Ιράν: Βήμα πίσω από τον Τραμπ, αλλά οι ΗΠΑ επιμένουν – «Όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι»
Έντονες διπλωματικές διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, καθώς η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν φέρεται ότι απέτρεψαν μια ενδεχόμενη αμερικανική στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, προειδοποιώντας την Ουάσινγκτον για σοβαρούς κινδύνους αποσταθεροποίησης σε ολόκληρη την περιοχή.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Σαουδάραβα αξιωματούχο που μίλησε στο AFP, οι τρεις χώρες κατέβαλαν «εντατικές προσπάθειες την τελευταία στιγμή» ώστε ο Ντόναλντ Τραμπ να δώσει στην Τεχεράνη χρόνο «να αποδείξει τις καλές της προθέσεις». Όπως ανέφερε, οι επαφές συνεχίζονται, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί το θετικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί.
Φόβοι για αποσταθεροποίηση και πετρέλαιο
Η ανησυχία των χωρών του Κόλπου εστιάζεται κυρίως στις συνέπειες που θα είχε ένα αμερικανικό πλήγμα στην ασφάλεια και στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Όπως μεταδίδουν οι New York Times και η Wall Street Journal, το Ριάντ και άλλες αραβικές πρωτεύουσες προειδοποίησαν τον Λευκό Οίκο ότι μια σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει καίρια τη διακίνηση πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών.
Στο ίδιο πλαίσιο, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία διαβεβαίωσε την Τεχεράνη ότι δεν θα συμμετάσχει σε καμία στρατιωτική ενέργεια και δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου της για πλήγματα κατά του Ιράν.
Υψηλοί τόνοι στον ΟΗΕ
Το βράδυ της Πέμπτης, οι Ηνωμένες Πολιτείες έστειλαν ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τεχεράνη ότι «όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι», κατά τη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, επιβεβαιώνοντας ότι η ένταση ανάμεσα στις δύο χώρες παραμένει σε υψηλά επίπεδα, παρά τους δημόσιους τόνους αποκλιμάκωσης από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Αμερικανοί και Ιρανοί διπλωμάτες συγκρούστηκαν στη Νέα Υόρκη, με την Ουάσινγκτον να κατηγορεί την Τεχεράνη για αιματηρή καταστολή των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι νεκροί ξεπερνούν τους 2.600.
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, προειδοποίησε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «δεν είναι άνθρωπος των ατελείωτων συζητήσεων», προσθέτοντας πως «όλες οι επιλογές βρίσκονται στο τραπέζι για να σταματήσει η σφαγή». Όπως είπε, ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι η Ουάσινγκτον δεν θα μείνει απαθής απέναντι σε όσα συμβαίνουν στο Ιράν.
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής πρέσβης του Ιράν στον ΟΗΕ, Χουσεΐν Νταρζί, κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «άμεση εμπλοκή στην κλιμάκωση της κρίσης», υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον εργαλειοποιεί τα ανθρώπινα δικαιώματα για να δικαιολογήσει πολιτική αποσταθεροποίηση και ενδεχόμενη στρατιωτική δράση.
Η Ρωσία ήταν το μόνο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας που πήρε ανοιχτά το μέρος της Τεχεράνης, καλώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες να τερματίσουν, όπως είπε, τις παρεμβάσεις τους στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.
Νέες κυρώσεις από τις ΗΠΑ
Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την επιβολή νέων κυρώσεων σε βάρος ανώτερων Ιρανών αξιωματούχων, τους οποίους κατηγορούν για ρόλο στην αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων. Οι κινητοποιήσεις ξέσπασαν στα τέλη του περασμένου μήνα, με φόντο τη βαθιά οικονομική κρίση και την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος. Παράλληλα, αντίστοιχα μέτρα εξετάζουν τόσο οι χώρες της G7 όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εικόνα μέσα στο Ιράν
Στο εσωτερικό της χώρας, πηγές που μίλησαν στο Reuters ανέφεραν ότι τις τελευταίες ημέρες οι διαδηλώσεις εμφανίζουν σημάδια υποχώρησης, αν και η εικόνα παραμένει θολή λόγω του εκτεταμένου μπλακ άουτ στο διαδίκτυο. Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα οξυμένα οικονομικά προβλήματα που πυροδότησαν τις κινητοποιήσεις.
Την ίδια ώρα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σκιαγραφούν μια δραματική κατάσταση. Η HRANA κάνει λόγο για πάνω από 2.400 νεκρούς διαδηλωτές και περισσότερους από 150 νεκρούς από την πλευρά των κρατικών δυνάμεων, χαρακτηρίζοντας τις ταραχές τις πιο αιματηρές από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ελαφρά αποκλιμάκωση και υψηλή επιφυλακή
Παρά τις υψηλές εντάσεις των τελευταίων ημερών, πηγές ασφαλείας ανέφεραν ότι ο συναγερμός σε αμερικανική βάση στο Κατάρ έχει υποβαθμιστεί και ότι αεροσκάφη που είχαν απομακρυνθεί προληπτικά επιστρέφουν σταδιακά. Ενδεικτικό της σχετικής αποκλιμάκωσης είναι και το γεγονός ότι οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν, καθώς οι αγορές εκτίμησαν πως μειώνονται –προς το παρόν– οι πιθανότητες άμεσης στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ.