Οι περισσότεροι άνδρες αγνοούν ότι τα γαλακτοκομικά συνδέονται με τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη
Καρκίνος του προστάτη και γαλακτοκομικά: Τι λένε τα επιστημονικά δεδομένα για τον κίνδυνο.
Ενδέχεται οι περισσότεροι άνδρες να μην γνωρίζουν, ότι η αυξημένη κατανάλωση γαλακτοκομικών έχει συνδεθεί, σε ορισμένες μελέτες, με τον καρκίνο του προστάτη. Μια νέα έρευνα διαπίστωσε ότι μόνο 1 στους 5 άνδρες στις ΗΠΑ γνώριζε γι’ αυτήν την πιθανή συσχέτιση.
Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι τα γαλακτοκομικά προκαλούν καρκίνο του προστάτη και οι σημαντικότεροι οργανισμοί για τον καρκίνο δεν συνιστούν την αποχή από αυτά αποκλειστικά για λόγους πρόληψης.
Τι έδειξε η έρευνα;
Η εταιρεία Morning Consult διεξήγαγε έρευνα σε 1.102 άνδρες στις ΗΠΑ για λογαριασμό της οργάνωσης «Physicians Committee for Responsible Medicine», η οποία προωθεί τη διατροφή φυτικής προέλευσης.
- Μόνο το 20% δήλωσε ότι γνώριζε πως το γάλα και τα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα έχουν συνδεθεί με τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη
- Επίσης ένα 20% ανέφερε ότι είχε συζητήσει το θέμα της διατροφής και του καρκίνου του προστάτη με κάποιον επαγγελματία υγείας
- Αφού ενημερώθηκαν για τη συγκεκριμένη συσχέτιση, το 66% δήλωσε ότι θα ήταν πιθανό να μειώσει ή να αποφύγει την κατανάλωση γαλακτοκομικών
ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν τη στάση των συμμετεχόντων μετά την ενημέρωση και ΔΕΝ αποδεικνύουν, ότι η διακοπή κατανάλωσης γαλακτοκομικών μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.
Πόσο ισχυρά είναι τα στοιχεία που συνδέουν τα γαλακτοκομικά με τον καρκίνο του προστάτη;
Η συσχέτιση φαίνεται να είναι πιθανή, αλλά περιορισμένης ισχύος και ασυνεπής.
- Μια μετα-ανάλυση του 2022 διαπίστωσε, ότι κάθε επιπλέον ποσότητα 400 γρ. γαλακτοκομικών ημερησίως συνδεόταν με περίπου 2% υψηλότερο συνολικό κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, ενώ η κατανάλωση 200 γρ. γάλακτος συνδεόταν με αντίστοιχη αύξηση κινδύνου κατά περίπου 2%. Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι ορισμένα αποτελέσματα ενδέχεται να επηρεάστηκαν από διαφορές στον προληπτικό έλεγχο PSA.
- Παλαιότερες συνδυαστικές μελέτες είχαν επίσης διαπιστώσει μικρές αυξήσεις στον κίνδυνο σε περιπτώσεις υψηλής κατανάλωσης γαλακτοκομικών γενικά, γάλακτος, γάλακτος χαμηλών λιπαρών, τυριού και ασβεστίου μέσω της διατροφής.
- Ωστόσο, τα ευρήματα ποικίλλουν ανάλογα με το είδος του γαλακτοκομικού προϊόντος και το αν οι ερευνητές εξετάζουν τον συνολικό καρκίνο του προστάτη, τον προχωρημένο καρκίνο ή τις περιπτώσεις με θανατηφόρα έκβαση.
- Το Παγκόσμιο Ταμείο Έρευνας για τον Καρκίνο χαρακτηρίζει τα στοιχεία που αποδεικνύουν, ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα και οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, ως περιορισμένα ή απλώς υποδηλωτικά.
- Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου αναφέρει επίσης ότι οι άνδρες που καταναλώνουν πολλά γαλακτοκομικά προϊόντα μπορεί να διατρέχουν ελαφρώς υψηλότερο κίνδυνο, ενώ τονίζει ότι ο ακριβής ρόλος της διατροφής παραμένει ασαφής.
