαρμακευτική αγωγή, πράγματα, δηλαδή, τα οποία μόνο ένας κλινικός ιατρός έχει εκπαιδευτεί για να εκτιμά. Ιατρική θεραπεία δεν σημαίνει απλά εκτέλεση μιας επέμβασης, αλλά ποια επέμβαση πρέπει να γίνει, σε ποιον πρέπει να γίνει και πότε.

O αγγειοχειρουργός είναι ο αρμόδιος για να σας ενημερώσει για τις αγγειακές παθήσεις

Επιπλέον, αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα των ασθενών να γνωρίζουν με την μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια το τι συμβαίνει στο σώμα τους, ποιο είναι το μέγεθος του προβλήματός τους, ποια είναι η συσχέτισή του με άλλα συνοδό ιατρικά προβλήματα, ποιοι είναι οι εγχειρητικοί στόχοι και σε πιο βαθμό έχουν επιτευχθεί αυτοί μετεγχειρητικά. Τα ερωτήματα αυτά μπορεί να απαντήσει με την δέουσα ακρίβεια ο κλινικός ιατρός των αγγειακών παθήσεων που, από τον νόμο (γραπτό και άγραφο), είναι ο αγγειοχειρουργός.

Φλεβική ανεπάρκεια, για παράδειγμα, αποτελεί και το αισθητικό θέμα των ευρυαγγειών, χωρίς όμως τον κίνδυνο ιατρικών επιπλοκών. Σε μια τέτοια περίπτωση ακόμα και σε «μικρές» βλάβες που δεν έχουν την δυνατότητα να γίνουν επικίνδυνες για την υγεία μας, αλλά έχουν την δύναμη να τροφοδοτούν τις ευρυαγγείες θα πρέπει να είμαστε πολύ πιο αυστηροί και επιθετικοί με αυτές. Αν, διαφορετικά, ο κοσμητικός παράγοντας δεν απασχολεί τον ασθενή, ο σχεδιασμός της επέμβασης μπορεί να είναι διαφορετικός. Αυτό αποτελεί ένα παράδειγμα εξατομικευμένης κλινικής ιατρικής για την άσκηση της οποίας έχει εκπαιδευτεί ιατρός κλινικής ειδικότητας.

Θα συμφωνήσω ότι πολλές φορές στην άσκηση της ιατρικής όχι μόνο είναι αναγκαία, αλλά, θα έλεγα ότι απαιτείται η συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν πρέπει να ακυρώνεται ο κλινικός της εκπρόσωπος, ο ιατρός, δηλαδή, που παίρνει το ιστορικό, εξετάζει κλινικά τον ασθενή, εκτιμά την συνολική κατάσταση της υγείας του ασθενούς, αυτός ο οποίος δεν στέκεται σε κάποιες μόνο εργαστηριακές ή απεικονιστικές εξετάσεις και, επιπροσθέτως, είναι σε θέση να αντιμετωπίσει, έγκαιρα, οποιαδήποτε επιπλοκή.

Συμπερασματικά θα έλεγα ότι, σε μια εποχή όπου η άσκηση της Ιατρικής απαιτεί ομαδικότητα, ο ειδικός αγγειοχειρουργός, ο εκπαιδευμένος στις σύγχρονες τεχνικές των φλεβικών παθήσεων, κατέχει τον σημαντικότερο ρόλο στην προσπάθεια της καλύτερης δυνατής αντιμετώπισής τους. Η θέση του είναι πρωταρχική και αναντικατάστατη, όχι μόνο στις πολύπλοκες και σύνθετες περιπτώσεις, αλλά ακόμη και σε αυτές που φαίνονται οι απλούστερες όλων!

Τσεκούρας Νικόλαος, MD, ECFMG, PHD, Αγγειοχειρουργός Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα: www.dr-tsekouras.gr ή καλέστε στο 2106215855 , 6977741191
Ακολουθήστε τον κ. Τσεκούρα σε Instagram, Facebook & YouTube.