Ισραήλ: Οι δημοσκόποι αποκαλύπτουν τι πραγματικά συνέβη τη νύχτα των εκλογών - Οι μεγάλες αποκλίσεις
Τα exit polls των ισραηλινών τηλεοπτικών δικτύων παρουσίασαν εντυπωσιακές αποκλίσεις για τα ποσοστά του κόμματος Νετανιάχου
Snapshot
- exit polls των ισραηλινών τηλεοπτικών δικτύων παρουσίασαν σημαντικές αποκλίσεις, ειδικά όσον αφορά τις έδρες του κόμματος Λικούντ του Νετανιάχου.
- Η ενίσχυση του Λικούντ αποτέλεσε έκπληξη για τους δημοσκόπους, καθώς δεν είχε προβλεφθεί από τις προεκλογικές δημοσκοπήσεις.
- Η υψηλή συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων ήταν απρόσμενη ακόμα και για τους ειδικούς και επηρέασε τις εκτιμήσεις των exit polls.
- Παρά τις αποκλίσεις, η πλειονότητα των δημοσκόπων συμφωνεί ότι το μπλοκ του κυβερνητικού συνασπισμού είχε προβάδισμα έναντι της αντιπολίτευσης.
- Υπάρχει ανησυχία για την αξιοπιστία κάποιων δημοσκοπήσεων, αλλά η συνολική αγορά δεν πρέπει να απαξιωθεί, ενώ αναμένονται αναπροσαρμογές στις μεθόδους έρευνας.
Οι δημοσκόποι επιχειρούν να εξηγήσουν πώς προέκυψαν τόσο μεγάλες διαφορές, τι τους αιφνιδίασε και ποια συμπεράσματα μπορούν να αντληθούν από τις εκλογές στο Ισραήλ.
«Δεν είχαμε εντοπίσει σε κανένα στάδιο την ενίσχυση του Λικούντ», παραδέχεται ο Σμουέλ Ρόσνερ του Channel 13.
Από την πλευρά του, ο Τσουριέλ Σαρόν του i24NEWS δηλώνει ότι η μεγάλη συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων εξέπληξε τους πάντες.
Στις 10 το βράδυ της Τρίτης, με το κλείσιμο της κάλπης, τα έξι ισραηλινά τηλεοπτικά δίκτυα δημοσιοποίησαν τα exit polls των εκλογών. Ωστόσο, τα αποτελέσματά τους απείχαν σημαντικά μεταξύ τους.
Σύμφωνα με τα exit polls των Channel 12, Channel 13 και Kan 11, το μπλοκ του Μπενιαμίν Νετανιάχου εξασφάλιζε 50 έδρες στην Κνεσέτ. Το i24NEWS τοποθετούσε τη δύναμή του στις 55 έδρες, το Channel 16 στις 53, ενώ το Channel 14 του έδινε 60 έδρες.
Σημαντικές αποκλίσεις καταγράφηκαν και στις εκτιμήσεις για τη δύναμη των επιμέρους κομμάτων. Όπως συμβαίνει σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, τα exit polls επικαιροποιήθηκαν στη διάρκεια της νύχτας, με την ενσωμάτωση των πραγματικών αποτελεσμάτων από τα εκλογικά τμήματα που συμμετείχαν στα δείγματα. Σταδιακά, οι περισσότερες εκτιμήσεις συνέκλιναν προς την εικόνα που προέκυπτε από την καταμέτρηση των ψήφων.
Οι διαφορές μεταξύ των τηλεοπτικών δικτύων αποτελούν, ωστόσο, μόνο μία πτυχή της υπόθεσης.
Οι δημοσκοπήσεις που είχαν δημοσιευθεί τις ημέρες και τις εβδομάδες πριν από τις εκλογές παρουσίαζαν, σε αρκετές περιπτώσεις, διαφορετική εικόνα από εκείνη που αποτυπώθηκε στα exit polls.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Λικούντ. Στην τελευταία δημοσκόπηση του Channel 13, που δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου, το κόμμα του Νετανιάχου συγκέντρωνε μόλις 19 έδρες.
Στο αρχικό exit poll του ίδιου δικτύου, η δύναμή του εκτινάχθηκε στις 25 έδρες, ενώ με την επικαιροποίηση των στοιχείων στη διάρκεια της νύχτας έφθασε τις 27. Με βάση τα μέχρι στιγμής πραγματικά αποτελέσματα, το Λικούντ εξασφαλίζει 26 έδρες.
Καθώς η καταμέτρηση συνεχίζεται, στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται πλέον οι μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των προβλέψεων, η ικανότητα των δημοσκόπων να εντοπίζουν μεταβολές στην εκλογική συμπεριφορά και τα επαγγελματικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την αναμέτρηση.
