HΠΑ: 13 κεντρικοί τραπεζίτες στο πλευρό του Τζερόμ Πάουελ της Fed - Ανάμεσά τους και η Λαγκάρντ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ακούει τον Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζέρομ Πάουελ, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα, το καλοκαίρι του 2025, στην Ουάσινγκτον. (AP Photo/Julia Demaree Nikhinson)
Οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο ενώθηκαν για να δηλώσουν ότι εκφράζουν «πλήρη αλληλεγγύη» με τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve), μετά την έναρξη ποινικής έρευνας από τις ΗΠΑ σε βάρος του Τζερόμ Πάουελ. Οι επικεφαλής της Τράπεζας της Αγγλίας, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Τράπεζας του Καναδά είναι μεταξύ των 11 ανώτερων τραπεζιτών που υπέγραψαν δήλωση που τονίζει τη σημασία της ανεξαρτησίας στον καθορισμό των επιτοκίων.
«Ο πρόεδρος Πάουελ υπηρέτησε με ακεραιότητα, επικεντρωμένος στην εντολή του και με ακλόνητη δέσμευση στο δημόσιο συμφέρον», ανέφεραν. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης διεξάγει την έρευνα. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι «δεν γνώριζε τίποτα» για την έρευνα, μετά από ένα χρόνο αδιάκοπων επιθέσεων κατά του Πάουελ.
Εκτός από την κριτική που ασκεί στις αποφάσεις του Πάουελ για τα επιτόκια, ο Τραμπ έχει εξαπολύσει προσωπικές επιθέσεις, αποκαλώντας τον πρόεδρο της Fed «μεγάλο ηττημένο» και «ηλίθιο». Εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους στον Πάουελ, οι παγκόσμιοι κεντρικοί τραπεζίτες ανέφεραν στην κοινή τους δήλωση: «Για εμάς, είναι ένας σεβαστός συνάδελφος που χαίρει της ύψιστης εκτίμησης από όλους όσους έχουν συνεργαστεί μαζί του».
Οι πρώην πρόεδροι της Fed, Άλαν Γκρίνσπαν, Μπεν Μπερνάνκι και Τζάνετ Γέλεν μεταξύ άλλων, προειδοποίησαν ότι παρόμοιες επιθέσεις εισαγγελέων σε άλλες χώρες είχαν οδηγήσει σε «εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες» για το κόστος ζωής - και υποστήριξαν ότι «δεν έχουν θέση» στις ΗΠΑ.
Αργά την Κυριακή, αποκαλύφθηκε ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης είχε επιδώσει στην Fed κλητεύσεις ενώπιον μεγάλων ενόρκων, απειλώντας με ποινική δίωξη σχετικά με την κατάθεση του Πάουελ ενώπιον της τραπεζικής επιτροπής της Γερουσίας τον Ιούνιο του 2025 για τις ανακαινίσεις στα ιστορικά κτίρια γραφείων της Fed στην Ουάσινγκτον. Απαντώντας, ο Πάουελ υποστήριξε ότι απειλήθηκε με ποινικές διώξεις επειδή η Fed είχε καθορίσει τα επιτόκια «με βάση την καλύτερη εκτίμησή μας για το τι θα εξυπηρετήσει το κοινό, αντί να ακολουθεί τις προτιμήσεις του προέδρου».
Η Τζανίν Πίρο, εισαγγελέας των ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον και σύμμαχος του Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε σε ανακοίνωσή της ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης έλαβε νομικά μέτρα επειδή η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αγνόησε τα αιτήματα για συζήτηση των υπερβάσεων κόστους σε ένα έργο ανακαίνισης δύο ιστορικών κτηρίων στα κεντρικά της γραφεία.
«Η λέξη «κατηγορητήριο» βγήκε από το στόμα του κ. Πάουελ, κανενός άλλου», έγραψε η Πίρο στο Twitter/X , αν και οι κλητεύσεις και η ίδια η δήλωση του Λευκού Οίκου υποδηλώνουν τον κίνδυνο απαγγελίας κατηγοριών.
Η κίνηση αυτή ισοδυναμεί με σημαντική κλιμάκωση της ασυνήθιστης επίθεσης του Τραμπ στην ανεξαρτησία της Fed. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επανειλημμένα επικρίνει τον Πάουελ και την κεντρική τράπεζα επειδή αρνήθηκαν να υποκύψουν στις απαιτήσεις του για γρήγορες μειώσεις των επιτοκίων και ξεκίνησε μια επιθετική εκστρατεία για την άσκηση μεγαλύτερου ελέγχου στις αποφάσεις της.
Ο Τραμπ έχει πάρει αποστάσεις από την έρευνα, ισχυριζόμενος ότι δεν γνώριζε τίποτα γι' αυτήν. «Δεν γνωρίζω τίποτα γι' αυτό», δήλωσε στο NBC News. Το υπουργείο Δικαιοσύνης δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Αρκετοί Ρεπουμπλικάνοι επέκριναν την έρευνα εις βάρος του Πάουελ. Ο Thom Tillis από τη Βόρεια Καρολίνα, μέλος της τραπεζικής επιτροπής της Γερουσίας που επιβλέπει τους διορισμούς της Fed, δήλωσε ότι θα αντιταχθεί σε οποιονδήποτε υποψήφιο για την κεντρική τράπεζα «μέχρι να επιλυθεί πλήρως αυτό το νομικό ζήτημα». Ο Kevin Cramer από τη Βόρεια Ντακότα, ένα άλλο μέλος της επιτροπής, ζήτησε επίσης τον άμεσο τερματισμό της έρευνας.
Πρώην αξιωματούχοι και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Fed έκρουσαν επίσης τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι αυτή η ενέργεια θα μπορούσε να βλάψει την οικονομία των ΗΠΑ . «Η αναφερόμενη ποινική έρευνα για τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζέι Πάουελ, αποτελεί μια άνευ προηγουμένου προσπάθεια χρήσης εισαγγελικών επιθέσεων για την υπονόμευση αυτής της ανεξαρτησίας», ανέφερε μια απερίφραστη δήλωση που υπέγραψαν 13 πρώην ανώτεροι αξιωματούχοι , συμπεριλαμβανομένων των Γκρίνσπαν, Μπερνάνκι και Γέλεν. «Έτσι ασκείται η νομισματική πολιτική στις αναδυόμενες αγορές με αδύναμους θεσμούς, με εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες για τον πληθωρισμό και τη λειτουργία των οικονομιών τους γενικότερα.
«Δεν έχει θέση στις Ηνωμένες Πολιτείες, των οποίων το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι το κράτος δικαίου, το οποίο αποτελεί το θεμέλιο της οικονομικής μας επιτυχίας». Οι οικονομολόγοι προειδοποίησαν επίσης ότι οι προσπάθειες του Τραμπ να επηρεάσει την Fed κινδυνεύουν να βυθίσουν τις ΗΠΑ σε μια περίοδο πληθωρισμού τύπου της δεκαετίας του 1970 και να προκαλέσουν παγκόσμια αντίδραση στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Μια σειρά αναλυτών έκαναν παραλληλισμούς με την εποχή που η αύξηση των τιμών εκτοξεύτηκε μετά την άσκηση πίεσης από τον τότε πρόεδρο της Fed, Ρίτσαρντ Νίξον, στον πρόεδρο της Fed, Άρθουρ Μπερνς, για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, ώστε να ομαλοποιηθεί η προεκλογική του εκστρατεία το 1972. Η Wall Street ωστόσο ήταν ήρεμη χθες. Ο δείκτης αναφοράς S&P 500 παρέμεινε αμετάβλητος το μεσημέρι στη Νέα Υόρκη, ενώ ο Nasdaq Composite, που επικεντρώνεται στην τεχνολογία, σημείωσε άνοδο 0,3%.
Οι σύμμαχοι του Τραμπ πέρασαν μήνες πέρυσι κατηγορώντας την Fed για κακή διαχείριση των ανακαινίσεων πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Τραμπ είχε επανειλημμένα απειλήσει με νομικές ενέργειες. Στην απάντησή του την Κυριακή, ο Πάουελ επέμεινε ότι η νομική απειλή «δεν αφορά» στην κατάθεσή του το περασμένο καλοκαίρι ή στην εποπτεία της Fed από το Κογκρέσο. «Έχει να κάνει με το αν η Fed θα είναι σε θέση να συνεχίσει να καθορίζει τα επιτόκια με βάση τα στοιχεία και τις οικονομικές συνθήκες - ή αν αντ' αυτού η νομισματική πολιτική θα καθοδηγείται από πολιτικές πιέσεις ή εκφοβισμό», είπε.
Ο Πάουελ, αρχικά διορισμένος από τον Τραμπ και επαναδιορισμένος από τον Μπάιντεν, προεδρεύει της Fed από το 2018. Η θητεία του ως προέδρου πρόκειται να λήξει τον Μάιο - οπότε ο διάδοχος που έχει επιλέξει ο Τραμπ μπορεί να πάρει τη θέση του - αν και ο Πάουελ μπορεί να παραμείνει στο διοικητικό συμβούλιο της Fed μέχρι το 2028.