Ιράν: Ξεπέρασαν τους 640 οι νεκροί – Ο Τραμπ ανακοίνωσε δασμούς και εξετάζει τις επόμενες κινήσεις

Η Τεχεράνη δήλωσε τη Δευτέρα ότι διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Ουάσινγκτον, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει πώς θα αντιδράσει στη φονική καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων στο Ιράν.

Δασμοί από Τραμπ

Κλιμακώνοντας τις πιέσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε τη Δευτέρα μέσω Truth Social ότι οποιαδήποτε χώρα έχει εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν θα υποστεί επιπρόσθετους τελωνειακούς δασμούς 25% από τις ΗΠΑ, απόφαση που χαρακτήρισε «οριστική», διευκρινίζοντας ότι «τίθεται σε ισχύ άμεσα».

Η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ απέφυγε να σχολιάσει την απόφαση Τραμπ. Το Ιράν, ήδη υπό βαριές αμερικανικές κυρώσεις, εξάγει το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου του στην Κίνα, ενώ στους βασικούς εμπορικούς εταίρους του περιλαμβάνονται επίσης η Τουρκία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία.

Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα απαντήσουν στρατιωτικά αν οι δυνάμεις ασφαλείας ανοίξουν πυρ κατά διαδηλωτών. Την Κυριακή δήλωσε ότι ενδέχεται να υπάρξει συνάντηση με Ιρανούς αξιωματούχους και ότι βρίσκεται σε επαφή με την ιρανική αντιπολίτευση.

Πάνω από 600 οι νεκροί

Στο εσωτερικό του Ιράν, οι κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν από την οργή των πολιτών για τη δραματική οικονομική κατάσταση, έχουν εξελιχθεί σε μια λαϊκή εξέγερση για την ανατροπή του καθεστώτος.

Σύμφωνα με την οργάνωση HRANA, μέχρι αργά τη Δευτέρα είχαν επιβεβαιωθεί 646 νεκροί, εκ των οποίων 505 διαδηλωτές, 113 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και επτά πολίτες, ενώ διερευνώνται εκατοντάδες ακόμη θάνατοι. Από τις 28 Δεκεμβρίου έχουν συλληφθεί περισσότεροι από 10.700 άνθρωποι.

Η HRANA ανέφερε επίσης ότι συγγενείς θυμάτων συγκεντρώθηκαν στο νεκροταφείο Behesht Zahra της Τεχεράνης, φωνάζοντας συνθήματα διαμαρτυρίας.

Στο «σκοτάδι» η ενημέρωση

Οι ιρανικές αρχές, που δεν έχουν δώσει επίσημο αριθμό νεκρών, κατηγορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες για την αιματοχυσία και κάνουν λόγο για «τρομοκράτες που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ». Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης εστιάζουν κυρίως στους θανάτους μελών των δυνάμεων ασφαλείας.

Η ροή πληροφοριών από το Ιράν έχει περιοριστεί δραστικά λόγω του μπλακ άουτ στο διαδίκτυο από την Πέμπτη. Ωστόσο, ορισμένοι πολίτες εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση μέσω του δορυφορικού συστήματος Starlink του Έλον Μασκ, σύμφωνα με πηγές μέσα στη χώρα.

Το υπουργείο Πληροφοριών του Ιράν ανακοίνωσε ότι συνέλαβε «τρομοκρατικές ομάδες» που –όπως ισχυρίζεται– ευθύνονται για δολοφονίες παραστρατιωτικών εθελοντών, εμπρησμούς τεμενών και επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Μιλώντας σε συγκέντρωση στην πλατεία Ενκελάμπ της Τεχεράνης, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ δήλωσε ότι το Ιράν διεξάγει «πόλεμο σε τέσσερα μέτωπα»: οικονομικό, ψυχολογικό, στρατιωτικό εναντίον ΗΠΑ και Ισραήλ, και «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας».

Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι η κατάσταση είναι «υπό πλήρη έλεγχο» και ανέφερε πως από την έναρξη των διαδηλώσεων έχουν πυρποληθεί 53 τζαμιά και 180 ασθενοφόρα.

Παρά τη μαζικότητα των κινητοποιήσεων, δεν υπάρχουν ενδείξεις ρήξεων στην πολιτικοθρησκευτική ηγεσία, στον στρατό ή στις δυνάμεις ασφαλείας. Το κίνημα διαμαρτυρίας παραμένει χωρίς ενιαία ηγεσία και η αντιπολίτευση είναι κατακερματισμένη.

Οι αμερικανικές επιλογές

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν επικοινώνησε για να διαπραγματευτεί το πυρηνικό του πρόγραμμα. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν βομβαρδίσει ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις σε έναν 12ήμερο πόλεμο.

«Ετοιμάζεται συνάντηση, αλλά ίσως χρειαστεί να δράσουμε πριν από αυτή, λόγω όσων συμβαίνουν», είπε ο Τραμπ μέσα από το Air Force One.

Σύμφωνα με αξιωματούχο των ΗΠΑ και δημοσίευμα της Wall Street Journal, τα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν στρατιωτικά πλήγματα, μυστικές κυβερνοεπιθέσεις, σκλήρυνση κυρώσεων και διαδικτυακή υποστήριξη της αντιπολίτευσης. Σημειώνεται ότι τυχόν επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες, καθώς πολλές βρίσκονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές.

Σε συνέντευξή του στο CBS, ο Ρεζά Παχλαβί κάλεσε τον Τραμπ να κινηθεί «γρήγορα», λέγοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα πρέπει να πάρει σύντομα αποφάσεις.

Ο Καλιμπάφ προειδοποίησε την Ουάσινγκτον να μην προχωρήσει σε «λάθος υπολογισμό», απειλώντας ότι σε περίπτωση επίθεσης, στόχοι θα θεωρηθούν το Ισραήλ, καθώς και όλες οι αμερικανικές βάσεις και πλοία στην περιοχή.

Την ίδια ώρα, το Ιράν παραμένει αποδυναμωμένο μετά τον πόλεμο του περασμένου έτους και τα πλήγματα στους συμμάχους του, όπως η Χεζμπολάχ, ενώ το Ισραήλ σκότωσε ανώτατους Ιρανούς στρατιωτικούς διοικητές τον Ιούνιο.

Τέλος, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έφτασαν σε υψηλό επτά εβδομάδων, λόγω ανησυχιών ότι η πολιτική αναταραχή και μια ενδεχόμενη αμερικανική αντίδραση θα μπορούσαν να περιορίσουν τις ιρανικές εξαγωγές.