Μιλώντας στο Ynet, δύο δημοσκόποι που βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκλογικής βραδιάς εξηγούν τι είδαν στα στοιχεία, ποιες εξελίξεις τους αιφνιδίασαν και ποια είναι τα πρώτα συμπεράσματά τους.
«Η ισχύς του Λικούντ ήταν κάτι που δεν είχαμε δει στις δημοσκοπήσεις»
Ο Σμουέλ Ρόσνερ, δημοσκόπος του Channel 13, παραδέχεται ότι η ενίσχυση του Λικούντ αποτέλεσε τη μεγαλύτερη έκπληξη της εκλογικής βραδιάς.
Παρότι, όπως υποστηρίζει, οι προεκλογικές έρευνες είχαν καταγράψει ορισμένες από τις βασικές τάσεις, η πραγματική δύναμη του κυβερνώντος κόμματος δεν είχε αποτυπωθεί στα ευρήματά τους.
Πόσο σας εξέπληξαν τα exit polls;
«Υπήρχαν πράγματα που με εξέπληξαν και άλλα που δεν με εξέπληξαν τόσο. Κυρίως με αιφνιδίασε η ισχυρή παρουσία του Λικούντ. Ήταν κάτι που δεν είχαμε δει στις δημοσκοπήσεις, αλλά εμφανίστηκε αρκετά νωρίς στα exit polls και η τάση αυτή ενισχυόταν όσο περνούσε η βραδιά».
Όταν άρχισε να ξεκαθαρίζει η εικόνα από τα πραγματικά αποτελέσματα, υπήρξαν και άλλες εκπλήξεις;
«Σε γενικές γραμμές, υπήρξαν δύο μεγάλες εκπλήξεις. Η πρώτη ήταν ότι το Λικούντ αποδείχθηκε πολύ ισχυρότερο από όσο έδειχναν οι δημοσκοπήσεις. Η δεύτερη ήταν ότι το μπλοκ που απέκτησε ένα σχετικό προβάδισμα ήταν εκείνο του κυβερνητικού συνασπισμού και όχι της αντιπολίτευσης.
»Αυτές ήταν οι δύο βασικές εκπλήξεις. Υπήρχαν, όμως, και εξελίξεις που δεν μας αιφνιδίασαν.
»Είχαμε διαπιστώσει εδώ και καιρό ότι η συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων θα ήταν υψηλή και ότι τα αραβικά κόμματα θα εξασφάλιζαν σημαντικό αριθμό εδρών.
»Επίσης, σε όλη σχεδόν την προεκλογική περίοδο βλέπαμε ότι κανένα από τα δύο μπλοκ δεν θα έφθανε πιθανότατα τις 61 έδρες. Είχαμε διαπιστώσει ακόμη την αποδυνάμωση των υπερορθόδοξων κομμάτων.
»Αυτά ήταν δεδομένα που είχαμε εντοπίσει. Υπήρχαν, ωστόσο, και εξελίξεις που δεν είχαμε προβλέψει».
Επομένως, η ενίσχυση του Λικούντ ήταν η μεγαλύτερη έκπληξη;
«Ναι. Ήταν κάτι που δεν είδαμε στις δημοσκοπήσεις. Δεν το εντοπίσαμε σε κανένα στάδιο. Αυτό μας υποχρεώνει να αναρωτηθούμε πώς συνέβη και γιατί δεν μπορέσαμε να το προβλέψουμε».
Ποιο είναι το επαγγελματικό δίδαγμα αυτών των εκλογών; Θα αλλάξετε κάτι στην επόμενη αναμέτρηση;
«Σε κάθε περίπτωση, σκοπεύουμε να αξιοποιήσουμε τα επαγγελματικά συμπεράσματα. Είναι, όμως, ακόμη νωρίς για να πούμε ποια ακριβώς θα είναι αυτά.
»Πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τι συνέβη, εάν υπήρξε κάποιο πρόβλημα και ποιο ήταν αυτό. Στη συνέχεια θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε στις αναγκαίες διορθώσεις.
»Δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση. Διενεργώ δημοσκοπήσεις σε τακτική βάση και είναι αυτονόητο ότι πρέπει να εξετάσω τι συνέβη, τόσο εγώ όσο και η ομάδα μου.
»Οφείλουμε να εντοπίσουμε, στον βαθμό που είναι δυνατόν, πού παρουσιάστηκε η αστοχία και τι μπορούμε να βελτιώσουμε.
»Προσωπικά, αυτή ήταν η πρώτη φορά που ανέλαβα κάτι τέτοιο και δεν είμαι βέβαιος ότι θα το επαναλάβω. Θα δούμε».
