Τα μεγαλύτερα βασιλικά σκάνδαλα στην ιστορία της Βρετανίας - Οι σκιές στο Μπάκιγχαμ
AP
Η σύλληψη του έκπτωτου πρίγκιπα Άντριου -πλέον Μαουντμπάτεν Γουίνδσορ μετά την αφαίρεση των βασιλικών του τίτλων- για ανάρμοστη συμπεριφορά σε δημόσιο αξίωμα κάνει πλέον τον γύρο του κόσμου. Ο μικρότερος αδερφός του βασιλιά Καρόλου συνελήφθη μετά από κατηγορίες που διατυπώθηκαν εναντίον του μετά την δημοσιοποίηση εκατομμυρίων σελίδων αρχείων που σχετίζονται με τον παιδόφιλο Τζέφρι Έπσταϊν .
Ο Άντριου είχε ήδη απωλέσει τον τίτλο του και την ευρύχωρη κατοικία του από τον αδελφό του, Βασιλιά Κάρολο, μετά από χρόνια σκανδάλων. Ο βασιλιάς της Βρετανίας αναμφισβήτητα έκανε το μεγαλύτερο βήμα της θητείεας του επιδιώκοντας να προστατεύσει τη μοναρχία από τυχόν περαιτέρω σκάνδαλα που σχετίζονται με τον Άντριου και τις διασυνδέσεις του με τον Έπσταϊν, αλλά αυτή η τελευταία εξέλιξη έφερε ξανά την ιστορία στην προσοχή του κοινού.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η βρετανική μοναρχία - ο Οίκος των Ουίνδσορ - βρίσκεται σε κρίση τον τελευταίο αιώνα και το μέλλον του θεσμού έχει απειληθεί.
Α' Παγκόσμιος Πόλεμος
Ο Τζορτζ Γκρος, ειδικός σε θέματα βασιλικών θεμάτων στο King's College του Λονδίνου, δήλωσε ότι το πιο πρόσφατο προηγούμενο για την απώλεια των τίτλων του Άντριου είναι ο Νόμος περί Στέρησης Τίτλων του 1917, ο οποίος «είδε διάφορα μέλη χαλαρά συνδεδεμένων βασιλέων και δούκων, καθώς και μέλη της ευγενείας, να χάνουν τίτλους εάν είχαν ταχθεί με το μέρος της Γερμανίας στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο».
Οι βασιλικές οικογένειες της Ευρώπης είναι συνυφασμένες και η βρετανική οικογένεια είναι έντονα φιλογερμανική, ειδικά μετά τον γάμο της Βασίλισσας Βικτώριας με τον Πρίγκιπα Αλβέρτο της Σαξονίας-Κόμπουργκ και της Γκότα, με τον οποίο απέκτησε εννέα παιδιά. Όταν η Βρετανία και η Γερμανία πήγαν σε πόλεμο το 1914, ορισμένα μέλη της ευρύτερης βρετανικής βασιλικής οικογένειας βρέθηκαν σε αντίπαλες πλευρές.
Η περίφημη φωτογραφία του Έπσταιν και του πρώην πρίγκιπα Άντριου να περπατούν στο Σέντραλ Παρκ
Ο Βασιλιάς Γεώργιος Ε΄ της Βρετανίας άλλαξε το επώνυμο της οικογένειας από Σάξ-Κόμπουργκ και Γκότα σε Ουίνδσορ το 1917 και θέσπισε νομοθεσία για την κατάργηση των τίτλων των πριγκίπων και των λόρδων «που, κατά τη διάρκεια του παρόντος πολέμου, έφεραν όπλα εναντίον της Αυτού Μεγαλειότητας ή των Συμμάχων Του ή που προσχώρησαν στους εχθρούς της Αυτού Μεγαλειότητας».
