Πύρινη κόλαση στην Ινδονησία: Πορτοκαλί ομίχλη πνίγει ολόκληρες πόλεις και εξαπλώνεται
Σε κατάσταση συναγερμού Σουμάτρα και Καλιμαντάν καθώς 60.000 στρατιώτες και πυροσβέστες δίνουν μάχη με τη χειρότερη πύρινη περίοδο της τελευταίας ενδεκαετίας, με τον τοξικό καπνό να περνά τα σύνορα προς Μαλαισία και Σιγκαπούρη
Snapshot
- Περίπου 60.000τιώτες καιροσβέστε μάχονται τις εκτεταμένες πυρκαγιές τύρφης στα νησιά Σουμάτρα και Καλιμαντάν της Ινδονησίας, που προκαλούν τοξικό καπνό και μειωμένη ορατότητα.
- Ο τοξικός καπνός επηρεάζει επίσης τη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη, επιδεινώνοντας την ποιότητα του αέρα και πυροδοτώντας διπλωματικές εντάσεις στην περιοχή.
- Οι πυρκαγιές τύρφης απελευθερώνουν υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων PM2.5, μονοξειδίου του άνθρακα και άλλων δηλητηριωδών αερίων, που προκαλούν σοβαρά αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα.
- Το πορτοκαλί χρώμα του ουρανού οφείλεται στη συγκέντρωση επικίνδυνων αεροζόλ που φιλτράρουν το φως, επιβεβαιώνοντας την έντονη ρύπανση της ατμόσφαιρας.
- Η δημόσια υγεία πλήττεται βαριά, με αύξηση σε άσθμα, ΧΑΠ, οφθαλμικές λοιμώξεις και πρόωρους θανάτους, ενώ οι κοινές μάσκες δεν προσφέρουν επαρκή προστασία έναντι των ρύπων.
Σκηνικό απόλυτης ασφυξίας βιώνουν δεκάδες πόλεις στην Ινδονησία, καθώς οι εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές έχουν δώσει στον ουρανό ένα απειλητικό, βαθύ πορτοκαλί χρώμα. Η κατάσταση εμφανίζεται εκτός ελέγχου στα νησιά Σουμάτρα και Καλιμαντάν, όπου η καύση των τυρφώνων απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες πυκνού καπνού, μειώνοντας την ορατότητα σε ελάχιστα μέτρα και καθιστώντας τον αέρα επικίνδυνο για αναπνοή.
Η κυβέρνηση της Τζακάρτα κινητοποίησε τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας, αναπτύσσοντας πάνω από 60.000 στελέχη του στρατού και των σωμάτων ασφαλείας στις ζώνες των μετώπων. Παρά την ενίσχυση των επίγειων δυνάμεων και τη συνδρομή δεκάδων εναέριων μέσων, η κατάσβεση στις εκτάσεις τύρφης παραμένει εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, αφού τα υπόγεια μέτωπα σιγοκαίνε για εβδομάδες.
Διασυνοριακή ασφυξία σε Μαλαισία και Σιγκαπούρη
Οι υγειονομικές αρχές καταγράφουν ήδη κατακόρυφη αύξηση στα οξεία αναπνευστικά προβλήματα. Την ίδια ώρα, οι μετεωρολογικές συνθήκες και οι άνεμοι σπρώχνουν το τοξικό νέφος πέρα από τα εθνικά σύνορα, καλύπτοντας περιοχές της Μαλαισίας και επιβαρύνοντας δραματικά την ποιότητα του αέρα στη Σιγκαπούρη. Η περιφερειακή αυτή πίεση πυροδοτεί εκ νέου διπλωματικές τριβές ανάμεσα στις γειτονικές χώρες, καθώς η κρίση ξεπερνά τα τοπικά όρια.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις και τα καταγεγραμμένα θερμά σημεία, η φετινή περίοδος πυρκαγιών κατατάσσεται ως η πιο καταστροφική που έχει αντιμετωπίσει η Ινδονησία εδώ και έντεκα χρόνια. Οι παρατεταμένες συνθήκες ξηρασίας διευκολύνουν την ταχύτατη εξάπλωση των εστιών, μετατρέποντας τη διαχείριση της καταστροφής σε ένα διαρκές περιβαλλοντικό και ανθρωπιστικό μπρα ντε φερ.