«Ήμουν απολύτως βέβαιος για τους αριθμούς μου»
Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει ο Τσουριέλ Σαρόν, ιδρυτής και ιδιοκτήτης της εταιρείας δημοσκοπήσεων Direct Polls, η οποία διενήργησε τις προεκλογικές έρευνες και το exit poll του i24NEWS.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι δεν εξεπλάγη από τα αποτελέσματα της δικής του έρευνας, καθώς επιβεβαίωναν τάσεις που είχε εντοπίσει σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.
Μάλιστα, όπως σημειώνει, η εμπιστοσύνη του στις εκτιμήσεις αυτές είχε ενισχυθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες πριν από την κάλπη.
Τι σκεφτήκατε όταν δημοσιοποιήθηκαν τα exit polls;
«Υπήρχε ασφαλώς αγωνία, ιδιαίτερα όταν έβλεπα τα αποτελέσματα των άλλων δικτύων. Από την άλλη πλευρά, όμως, ήμουν απόλυτα βέβαιος για τους αριθμούς μου. Τότε ίσως δεν μπορούσα να εξηγήσω ακριβώς γιατί. Τώρα μπορώ».
Τι σας έκανε τόσο σίγουρο;
«Το γεγονός ότι οι αριθμοί συμβάδιζαν απολύτως με όσα είχα παρατηρήσει καθ' όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.
»Είχα την αίσθηση ότι κατανοούσα πλήρως την κατάσταση, το εκλογικό σύστημα, την κοινωνιολογία της ισραηλινής κοινωνίας και τη δυναμική της κοινής γνώμης.
»Αυτή η αίσθηση βεβαιότητας υπήρχε σε όλη την προεκλογική περίοδο και ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο τις τελευταίες εβδομάδες».
Πώς εξηγείτε τις τόσο μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των exit polls των τηλεοπτικών δικτύων;
«Καταρχάς, αυτή την ερώτηση θα πρέπει να την απευθύνετε στους ίδιους.
»Κατά την εκτίμησή μου, διαθέτω το πιο προηγμένο τεχνολογικά σύστημα δημοσκοπήσεων στο Ισραήλ. Έχω επενδύσει τεράστιους πόρους στην ανάπτυξή του, ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο.
»Αυτό έγινε εν μέρει λόγω των εκλογών, αλλά όχι μόνο. Συνεργαζόμαστε και με πολύ μεγάλους εμπορικούς πελάτες.
»Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι δεν εγκλωβίστηκα σε επικοινωνιακές φούσκες. Είχα άμεση επαφή με το κλίμα στην ισραηλινή κοινωνία, σε όλες του τις αποχρώσεις.
»Ήμουν απόλυτα συγκεντρωμένος, χωρίς να επηρεάζομαι από τον θόρυβο γύρω μου. Κατανοούσα τη νοοτροπία των ψηφοφόρων, σε όλες τις κοινωνικές ομάδες που συνθέτουν τον πολιτικό χάρτη.
»Γι' αυτό αισθανόμουν τόσο σίγουρος».
Η μεγάλη έκπληξη της αραβικής ψήφου
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της εκλογικής αναμέτρησης ήταν η ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον Σαρόν, το μέγεθος της συμμετοχής εξέπληξε ακόμη και όσους είχαν προβλέψει σημαντική ενίσχυση των αραβικών κομμάτων.
Τι ήταν, τελικά, αυτό που σας εξέπληξε περισσότερο τη νύχτα των εκλογών;
«Νομίζω ότι αυτό που άφησε τους πάντες έκπληκτους, σε όλη τη διάρκεια της ημέρας, ήταν τα ποσοστά συμμετοχής των Αράβων ψηφοφόρων.
»Γνωρίζαμε ότι οι Άραβες θα προσέρχονταν μαζικά στις κάλπες. Οι πιο συντηρητικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 14 έδρες, ενώ οι πιο αισιόδοξες έφθαναν τις 15.
»Πιστεύω ότι οι αριθμοί εξέπληξαν τους πάντες. Τείνω, μάλιστα, να πιστεύω ότι δύσκολα θα ξαναδούμε αντίστοιχα ποσοστά συμμετοχής στις επόμενες εκλογές».
Σε ποιον βαθμό επηρέασε η υψηλή συμμετοχή τα exit polls;
«Επηρεάζει τη στάθμιση που αποδίδεις στις διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες.
»Είναι κάτι που ένας δημοσκόπος πρέπει να μπορεί να διαχειριστεί σε πραγματικό χρόνο. Δεν θα έπρεπε να τον αιφνιδιάζει από τη στιγμή που έχει στη διάθεσή του τα στοιχεία για τη συμμετοχή.