Ένας στόχος ήταν ο Πρίγκιπας Ερνέστος Αύγουστος, Δούκας του Κάμπερλαντ και του Τέβιοτντεϊλ, ο οποίος ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας του Ηνωμένου Βασιλείου και επίσης πρίγκιπας του Ανόβερο. Ο τίτλος του αφαιρέθηκε επειδή ήταν εχθρός της Βρετανίας βάσει του νόμου του 1917, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ το 1919, μετά το τέλος του πολέμου. Σύμφωνα με τη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Κοινοτήτων, «αυτή ήταν η πρώτη και μοναδική φορά που ένας τέτοιος τίτλος αφαιρέθηκε με αυτόν τον τρόπο».
Η παραίτηση
Η σχέση μεταξύ του Εδουάρδου, Πρίγκιπα της Ουαλίας, και της Αμερικανίδας κοσμικής Γουόλις Σίμπσον ήταν ένας πονοκέφαλος που μετατράπηκε σε συνταγματική κρίση. Η Σίμπσον είχε πάρει δύο φορές διαζύγιο και ο Εδουάρδος, κληρονόμος του θρόνου, έμελλε να γίνει επικεφαλής της Εκκλησίας της Αγγλίας, η οποία δεν επέτρεπε σε διαζευγμένους να ξαναπαντρεύονται στην εκκλησία.
Ο πρίγκιπας έγινε βασιλιάς Εδουάρδος Η΄ όταν ο πατέρας του, βασιλιάς Γεώργιος Ε΄, πέθανε στις αρχές του 1936. Συνέχισε να λέει ότι ήθελε να παντρευτεί την Σίμπσον, παρά την αντίθεση της βρετανικής κυβέρνησης. Αναγκασμένος να επιλέξει ανάμεσα στο καθήκον και το πάθος, παραιτήθηκε από τον θρόνο τον Δεκέμβριο του 1936, ανακοινώνοντας σε ραδιοφωνική εκπομπή ότι «μου είναι αδύνατο... να εκπληρώσω τα καθήκοντά μου ως βασιλιάς όπως θα ήθελα χωρίς τη βοήθεια και την υποστήριξη της γυναίκας που αγαπώ».
Η παραίτηση έθεσε τη μοναρχία σε νέα πορεία. Ο νεότερος αδελφός του Εδουάρδου ανέλαβε τον θρόνο ως Βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ΄. Τον διαδέχθηκε η κόρη του, Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ , και μετά την 70χρονη βασιλεία της, ο γιος της, Βασιλιάς Κάρολος Γ΄. Όλοι υποστήριξαν την ιδέα ότι το κύριο χαρακτηριστικό του μονάρχη θα έπρεπε να είναι το αίσθημα του καθήκοντος - κάτι που στη λαϊκή συνείδηση έλειπε από τον Εδουάρδο.
Ο Εδουάρδος και η Γουόλις, Δούκας και Δούκισσα του Ουίνδσορ πλέον και ύποπτοι από ορισμένους για συμπάθεια προς τους Ναζί, εστάλησαν στις Μπαχάμες, όπου εκείνος υπηρέτησε ως κυβερνήτης. Μετά τον πόλεμο έμειναν ως επί το πλείστον μακριά από τη Βρετανία, ζώντας μια νομαδική ζωή πολυτέλειας.
Ο θάνατος της πριγκίπισσας Νταϊάνα και η «σιγή ιχθύος» από το Παλάτι
Ο θάνατος της πριγκίπισσας Νταϊάνα -πρώην συζύγου του Καρόλου- σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στο Παρίσι το 1997 σε ηλικία 36 ετών σόκαρε τον κόσμο και βύθισε στο πένθος την οικογένειά της, συμπεριλαμβανομένων των γιων της Γουίλιαμ και Χάρι, τότε 15 και 12 ετών.
Η ένταση του δημόσιου αισθήματος εξέπληξε τη βασιλική οικογένεια. Σωροί από λουλούδια συσσωρεύτηκαν έξω από τις πύλες του Παλατιού του Μπάκιγχαμ για να θρηνήσουν μια πριγκίπισσα που είχε απομονωθεί από τη βασιλική οικογένεια μετά το διαζύγιό της από τον Κάρολο το 1992.
