«Οι Έλληνες φοβούνται τον καρκίνο αλλά πεθαίνουν από καρδιά» - Μάστιγα οι θάνατοι σε νέες ηλικίες

Snapshot

• Τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η πρώτη αιτία θανάτου στην Ελλάδα.
• Η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντικά υψηλότερα ποσοστά πρόωρων καρδιαγγειακών θανάτων σε ηλικίες κάτω των 50 ετών σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Μόνο το 25,1% των Ελλήνων γνωρίζει ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου, ενώ το 80% των περιπτώσεων θα μπορούσε να προληφθεί.
• Το Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη & Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων στοχεύει στη μείωση της πρώιμης καρδιαγγειακής θνησιμότητας κατά 25% έως το 2035 μέσω έξι στρατηγικών αξόνων.

Snapshot powered by AI

Εδώ και τριάντα χρόνια, τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η πρώτη αιτία θανάτου στη χώρα μας. Παρά την πρόοδο στην καρδιολογία, τα διαγνωστικά μέσα αλλά και τις φαρμακευτικές επιλογές, ένας στους τρεις θανάτους στη χώρα μας οφείλεται σε κάποια καρδιαγγειακή αιτία, ή αλλιώς σημειώνεται περίπου ένας θάνατος κάθε 12 λεπτά. Μάλιστα, η Ελλάδα μέσα σε δέκα χρόνια, ανέβηκε από τον χαμηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο ανάμεσα στους χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο μεσαίο επίπεδο, διαγράφοντας μια σαφή τάση για τον ελληνικό πληθυσμό.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, όμως, είναi ότι η χώρα μας έχει σημαντικά υψηλότερα ποσοστά πρόωρων καρδιαγγειακών θανάτων, δηλαδή σε ηλικίες κάτω των 50 -ακόμη και 30- ετών, σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Το 2023 στην Ελλάδα, 8.324 άνθρωποι πέθαναν πρόωρα από καρδιαγγειακά νοσήματα, περίπου ένας στους πέντε καρδιαγγειακούς θανάτους. Η ηλικιακά προτυπωμένη πρόωρη θνησιμότητα από ισχαιμική καρδιοπάθεια ήταν περίπου 37% υψηλότερη στην Ελλάδα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στους άνδρες η διαφορά έφτανε περίπου το 42%. Η θνησιμότητα αυτή, μάλιστα, αποδίδεται στο συνολικό φορτίο γνωστών παραγόντων κινδύνου και όχι σε γονιδιακό υπόβαθρο, που συχνά βρίσκεται πίσω από αιφνίδιους θανάτους.

Τα παραπάνω στοιχεία παρουσίασαν οι επιστήμονες της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ), για να καταδείξουν την ανάγκη εφαρμογής ενός για την Εθνικού Σχεδίου για την Πρόληψη & Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων στην Ελλάδα. Το Σχέδιο εκπονείται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EU Safe Hearts Plan, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC), και θα υποβληθεί μέσα στον προσεχή Δεκέμβριο, στο υπουργείο Υγείας, κοστολογημένο στο σύνολό του.

Τους βασικούς πυλώνες του σχεδίου παρουσίασε η ΕΚΕ, σε συνέντευξη Τύπου, την Παρασκευή (13/11/2026), στο περιθώριο του Διεθνούς Συνεδρίου Καρδιολογίας που πραγματοποιείται αυτές τις ημέρες στην Αθήνα. Στη Συνέντευξη Τύπου μίλησαν ο Πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ Κωνσταντίνος Τούτουζας, ο Επικεφαλής της Επιστημονικής Επιτροπής για την εκπόνηση του Σχεδίου και Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας (EAPC) Κωνσταντίνος Δάβος, ο Αντιπρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Λάμπρος Μιχάλης και ο Καθηγητής Βιοστατιστικής – Επιδημιολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Δημοσθένης Παναγιωτάκος.

4,3 δισ. ευρώ το συνολικό κόστος των καρδιαγγειακών στην Ελλάδα

«Οι Έλληνες φοβούνται τον καρκίνο, όμως πεθαίνουν από καρδιά» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Δάβος, αναφερόμενος στα αποτελέσματα της πανελλήνιας έρευνας κοινής γνώμης που διεξήγαγε η ΕΚΕ τον Σεπτέμβριο του 2026 και ανέδειξε σημαντικά κενά ενημέρωσης. Μόνο το 25,1% των πολιτών γνωρίζει ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου, ενώ το 50,7% θεωρεί λανθασμένα ότι αφορούν κυρίως τους άνδρες. Παρότι το 77,9% έχει κάνει προληπτικό έλεγχο, το 39,9% δεν έχει συζητήσει ποτέ τον καρδιαγγειακό του κίνδυνο με γιατρό, ενώ τα τρία τέταρτα των πολιτών δεν γνωρίζουν ΚΑΡΠΑ και 3 στους 10 δεν γνωρίζουν τον αριθμό του ΕΚΑΒ. Σύμφωνα με τον κ. Δάβο, το 80% των καρδιαγγειακών παθήσεων μπορεί να προληφθεί, ωστόσο μόλις το 3% της συνολικής δαπάνης υγείας κατευθύνεται στην πρόληψη. Το Safe Hearts Plan θέτει ως στόχο για το 2035 τη μείωση της πρώιμης καρδιαγγειακής θνησιμότητας κατά 25% σε σχέση με το 2022.

