Τουρκικές μεθοδεύσεις: Η NAVTEX της Άγκυρας για το Abeille Marengo και η ελληνική αντίδραση
Οι χθεσινές εξελίξεις μετά την αναχώρηση του γαλλικού ερευνητικού από το Ηράκλειο, η μετωπική σύγκρουση στη Βουλή και η άμεση αποδόμηση της νέας τουρκικής πρόκλησης.
Snapshot
- Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo απέπλευσε από το Ηράκλειο για να ξεκινήσει τεχνικές δοκιμές και υποθαλάσσιες έρευνες στο πλαίσιο του έργου Great Sea Interconnector.
- Η ελληνική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι η αποστολή του πλοίου διεξάγεται νόμιμα με άδεια NAVTEX που εκδόθηκε από την Ελλάδα, χωρίς να έχει ζητηθεί ή δοθεί άδεια στην Τουρκία.
- Η Τουρκία εξέδωσε μεταγενέστερη NAVTEX ισχυριζόμενη παράνομα δικαιώματα στην περιοχή, αλλά η ελληνική πλευρά την απορρίπτει ως άκυρη και προγραμματίζει να εκδώσει αντι-NAVTEX.
- Στη Βουλή, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας διαχώρισε σαφώς τη θέση της Ελλάδας και κατήγγειλε την τουρκική πρόκληση ως προσπάθεια πολιτικής χειραγώγησης και παραπληροφόρησης.
- Η ελληνική κυβέρνηση διαχειρίζεται την κρίση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και συνεχίζει κανονικά το έργο διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου χωρίς να επηρεάζεται από τις τουρκικές ενέργειες.
Ο σταθμός NAVTEX Ηρακλείου εξέδωσε μετά τα μεσάνυχτα προειδοποίηση (NAVWARN 1441/26) με την οποία κηρύσσει «άκυρο και ανυπόστατο» προγενέστερο μήνυμα που εξέπεμψε «μη εξουσιοδοτημένος σταθμός». Στο μήνυμα ανακοινώνονταν ερευνητικές δραστηριότητες για την εγκατάσταση του υποβρύχιου καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI), έργου κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ, από το γαλλικής σημαίας σκάφος VB Abeille Marengo.
Με τη νέα αντι-NAVTEX ακυρώνεται ουσιαστικά η τουρκική NAVTEX. Το μήνυμα που κηρύσσεται άκυρο φέρει τον αριθμό FA76-1127/26 και ταυτίζεται με την τουρκική NAVTEX 1127/26, η οποία εκδόθηκε το βράδυ της 10ης Νοεμβρίου και ανέφερε ότι η Τουρκία έδωσε τη συγκατάθεσή της για να ξεκινήσουν οι έρευνες.
Σύμφωνα με τη NAVTEX, σημαντικό μέρος των γραμμών έρευνας, που ορίζονται από δύο σειρές 11 συντεταγμένων η καθεμία, βρίσκεται εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως αυτές καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο και τον νόμο 4001/2011.
Χάραξε πορεία το Abeille Marengo
Το ρολόι έδειχνε λίγο μετά τις 18:00 το απόγευμα χθες, Τρίτη, όταν το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo έλυσε τους κάβους. Αφήνοντας πίσω του το λιμάνι του Ηρακλείου, σήμανε την έναρξη μιας κρίσιμης φάσης για το έργο του Great Sea Interconnector, με στόχο την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου. Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της Great Sea Interconnector Α.Ε. και του ΑΔΜΗΕ, το πλήρωμα ξεκίνησε άμεσα μια σειρά αυστηρών τεχνικών δοκιμών. Η διαδικασία βαθμονόμησης των αισθητήρων και των ειδικών οργάνων μέτρησης απαιτεί ένα πλήρες 24ωρο, ώστε να διασφαλιστεί η απόλυτη ακρίβεια των δεδομένων.
Αμέσως μετά, το υπερσύγχρονο σκάφος θα κατευθυνθεί στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Εκεί θα ρίξει στη μάχη τον βαρύ τεχνολογικό του εξοπλισμό. Πολυδεσμικοί ηχοβολιστές, υποβρύχιες κάμερες, μαγνητόμετρα και συστήματα πλευρικής σάρωσης θα αναλάβουν τη λεπτομερή χαρτογράφηση του υποθαλάσσιου ανάγλυφου. Την ίδια ώρα, θα πραγματοποιηθούν γεωτεχνικές δειγματοληψίες, δοκιμές διείσδυσης και γεωτρήσεις. Τα δεδομένα αυτά θα κρίνουν την ασφαλή εγκατάσταση του καλωδίου, ειδικά στα σημεία εκείνα που παρουσιάζουν απότομες κλίσεις και εξαιρετικά σύνθετη μορφολογία.
Εκείνη ακριβώς τη στιγμή του απόπλου, η πολιτική θερμοκρασία στην Αθήνα χτυπούσε κόκκινο. Στην Ολομέλεια της Βουλής βρισκόταν σε εξέλιξη μια σκληρή αντιπαράθεση. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης είχε μόλις ασκήσει δριμεία κριτική κατά της κυβέρνησης για τους χειρισμούς της γύρω από το έργο.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου πήρε τον λόγο, προχωρώντας σε μια σύντομη, άμεση ενημέρωση προς το σώμα.
