Ιράν: Στους δρόμους οι πολίτες – Κυματίζουν την προεπαναστατική σημαία – Σε δύσκολη θέση οι μουλάδες
Σε γενικευμένο μπλακ άουτ στο διαδίκτυο και στις διεθνείς τηλεφωνικές επικοινωνίες προχώρησε το βράδυ της Πέμπτης (8/1) η ιρανική κυβέρνηση, την ώρα που χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν για μία ακόμη ημέρα τους δρόμους σε πολλές περιοχές του Ιράν, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του εξόριστου διαδόχου του θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, γιου του σάχη του Ιράν που ανατράπηκε από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και ο οποίος ζει στις ΗΠΑ.
Πλήθη στους δρόμους της Τεχεράνης – Κυματίζει η προεπαναστατική σημαία
Την ίδια ώρα, πλήθος διαδηλωτών κατέκλυσε μεγάλη οδική αρτηρία στη βορειοδυτική Τεχεράνη, κατά τη δωδέκατη ημέρα του κύματος αμφισβήτησης της εξουσίας, σύμφωνα με βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και των οποίων τη γνησιότητα επαλήθευσε το Γαλλικό Πρακτορείο. Στις εικόνες διακρίνονται πολίτες να κινούνται πεζοί αλλά και μέσα από αυτοκίνητα που κορνάρουν, έχοντας καταλάβει τμήμα της λεωφόρου Αγιατολάχ Κασανί.
Σε αρκετά από τα βίντεο διακρίνεται να κυματίζει η προεπαναστατική ιρανική σημαία με το «Λιοντάρι και τον Ήλιο», ένα σύμβολο που είχε καταργηθεί μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και του οποίου η δημόσια εμφάνιση υπογραμμίζει το βάθος της αμφισβήτησης απέναντι στο θεοκρατικό καθεστώς.
Περσικά τηλεοπτικά δίκτυα με έδρα εκτός Ιράν και λογαριασμοί στα κοινωνικά δίκτυα μετέδωσαν επίσης εικόνες από μεγάλες διαδηλώσεις σε άλλες πόλεις, όπως η Ταμπρίζ, στον βορρά, και η ιερή πόλη Μασχάντ, στα ανατολικά, δείχνοντας ότι το κίνημα διαμαρτυρίας έχει λάβει πανεθνικές διαστάσεις.
Αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι σε πολλές συνοικίες της Τεχεράνης ακούγονταν συνθήματα από μπαλκόνια και παράθυρα, ενώ ομάδες διαδηλωτών ξεχύθηκαν στους δρόμους φωνάζοντας «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Θάνατος στην Ισλαμική Δημοκρατία». Σε ορισμένες περιπτώσεις ακούστηκαν και συνθήματα υπέρ του σάχη, κάτι που μέχρι τα τελευταία χρόνια θεωρούνταν αδιανόητο.
Οι κινητοποιήσεις συνοδεύτηκαν από κλείσιμο αγορών και παζαριών σε ένδειξη στήριξης προς τους διαδηλωτές. Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Human Rights Activists News Agency, τουλάχιστον 42 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ περισσότεροι από 2.270 έχουν συλληφθεί.
«Η καταστολή επεκτείνεται και γίνεται κάθε ημέρα βιαιότερη», δήλωσε ο διευθυντής της ΜΚΟ, Μαχμούντ Αμιρί-Μογκαντάμ, προσθέτοντας πως «εκατοντάδες» άνθρωποι έχουν τραυματιστεί.
Από την πλευρά τους, ιρανικά ΜΜΕ και οι αρχές κάνουν λόγο για τουλάχιστον 21 νεκρούς από την έναρξη των διαδηλώσεων, μεταξύ αυτών και μέλη των δυνάμεων επιβολής του νόμου, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP).
Έκκληση για αυτοσυγκράτηση από τον Πεζεσκιάν
Στο μεταξύ, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, απηύθυνε την Πέμπτη έκκληση να επιδειχθεί «η μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση» απέναντι στις διαδηλώσεις.
«Κάθε βίαιη ή καταναγκαστική συμπεριφορά πρέπει να αποφευχθεί», δήλωσε σε δελτίο Τύπου που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπό του, απευθύνοντας έκκληση να υπάρξει «διάλογος» και οι αρχές «να ακούσουν τις διεκδικήσεις του λαού».
Μπλακ άουτ στις επικοινωνίες και αυξανόμενη πίεση στο καθεστώς
Το καθεστώς δείχνει να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις με αυξανόμενη ανησυχία. Οργανισμοί παρακολούθησης της παγκόσμιας συνδεσιμότητας κατέγραψαν σχεδόν πλήρη διακοπή του ίντερνετ, την οποία απέδωσαν σε κρατική παρέμβαση. Παράλληλα, ιρανικά μέσα έκαναν λόγο για επιθέσεις κατά δυνάμεων ασφαλείας σε διάφορες περιοχές, με αναφορές σε νεκρούς και τραυματίες αστυνομικούς και μέλη των Φρουρών της Επανάστασης.