Τοξικός καπνός
Ο καπνός αυτός είναι εξαιρετικά τοξικός και πολύ πιο επικίνδυνος από τον καπνό μιας συνηθισμένης δασικής πυρκαγιάς.
Η ιδιαιτερότητα στις πυρκαγιές της Σουμάτρας και του Καλιμαντάν εντοπίζεται στο έδαφος: δεν καίγονται απλώς δέντρα, αλλά τυρφώνες (peatlands). Η τύρφη αποτελείται από οργανική ύλη σε μερική αποσύνθεση, συσσωρευμένη για χιλιάδες χρόνια μέσα σε υγροτόπους. Όταν αυτοί αποξηραίνονται για φυτείες φοινικέλαιου και παίρνουν φωτιά, δεν έχουμε καθαρή φλόγα, αλλά μια αργή, ατελή καύση σε χαμηλές θερμοκρασίες κάτω από το έδαφος (smoldering).
Αυτή η διαδικασία απελευθερώνει πρωτοφανείς συγκεντρώσεις επικίνδυνων ρύπων:
Μικροσωματίδια PM2.5 και PM0.1
Η ατελής καύση γεννά τεράστιες ποσότητες εξαιρετικά λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων. Λόγω του ελάχιστου μεγέθους τους, τα PM2.5 δεν παγιδεύονται από τους φυσικούς μηχανισμούς του ρινοφάρυγγα, εισχωρούν βαθιά στις κυψελίδες των πνευμόνων και περνούν κατευθείαν στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας συστηματική φλεγμονή, θρομβώσεις και καρδιαγγειακά επεισόδια.
Δηλητηριώδη αέρια και μονοξείδιο του άνθρακα
Η σιγανή καύση των οργανικών στρωμάτων εκλύει μονοξείδιο του άνθρακα (CO) σε πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις από ό,τι μια τυπική φωτιά ξύλου, καθώς και κυανιούχα αέρια, διοξείδιο του θείου (SO2SO_2SO2) και οξείδια του αζώτου (NOxNO_xNOx), ουσίες που προκαλούν οξύ χημικό ερεθισμό στους βλεννογόνους και ασφυξία σε κυτταρικό επίπεδο.
Μέσα στο νέφος έχουν ανιχνευθεί υψηλά επίπεδα φορμαλδεΰδης, βενζολίου, ακεταλδεΰδης και πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (PAHs), ουσίες γνωστές για την ισχυρή καρκινογόνο και μεταλλαξιογόνο δράση τους.
Το φαινόμενο του πορτοκαλί ουρανού
Το απόκοσμο πορτοκαλί ή βαθύ κόκκινο χρώμα που παίρνει ο ουρανός (φαινόμενο Rayleigh scattering) δεν είναι απλώς οπτικό εφέ. Προκαλείται επειδή τα σωματίδια στον αέρα έχουν διάμετρο γύρω στα 0,7 έως 1 μικρόμετρο - ακριβώς το μέγεθος που μπλοκάρει και διασκορπίζει τα μικρότερα μήκη κύματος του φωτός (μπλε) επιτρέποντας μόνο στα μεγαλύτερα μήκη κύματος (πορτοκαλί και κόκκινο) να περάσουν. Αυτό αποτελεί φυσική απόδειξη του κορεσμού της ατμόσφαιρας από επικίνδυνο αεροζόλ.
Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, η έκθεση σε τέτοιες συνθήκες προκαλεί μαζική αύξηση σε κρίσεις άσθματος, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), οφθαλμικές λοιμώξεις και μακροπρόθεσμα πρόωρους θανάτους από καρδιοαναπνευστικά αίτια. Μια απλή χειρουργική μάσκα δεν προσφέρει σχεδόν καμία προστασία απέναντι σε αυτά τα σωματίδια και αέρια, απαιτώντας μάσκες υψηλής κατακράτησης (N95 / FFP2) ή πλήρη παραμονή σε εσωτερικούς χώρους με βιομηχανικά φίλτρα HEPA.