»Στις προεκλογικές δημοσκοπήσεις μπορείς να εκτιμήσεις τα ποσοστά συμμετοχής. Την ημέρα των εκλογών, όμως, λαμβάνεις πραγματικά δεδομένα και συνεχείς ενημερώσεις από την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή».
«Δεν πρέπει να απαξιώσουμε συνολικά τις δημοσκοπήσεις»
Ο Σαρόν αναφέρθηκε και στο ζήτημα της αξιοπιστίας των δημοσκοπήσεων, μετά τις μεγάλες αποκλίσεις που καταγράφηκαν μεταξύ των τηλεοπτικών δικτύων.
Κατά την εκτίμησή του, τα σφάλματα ορισμένων ερευνών δεν θα πρέπει να οδηγήσουν σε συνολική απαξίωση του κλάδου. Ωστόσο, θεωρεί ότι οι εξελίξεις θα έχουν συνέπειες όχι μόνο για τις εταιρείες δημοσκοπήσεων, αλλά και για τα μέσα ενημέρωσης.
Ύστερα από μια τέτοια εκλογική βραδιά, υπάρχει κίνδυνος οι πολίτες να χάσουν την εμπιστοσύνη τους στις δημοσκοπήσεις.
«Ελπίζω οι Ισραηλινοί να εξετάσουν τις δημοσκοπήσεις της Direct Polls, γιατί πρόκειται για μια εταιρεία που απέδειξε την αξιοπιστία της.
»Δεν πιστεύω ότι πρέπει να πετάξουμε μαζί με τα απόνερα και το μωρό. Δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η αγορά των δημοσκοπήσεων έχει χρεοκοπήσει.
»Υπάρχουν, όμως, τέσσερις εταιρείες που θα πρέπει να κάνουν την αυτοκριτική τους.
»Εκτιμώ ότι όσα συνέβησαν θα έχουν επιπτώσεις βραχυπρόθεσμα, ενδεχομένως και μακροπρόθεσμα. Και όχι μόνο στην αγορά των δημοσκοπήσεων, αλλά και στον χώρο των μέσων ενημέρωσης».
Υπάρχει κάτι που εσείς προσωπικά θα κάνατε διαφορετικά;
«Πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης των διαδικασιών και αύξησης της αποτελεσματικότητάς τους.
»Μαθαίνουμε από κάθε εμπειρία. Υπήρχαν πράγματα που δοκιμάσαμε και δεν απέδωσαν, αλλά και άλλα που αποδείχθηκαν εξαιρετικά επιτυχημένα.
»Είναι μια συνεχής διαδικασία δοκιμών και διορθώσεων».
«Δεν πιστεύω ότι το Ισραήλ θα οδηγηθεί σε δεύτερες εκλογές»
Η εκλογική αναμέτρηση ολοκληρώθηκε για τους δημοσκόπους, ωστόσο η πολιτική αβεβαιότητα παραμένει.
Με κανένα από τα δύο μεγάλα πολιτικά μπλοκ να μην εξασφαλίζει ξεκάθαρη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν το Ισραήλ θα οδηγηθεί σύντομα σε νέα εκλογική αναμέτρηση.
Ο Τσουριέλ Σαρόν εκτιμά ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί.
«Δεν πιστεύω ότι θα πάμε σε δεύτερο γύρο εκλογών. Εκτιμώ ότι θα σχηματιστεί κυβέρνηση με διαφορετική σύνθεση από τη σημερινή.
»Ακόμη και αν αυτή η εκτίμησή μου πηγαίνει κόντρα σε όσα προβλέπουν οι υπόλοιποι, δεν με προβληματίζει. Όπως είδατε, και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου οι εκτιμήσεις μου ήταν διαφορετικές από εκείνες των άλλων. Δεν φοβάμαι να διαφοροποιούμαι».
Ποιο θεωρείτε ότι ήταν το βασικό μήνυμα των ψηφοφόρων σε αυτές τις εκλογές;
«Νομίζω ότι οι πολίτες έστειλαν ένα σαφές μήνυμα.
»Ο Νετανιάχου δέχθηκε μια κίτρινη κάρτα από τους ψηφοφόρους για τη συνεργασία του με τα υπερορθόδοξα κόμματα.
»Αντίστοιχα, η Κεντροαριστερά δέχθηκε κίτρινη κάρτα για την προθυμία της να συνεργαστεί κυβερνητικά με τα αραβικά κόμματα.
»Οι πολίτες έδειξαν με μεγάλη σαφήνεια τι είδους κυβερνητικό σχήμα επιθυμούν. Τώρα είναι η σειρά των πολιτικών να αναλάβουν δράση».