Ο Ρεζά Παχλαβί κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι επιχειρεί να «φιμώσει» τον λαό κόβοντας κάθε γραμμή επικοινωνίας και κάλεσε Ευρωπαίους ηγέτες να συνταχθούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες για να ασκηθεί πίεση στο ιρανικό καθεστώς και να αποκατασταθεί η πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Οι νέες ταραχές εκδηλώνονται σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής κρίσης, με το ιρανικό νόμισμα να έχει καταρρεύσει και τη λαϊκή οργή να στρέφεται ανοιχτά κατά της θεοκρατικής εξουσίας. Όπως δήλωσε ο γιος της φυλακισμένης νομπελίστριας Ναργκίς Μοχαμαντί, οι διαδηλωτές ζητούν «το τέλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας και του καθεστώτος των μουλάδων».
Τραμπ: Οι ΗΠΑ δεν «χρίζουν» διάδοχο στο Ιράν
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απέκλεισε το ενδεχόμενο συνάντησης με τον Ρεζά Παχλαβί, τον αυτοαποκαλούμενο διάδοχο του ιρανικού θρόνου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον δεν είναι έτοιμη να στηρίξει κάποιον πιθανό διάδοχο της σημερινής εξουσίας στο Ιράν, σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος.
Μιλώντας την αργά την Πέμπτη στο podcast «The Hugh Hewitt Show», ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Παχλαβί «συμπαθητικό άνθρωπο», ωστόσο υπογράμμισε ότι, υπό την ιδιότητά του ως προέδρου, δεν θα ήταν σωστό να τον συναντήσει.
«Νομίζω ότι πρέπει να αφήσουμε τα πράγματα να εξελιχθούν και να δούμε ποιος θα αναδειχθεί. Δεν είμαι σίγουρος ότι θα ήταν κατάλληλο να γίνει κάτι τέτοιο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Ρεζά Παχλαβί, που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες και διατηρεί στενές σχέσεις με το Ισραήλ, ηγείται της μοναρχικής πτέρυγας της κατακερματισμένης ιρανικής αντιπολίτευσης και τις τελευταίες ημέρες έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να συμβάλει στη «μεταβατική περίοδο» σε περίπτωση κατάρρευσης του σημερινού συστήματος εξουσίας.
Οι δηλώσεις Τραμπ ερμηνεύονται ως σαφές μήνυμα ότι η Ουάσινγκτον, προς το παρόν, δεν υιοθετεί το ενδεχόμενο στήριξης του Παχλαβί ως επικεφαλής μιας επόμενης ημέρας στο Ιράν.
Το μήνυμα Τραμπ
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε το βράδυ στον Σον Χάνιτι του Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε αν παρακολουθεί τις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις στο Ιράν και τις πληροφορίες ότι ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, εξετάζει το ενδεχόμενο να διαφύγει στη Ρωσία και συγκεκριμένα στη Μόσχα.
«Ναι, το παρακολουθώ πολύ στενά», απάντησε ο Τραμπ. Όταν ρωτήθηκε αν γνωρίζει ότι ο Χαμενεΐ έχει «σχέδιο Β» για να πάει στη Ρωσία, ο Αμερικανός πρόεδρος σχολίασε: «Ή κάπου αλλού. Ναι, ψάχνει να πάει κάπου».
Στο ερώτημα αν πιστεύει ότι το Ιράν βρίσκεται στο χείλος της κατάρρευσης, ο Τραμπ απάντησε: «Θα μπορούσε να είναι. Στο παρελθόν άρχισαν να πυροβολούν αδιακρίτως τον κόσμο. Άνθρωποι άοπλοι στέκονταν και τους πυροβολούσαν με πολυβόλα. Τους έπαιρναν στις φυλακές και μετά τους κρεμούσαν. Έπαιξαν σκληρά».
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την προειδοποίησή του ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να αντιδράσουν δυναμικά σε περίπτωση μαζικής καταστολής. «Έχω πει ότι αν το κάνουν αυτό, θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά. Είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε. Μέχρι τώρα, σε μεγάλο βαθμό, δεν το έχουν κάνει», ανέφερε.
Ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι υπάρχουν νεκροί, σημειώνοντας ωστόσο ότι αρκετοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μέσα στον πανικό των τεράστιων συγκεντρώσεων. «Τα πλήθη είναι τόσο μεγάλα που κάποιοι κυριολεκτικά ποδοπατήθηκαν. Είναι τρομερό. Τα πλήθη είναι απλά τεράστια. Ο ενθουσιασμός για την ανατροπή αυτού του καθεστώτος είναι απίστευτος», είπε.
Κλείνοντας, χαρακτήρισε την κατάσταση «σφαγή», υπογραμμίζοντας το μέγεθος και την ένταση των διαδηλώσεων, αλλά και τον αριθμό των ανθρώπων που έχουν χάσει τη ζωή τους.