Social media και εφήβοι: Η πρώτη δράση του ΚΕΣΟ για το 2026 σε Λύκειο των Αγίων Θεοδώρων
Το φλέγον ζήτημα της χρήσης των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης από τους εφήβους βρέθηκε στο επίκεντρο ενημερωτικής δράσης που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου στους Αγίους Θεοδώρους, με τη συμμετοχή περίπου εκατό μαθητών και μαθητριών της Α’ και Β’ Λυκείου.
Η συζήτηση, με θέμα τις θετικές αλλά και τις αρνητικές επιρροές των social media στην εφηβική ηλικία, οργανώθηκε με πρωτοβουλία της Διεύθυνσης του Λυκείου σε συνεργασία με το Κέντρο Στήριξης Οικογένειας (ΚΕ.Σ.Ο.) Εκκλησιαστικού Ιδρύματος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και στόχο είχε την ευαισθητοποίηση των νέων γύρω από ένα ζήτημα άμεσα συνδεδεμένο με την καθημερινότητά τους.
Οι αρνητικές επιπτώσεις και τα μη ρεαλιστικά πρότυπα
Κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης αναπτύχθηκαν εκτενώς οι αρνητικές επιπτώσεις της αλόγιστης χρήσης των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία μη ρεαλιστικών προτύπων ομορφιάς, επιτυχίας και τρόπου ζωής. Όπως επισημάνθηκε, οι συνεχείς συγκρίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, καταθλιπτικά συμπτώματα, αλλά και σε αλλοίωση της κριτικής σκέψης των εφήβων.
Το ζήτημα του εθισμού,αναλύθηκε αρκετά, καθώς η υπερβολική χρήση των social media συχνά στερεί χρόνο από τη διαπροσωπική επικοινωνία, τη μελέτη και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες, οδηγώντας σε απομόνωση, μειωμένη συγκέντρωση και πτώση της σχολικής επίδοσης.
Το ψηφιακό αποτύπωμα και η έκθεση προσωπικών στοιχείων
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους κινδύνους της υπερβολικής έκθεσης και της ανεξέλεγκτης κοινοποίησης προσωπικών δεδομένων, όπως διεύθυνση, σχολείο, τηλέφωνο και καθημερινές δραστηριότητες. Τονίστηκε ότι το ψηφιακό αποτύπωμα παραμένει και μπορεί να επηρεάσει το μέλλον, τη φήμη και ακόμη και την επαγγελματική πορεία των νέων, ενώ όσο περισσότερες προσωπικές πληροφορίες δημοσιοποιούνται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εξαπάτησης και παραβίασης προσωπικών δεδομένων.
Στο ίδιο πλαίσιο, έγινε αναφορά στον γεωεντοπισμό μέσω check-ins και στη ζωντανή αποκάλυψη τοποθεσίας, πρακτικές που μπορεί να καταστήσουν τους εφήβους ευάλωτους και στόχους κακόβουλων ενεργειών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους σοβαρούς διαδικτυακούς κινδύνους, όπως ο κυβερνοεκφοβισμός, η διαδικτυακή αποπλάνηση μέσω ψεύτικων προφίλ και το sextortion, δηλαδή ο εκβιασμός για αποστολή ή δημοσιοποίηση προσωπικού υλικού.
Πώς μπορούν να προστατευτούν οι έφηβοι
Στους μαθητές δόθηκαν σαφείς οδηγίες για το πώς πρέπει να αντιδράσουν σε περίπτωση που βρεθούν αντιμέτωποι με τέτοιες καταστάσεις, με βασικές κατευθύνσεις τη μη ανταπόκριση σε απειλές ή προκλήσεις, τη διατήρηση αποδεικτικών στοιχείων, τον άμεσο αποκλεισμό του ενοχλητικού χρήστη και την επικοινωνία με έναν έμπιστο ενήλικα ή τις αρμόδιες αρχές.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στη γραμμή βοήθειας 10201 της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και στη χρήση της εφαρμογής Safe.YOUth App και του Emergency Button για ανηλίκους, εργαλεία τα οποία πολλοί μαθητές δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν.
Οι ομιλητές προέτρεψαν τους νέους να καλλιεργήσουν την κριτική τους σκέψη, να αξιοποιούν τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης προς όφελός τους και να μην επιτρέπουν σε αυτά να κυριαρχούν στη ζωή τους, δίνοντας χώρο σε δραστηριότητες όπως η άσκηση, το διάβασμα και η ουσιαστική επαφή με τους γύρω τους.
Στο τέλος της εκδήλωσης, οι μαθητές ενθαρρύνθηκαν να αποτυπώσουν όσα άκουσαν μέσα από εργασίες ή εκθέσεις, σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς τους, οι οποίοι παρακολούθησαν με έντονο ενδιαφέρον τη συζήτηση.
Οι φορείς και οι επιστήμονες πίσω από τη δράση
Η δράση πραγματοποιήθηκε με όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις από τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κορινθίας και συντονίστηκε από το Κέντρο Στήριξης Οικογένειας (ΚΕ.Σ.Ο.).
Στους ομιλητές περιλαμβάνονταν ο ψυχολόγος Νικόλαος-Ανάργυρος Σταματογιάννης, απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού στην Ψυχική Υγεία από το King’s College London, ο οποίος υπηρετεί ως Αστυνομικός Υποδιευθυντής στη Διεύθυνση Κοινωνικής Αστυνόμευσης της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και η Αντιγόνη Ωραιοπούλου, απόφοιτη του Βιολογικού Τμήματος του ΑΠΘ, με μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιατρική του Πανεπιστημίου του Τορόντο και στη Σχολή Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου της Ινδιανάπολης, κάτοχος Ευρωπαϊκού Πιστοποιητικού Ψυχοθεραπείας και αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Εθελοντισμού HELPHELLAS.
Την πρωτοβουλία από πλευράς σχολείου είχε η Λυκειάρχης Μάγδα Γκιώνη, ενώ τον συντονισμό της δράσης ανέλαβε η Διευθύντρια του ΚΕ.Σ.Ο., Μαίρη Πίνη.