Η βασίλισσα βρισκόταν στο Μπαλμόραλ της Σκωτίας για τις καλοκαιρινές της διακοπές με τον σύζυγό της, πρίγκιπα Φίλιππο, τον Κάρολο, τον Γουίλιαμ και τον Χάρι. Η οικογένεια κράτησε το πένθος της ιδιωτικό και τήρησε την ρουτίνα της - με τα αγόρια να πηγαίνουν στην εκκλησία την Κυριακή το πρωί - και η βασίλισσα δεν εξέδωσε δήλωση για αρκετές ημέρες.
Ο πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ της συνέστησε να εκδηλώσει δημόσια τη θλίψη της, όπως εκείνος ο οποίος αποτύπωσε τέλεια τη διάθεση του κοινού, αποκαλώντας την Νταϊάνα «πριγκίπισσα του λαού». Μετά από τίτλους εφημερίδων που προέτρεπαν «Μιλήστε μας κυρία» και «Δείξτε μας ότι νοιάζεστε», η βασίλισσα απηύθυνε ζωντανά τηλεοπτικό διάγγελμα προς το έθνος την παραμονή της κηδείας της Νταϊάνα.
«Αυτό που σας λέω τώρα, ως βασίλισσά σας και ως γιαγιά, το λέω από την καρδιά μου», είπε η βασίλισσα, αναγνωρίζοντας τη θλίψη της χώρας, επαινώντας την Νταϊάνα και υποσχόμενη να τιμήσει τη μνήμη της.
Το σκάνδαλο με τον Χάρι
Μέχρι να ξεσπάσει ξανά το σκάνδαλο Έπσταϊν, ο Άντριου προσπαθούσε να ανακτήσει την εύνοια της οικογένειας. Μπορεί να επωφελήθηκε έμμεσα από τα προβλήματα με τον πρίγκιπα Χάρι, ο οποίος ήταν η πηγή του μεγαλύτερου μέρους του δράματος εκείνη την εποχή, πέρα από τα σοβαρά ιατρικά προβλήματα της οικογένειας.
Ο Χάρι αποξενώθηκε από τον πατέρα του και τον μεγαλύτερο αδελφό του, πρίγκιπα Γουίλιαμ , κληρονόμο του θρόνου, όταν αυτός και η σύζυγός του, Μέγκαν, παραιτήθηκαν από τους επίσημους τίτλους τους και μετακόμισαν στην Καλιφόρνια το 2020. Το ζεύγος εξέφρασε τα παράπονά του για τη βασιλική οικογένεια σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στην Όπρα Γουίνφρεϊ και σε μια αποκαλυπτική σειρά του Netflix. Ο Χάρι, γνωστός και ως Δούκας του Σάσεξ, στη συνέχεια τροφοδότησε νέες εντάσεις αποκαλύπτοντας προσωπικές συνομιλίες στα απομνημονεύματά του, «Spare».
Ο Χάρι έσπασε επίσης το βασιλικό πρωτόκολλο καταφεύγοντας στα δικαστήρια για να διευθετήσει τα νομικά του προβλήματα. Έγινε ο πρώτος ανώτερος γαλαζοαίματος που κατέθεσε στο δικαστήριο εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα στην επιτυχημένη αγωγή του κατά της Daily Mirror για τηλεφωνική υποκλοπή.
Η αποτυχημένη νομική προσπάθειά του ωστόσο με στόχο να αποκατασταθεί η αστυνομική του προστασία, η οποία του αφαιρέθηκε όταν έφυγε από τη βασιλική θέση, θεωρήθηκε ως επίθεση στον πατέρα του. Όταν τα δικαστήρια τελικά απέρριψαν την αγωγή, δόθηκε η ευκαιρία για μια επανένωση πατέρα και γιου. Οι δυο τους ήπιαν ένα φλιτζάνι τσάι στην κατοικία του Καρόλου στο Λονδίνο, το Κλάρενς Χάουζ, τον Σεπτέμβριο. Ήταν η πρώτη τους συνάντηση μετά από ένα χρόνο. Διήρκεσε λιγότερο από μία ώρα.