Σκοπός του ήταν να διαμηνύσει πως ο σχεδιασμός προχωρά κανονικά. «Ήθελα, σε συνέχεια όσων συζητήσαμε νωρίτερα με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, να ενημερώσω την Εθνική Αντιπροσωπεία ότι το Abeille Marengo μόλις απέπλευσε, με άδεια NAVTEX από την Ελληνική Δημοκρατία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Όμως, η γειτονική χώρα ξεδίπλωσε λίγο αργότερα το δικό της, γνώριμο παιχνίδι εντυπώσεων. Οι τουρκικές αρχές εξέδωσαν τη NAVTEX 1127/26. Προσπάθησαν να καπηλευτούν τις έρευνες που βρίσκονταν ήδη σε εξέλιξη, ισχυριζόμενες ότι οι θαλάσσιες επιστημονικές εργασίες θα διεξαχθούν σε διαδρομές που έχουν συντονιστεί με τις δικές τους υπηρεσίες. Ανέφεραν προκλητικά ότι έχει εξασφαλιστεί η συγκατάθεσή τους, υποστηρίζοντας πως η περιοχή αποτελεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η εν λόγω οδηγία δεσμεύει δύο συγκεκριμένες γραμμές από τις 10 Νοεμβρίου 2026 μέχρι τις 19 Μαρτίου 2027, ζητώντας από τα παραπλέοντα σκάφη να κρατούν απόσταση δύο ναυτικών μιλίων.
Η είδηση της τουρκικής κίνησης προκάλεσε άμεσα νέα αναταραχή στο Κοινοβούλιο. Οι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι των κομμάτων της αντιπολίτευσης ζήτησαν επείγουσα ενημέρωση. Τότε, ο Σταύρος Παπασταύρου παρενέβη για δεύτερη φορά μέσα στη μέρα. Αποσαφηνίζοντας το τοπίο, τόνισε τη χρονική απόσταση από την ώρα της αναχώρησης και ξεκαθάρισε το καθεστώς των ερευνών.
«Μην πέφτετε στην παγίδα»
«Μην πέφτετε στην παγίδα. Η Τουρκία έβγαλε μια NAVTEX, έδωσε μια συγκατάθεση, χωρίς αυτό να της ζητηθεί από την εταιρεία. Δέστε το κείμενο. Δεν αναφέρει πουθενά ότι της ζητήθηκε άδεια από την εταιρεία. Ξέρετε γιατί; Γιατί δεν της ζητήθηκε. Γιατί η γαλλική εταιρεία έκανε αίτημα για άδεια εργασιών μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο. Και το πλοίο πριν από λίγες ώρες, και νομίζω υπήρχε εθνική ενότητα, βγήκε για να κάνει τις βυθομετρήσεις για την πόντιση βάσει μόνο της ελληνικής NAVTEX. Γιατί εκεί δημοσιοποιούνται οι συντεταγμένες», ξεκαθάρισε ο υπουργός.
Η αντίδραση της Αθήνας επισφραγίστηκε οριστικά αργά το βράδυ. Κυβερνητικές πηγές και κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών εξέδωσαν άτυπη ενημέρωση, αποδομώντας πλήρως την τουρκική προπαγάνδα μέσα από πέντε συγκεκριμένα σημεία.
- Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα για άδεια εργασιών από τη γαλλική πλευρά, και οι μόνες που εξέδωσαν τις σχετικές άδειες.
- Η ακριβής πορεία του Abeille Marengo είχε ήδη δημοσιοποιηθεί μέσω της ελληνικής NAVTEX. Πάνω σε αυτήν ακριβώς τη βάση πραγματοποιείται και συνεχίζεται η κίνησή του.
- Η μεταγενέστερη τουρκική NAVTEX δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Βασίζεται απλώς σε ήδη γνωστά, δημοσιοποιημένα δεδομένα τα οποία αντέγραψε.
- Στο τουρκικό κείμενο δεν γίνεται καμία αναφορά σε έκδοση άδειας, διότι ουδέποτε υπήρξε ανάλογο αίτημα προς την Άγκυρα.
- Αναμένεται η έκδοση ελληνικής αντι-NAVTEX η οποία θα χαρακτηρίζει άκυρη την τουρκική, και θα ακολουθήσει η προσήκουσα αντίδραση της ελληνικής πλευράς σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
Όπως ανακοινώθηκε από τους κύκλους του ΥΠΕΞ, κλείνοντας οριστικά τον κύκλο της χθεσινής έντασης: «Μετά την έκδοση και δημοσιοποίηση της ελληνικής NAVTEX κατέστη γνωστή σε όλους η ακριβής πορεία του πλοίου. Η κίνηση του πλοίου έγινε και συνεχίζει να γίνεται με βάση τη NAVTEX που εξέδωσαν οι ελληνικές αρχές. Στην ουσία καμία σημασία δεν έχει η τουρκική NAVTEX που εκδόθηκε μεταγενέστερα της κίνησης του πλοίου, στη βάση ήδη δημοσιοποιημένων δεδομένων».