Το συνολικό οικονομικό κόστος των καρδιαγγειακών νοσημάτων στη χώρα ανέρχεται σε 4,315 δισ. ευρώ, ενώ το 23,9% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών, σημείωσε ο κ. Παναγιωτάκος. Κρίσιμος παράγοντας είναι ο έγκαιρος εντοπισμός ανθρώπων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, ιδιαίτερα στις γυναίκες, που λανθασμένα πιστεύουν σε μεγάλο ποσοστό ότι δεν διατρέχουν τον ίδιο κίνδυνο με τους άνδρες. Όπως σημείωσαν οι επιστήμονες της ΕΚΕ, τα ποσοστά εξισορροπούνται μετά την ηλικία των 50 ετών, όταν περίπου σταματάει με την εμμηνόπαυση, η προστασία που παρέχουν τα οιστρογόνα στις γυναίκες.

Οι κλασικοί παράγοντες κινδύνου παραμένουν πολύ συχνοί, πρόσθεσε ο κ. Παναγιωτάκος. Στην πανελλαδική μελέτη ΕΜΕΝΟ, την περίοδο 2013–2016, περίπου τέσσερις στους δέκα ενήλικες είχαν υπέρταση, έξι στους δέκα υπερχοληστερολαιμία και ένας στους τρεις παχυσαρκία. Το κάπνισμα και η απουσία σωματικής άσκησης αποτελούν κρίσιμα πεδία παρέμβασης. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έρευνα Υγείας της ΕΛΣΤΑΤ του 2019, περίπου ένας στους τέσσερις ενήλικες κάπνιζε καθημερινά και περίπου επτά στους δέκα ανέφεραν απουσία σωματικής δραστηριότητας. «Είμαστε χώρα σωματικής αδράνειας» είπε χαρακτηριστικά ο καθηγητής.

Έξι στρατηγικοί άξονες

Το Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη & Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων στηρίζεται σε έξι στρατηγικούς άξονες:

1. Πρόληψη και προαγωγή της καρδιαγγειακής υγείας, ήδη από τη σχολική ηλικία και με έμφαση στις ανάγκες των γυναικών.
2. Έγκαιρη ανίχνευση, διάγνωση και ολοκληρωμένη φροντίδα, με καθολική εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου στους ενήλικες.
3. Ισότιμη πρόσβαση και αναβάθμιση της καρδιαγγειακής φροντίδας, και για τις νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές.
4. Διακυβέρνηση, δεδομένα και ψηφιακός μετασχηματισμός, με Εθνικό Παρατηρητήριο Καρδιαγγειακής Υγείας, εθνικά μητρώα διασυνδεδεμένα με τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, τηλεϊατρική και τεχνητή νοημοσύνη.
5. Εκπαίδευση, έρευνα και συμμετοχή της κοινωνίας, με θεσμοθέτηση της Προληπτικής Καρδιολογίας ως επίσημης εξειδίκευσης ή δομημένης μετεκπαίδευσης και συνεργασία με τους συλλόγους ασθενών.
6. Υλοποίηση, χρηματοδότηση και αξιολόγηση, με εθνικούς δείκτες παρακολούθησης και στρατηγικό στόχο για το 2050, για λιγότερους πρόωρους θανάτους.

Ενδιάμεσος στόχος είναι η μείωση κατά 25% της πρώιμης καρδιαγγειακής θνησιμότητας μέχρι το 2035, σε σχέση με το 2022, καθώς και η αύξηση των ετήσιων μετρήσεων αρτηριακή πίεσης, χοληστελόλης και σακχάρου του αίματος, διευκρίνισε ο κ. Δαβός.

«Το Εθνικό Σχέδιο Καρδιαγγειακής Υγείας δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα υγείας. Είναι μια μακροπρόθεσμη εθνική επένδυση στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην αποτελεσματική θεραπεία», ανέφερε ο Πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, κ. Τούτουζας. Στόχος είναι λιγότερα πρώτα και επαναλαμβανόμενα καρδιαγγειακά συμβάντα, μείωση της πρόωρης θνησιμότητας, περισσότερα έτη ζωής με καλή υγεία και χωρίς αναπηρία, και ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στην πρόληψη και τη θεραπεία.

Το Σχέδιο συντάσσεται από Επιστημονική Επιτροπή με επικεφαλής τον Κωνσταντίνο Δάβο (Πρόεδρος Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας) και μέλη τους Βασίλειο Βασιλείου (Εκλεγμένος Πρόεδρος EAPC, University of East Anglia), Καλλιρόη Καλαντζή (Καρδιολόγος, Καθηγήτρια Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Δημοσθένη Παναγιωτάκο (Καθηγητής Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο), Εμμανουήλ Παξιμαδάκη (Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης & Αποκατάστασης ΕΚΕ), Μιχάλη Παπαδάκη (Καθηγητής στο St George's, University of London), Χριστόδουλο Παπαδόπουλο (Καθηγητή Καρδιολογίας ΑΠΘ, Αντιπρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης & Αποκατάστασης ΕΚΕ) και Κυριάκο Σουλιώτη (Καθηγητή Πολιτικής της Υγείας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου).

Διαβάστε επίσης