Πώς θα μπορούσαν τα γαλακτοκομικά να επηρεάσουν τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη;
Οι ερευνητές έχουν προτείνει δύο κύριες βιολογικές οδούς, αλλά καμία δεν αποδεικνύει σχέση αιτιώδους συνάφειας:
- Ασβέστιο και βιταμίνη D: Η υψηλή πρόσληψη ασβεστίου ενδέχεται να μειώνει τον σχηματισμό της 1,25-διυδροξυβιταμίνης D, της ενεργού μορφής της βιταμίνης D. Εργαστηριακά δεδομένα υποδεικνύουν ότι αυτή η ορμόνη μπορεί να αναστείλει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων του προστάτη, επομένως τα χαμηλότερα επίπεδα θα μπορούσαν θεωρητικά να μειώσουν αυτήν την ανασταλτική δράση.
- IGF-1: Το γάλα και οι πρωτεΐνες των γαλακτοκομικών μπορούν να αυξήσουν ελαφρώς τα επίπεδα του κυκλοφορούντος «αυξητικού παράγοντα 1 που μοιάζει με την ινσουλίνη» (IGF-1). Τα υψηλότερα επίπεδα IGF-1 έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, γεγονός που καθιστά αυτόν τον μηχανισμό μια άλλη πιθανή εξήγηση.
Αυτές οι εξηγήσεις είναι βιολογικά βάσιμες, ωστόσο οι μελέτες σε ανθρώπους δεν μπορούν ακόμη να αποδείξουν, ότι κάποια από τις δύο οδούς εξηγεί τη συσχέτιση, που παρατηρείται στις επιδημιολογικές μελέτες.
Θα πρέπει οι άνδρες να σταματήσουν να καταναλώνουν γαλακτοκομικά;
Όχι με βάση τα τρέχοντα δεδομένα. Τα γαλακτοκομικά παρέχουν πρωτεΐνες, ασβέστιο και άλλα θρεπτικά συστατικά, ενώ συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου. Η αδικαιολόγητη αποχή από αυτά θα μπορούσε να δυσκολέψει ορισμένα άτομα στην κάλυψη των διατροφικών τους αναγκών.
Για την πρόληψη του καρκίνου του προστάτη, προτεραιότητα έχουν η διατήρηση υγιούς βάρους, η σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή του καπνίσματος και η υιοθέτηση ενός συνολικά υγιεινού διατροφικού προτύπου, πλούσιου σε λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης και όσπρια.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι το ίδιο το ασβέστιο το πρόβλημα;
Όχι απαραίτητα. Ορισμένες μελέτες συνδέουν την υψηλή διατροφική πρόσληψη ασβεστίου με τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, αλλά τα ευρήματα διαφέρουν ανάλογα με την πηγή και τη δόση. Το ασβέστιο παραμένει απαραίτητο για την λειτουργία των οστών, των μυών και των νεύρων.
Είναι το γιαούρτι ασφαλέστερο από το γάλα;
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την ασφαλή κατάταξη των επιμέρους γαλακτοκομικών προϊόντων ως προς τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Οι μελέτες έχουν δώσει διαφορετικά αποτελέσματα για το γάλα, το τυρί και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, επομένως καμία κατηγορία δεν μπορεί προς το παρόν να χαρακτηριστεί σαφώς ασφαλής ή επιβλαβής.
Συμπέρασμα
Νέα έρευνα αποκαλύπτει ένα πραγματικό κενό στην ενημέρωση του κοινού: οι περισσότεροι άνδρες στις ΗΠΑ δεν γνώριζαν για την πιθανή συσχέτιση μεταξύ γαλακτοκομικών προϊόντων και καρκίνου του προστάτη. Πρόκειται για μια συσχέτιση που αξίζει να γνωρίζει κανείς, αλλά δεν είναι οριστική. Η αυξημένη κατανάλωση γαλακτοκομικών και ασβεστίου ενδέχεται να αυξάνει ελαφρώς τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, ωστόσο δεν έχει αποδειχθεί σχέση αιτιώδους συνάφειας.
Το πρακτικό μήνυμα είναι το μέτρο και ένα συνολικά υγιεινό διατροφικό πρότυπο, και όχι η αυτόματη αποχή από τα γαλακτοκομικά.
Πηγές:
