Ισραήλ: Οι 3 επιλογές του Άιζενκοτ για σχηματισμό κυβέρνησης – Τα παζάρια και το παρασκήνιο 

Snapshot

• Ο Ισάακ Χέρτζογκ ανέθεσε στον Γκάντι Άιζενκοτ τον σχηματισμό κυβέρνησης με υποστήριξη 67 βουλευτών έναντι 46 του Νετανιάχου.
• Ο Άιζενκοτ αντιμετωπίζει διχασμούς στο μπλοκ της αντιπολίτευσης, ειδικά σχετικά με τη στρατιωτική θητεία των χαρεντί και τη συνεργασία με αραβικά κόμματα.
• Οι τρεις επιλογές για κυβέρνηση είναι: συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα, κυβέρνηση μειοψηφίας με στήριξη αραβικών κομμάτων, ή κυβέρνηση εθνικής ενότητας με συμμετοχή του Λικούντ.
• Η συμφωνία με τα υπερορθόδοξα κόμματα εξαρτάται από συμβιβασμούς στη νομοθεσία για τη στρατιωτική θητεία και τη στήριξη του Άβιγκντορ Λίμπερμαν και των ραβίνων.
• Η κυβέρνηση εθνικής ενότητας απαιτεί πιθανή εναλλαγή στην πρωθυπουργία και ενδέχεται να ακυρώσει την προεκλογική δέσμευση του Άιζενκοτ για απομάκρυνση Νετανιάχου.

Snapshot powered by AI

Το Σάββατο ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισάακ Χέρτζογκ έδωσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον ηγέτη της αντιπολίτευσης, Γκάντι Άιζενκοτ ο οποίος είχε την υποστήριξη 67 βουλευτών έναντι 46 βουλευτών του Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Το υπερορθόδοξο κόμμα «Ενωμένο Ιουδαϊκό Κόμμα της Τορά», το οποίο ανήκει στο μπλοκ Νετανιάχου και κατέχει 7 έδρες στη Κνεσέτ, απείχε από την ψηφοφορία. Ωστόσο οι διαιρέσεις στο μπλοκ της αντιπολίτευσης είναι τόσο μεγάλες που ο Χέρτζογκ χρειάστηκε να έχει συναντήσεις και το Σαββατοκύριακο προκειμένου να καταλάβει πώς ο Άιζενκοτ έχει σκοπό να τις ξεπεράσει.

Τα βασικά ερωτήματα είναι πώς θα σχηματιστεί μία σταθερή κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ όταν ο σύμμαχός του, Άβιγκντορ Λίμπερμαν αποκλείει τη δημιουργία κυβέρνησης που θα εξαρτάται από αραβικά κόμματα. Επίσης το κόμμα του Ναφτάλι Μπένετ, το «Μπεγιαχάντ» επιμένει στην στράτευση των χαρεντί, ενώ τα υπερορθόδοξα κόμματα απαιτούν μία νομοθεσία που θα μειώνει τις κυρώσεις σε όσους δεν υπηρετήσουν στις ένοπλες δυνάμεις.

Την Κυριακή ο Άιζενκοτ είπε δημόσια αυτό που όλοι γνωρίζουν: «Το Ισραήλ δεν έχει την πολυτέλεια να χάνει χρόνο ή να επιστρέφει σε ατέρμονους εκλογικούς κύκλου». Γι΄ αυτό έχει τρεις επιλογές για τον σχηματισμό κυβέρνησης, οι οποίες θα απαιτήσουν εξαιρετικά δύσκολους συμβιβασμούς.

Το σενάριο των χαρεντί

Για να κυβερνήσει με αυτοδυναμία ο Άιζενκοτ χρειάζεται τις 13 έδρες των υπερορθόδοξων κομμάτων, δηλαδή του «Ενωμένου Ιουδαϊκού Κόμματος της Τορά» και του Shas, τα οποία επί του παρόντος βρίσκονται στο μπλοκ του Νετανιάχου.

Η απόφαση του «Ενωμένου Ιουδαϊκού Κόμματος της Τορά» να μην προτείνει τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου για να λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης ερμηνεύθηκε ως ένα σημάδι ότι το κόμμα είναι ανοιχτό σε διαπραγματεύσεις με την αντιπολίτευση.

Αντίθετα θεωρείται ότι το Shas θα είναι πιο δύσκολο να προσχωρήσει σε μία κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ. Βέβαια αναλυτές στα ισραηλινά ΜΜΕ, επιμένουν ότι αν λυθεί το πρόβλημα με την στράτευση των χαρεντί και υποστηρίξουν τη νέα νομοθεσία οι ισχυροί ραβίνοι του Ισραήλ τότε τα κόμματα των υπερορθόδοξων θα ταχθούν στο πλευρό της αντιπολίτευσης.

Η συζήτηση για να βρεθεί μία κοινά αποδεκτή λύση είναι η πρόταση του 2018 με μειωμένες ποινές για τους χαρεντί που δεν υπηρετούν στον στρατό. Τότε οι υπερορθόδοξοι την είχαν απορρίψει αλλά σε αυτή τη φάση φαίνεται μία καλή συμβιβαστική λύση. Είναι ενδιαφέρον ότι την πρόταση είχε καταθέσει τότε ως υπουργός ο Άβιγκτνορ Λίμπερμαν, ο οποίος ήταν ξεκάθαρα αρνητικός σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό με τους υπερορθόδοξους.

Ωστόσο με βάση τα νέα δεδομένα και την αριθμητική στην Κνεσέτ ο Λίμπερμαν φέρεται να έχει άρει το βέτο του στους χαρεντί. Σύμφωνα με πηγές των χαρεντί που επικαλείται η εφημερίδα Jerusalem Post, αναφέρουν ότι το αμοιβαίο βέτο μεταξύ του Λίμπερμαν και των υπερορθόδοξων κομμάτων έχει αρθεί και από τις δύο πλευρές και ήδη πραγματοποιούνται επαφές μεταξύ των δύο πλευρών.

Ο τρίτος παράγοντας, σε μία τέτοια εξέλιξη, που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ο Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος δημόσια δεν έχει δεσμευθεί να αποδεχθεί μία κυβέρνηση με τη συμμετοχή των χαρεντί κομμάτων. Ο Μπένετ τάσσεται στη σκληρή γραμμή για άμεση στράτευση των χαρεντί και το κόμμα του έχει διευκρινίσει ότι η σιωπή του στο θέμα δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως συναίνεση για συγκυβέρνηση με τους χαρεντί.

Σύμφωνα με τη Jerusalem Post, δεν ισχύουν οι πληροφορίες των προηγούμενων ημερών ότι ο Λίμπερμαν διαπραγματεύεται μία συμφωνία για εναλλαγή στην πρωθυπουργία με τον Άιζενκοτ προκειμένου στηρίξει μία κυβέρνηση του μπλοκ της αντιπολίτευσης και να συναινέσει στο πρόσωπο του νέου προέδρου της Κνεσέτ.

Κυβέρνηση μειοψηφίας με τη στήριξη των αραβικών κομμάτων

Εάν ο Άιζενκοτ δεν καταφέρει να ξεπεράσει τις διαιρέσεις στο μπλοκ της αντιπολίτευσης και χαθούν έδρες από κάποια κόμματα του συνασπισμού ή δεν κερδίσει τις έδρες των υπερορθόδοξων μία δεύτερη λύση θα ήταν ο σχηματισμός μίας κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία στη Κνεσέτ θα υποστηρίζεται από τις ψήφους των 19 βουλευτών των αραβικών κομμάτων.

Τα αραβικά κόμματα έχουν δείξει διάθεση συνεργασίας και πρότειναν τον Άιζενκοτ για να λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Ωστόσο δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις ή εύκολοι τρόποι προκειμένου να γεφυρωθούν οι διαφορές και τα αραβικά κόμματα να συμμετάσχουν σε μία κυβέρνηση της αντιπολίτευσης.

Μία τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε και από τον Άιζενκοτ να κάνει πίσω στην προεκλογική δέσμευσή του ότι δεν θα συνεργαστεί με τα αραβικά κόμματα. Αν τα αραβικά κόμματα στηρίξουν μία κυβέρνηση μειοψηφίας τότε το Ισραήλ θα έχει μία εξαιρετικά αδύναμη κυβέρνηση η οποία θα μπορούσε να πέσει ανά πάσα στιγμή σε μία περίοδο που η χώρα έχει τρία ανοιχτά πολεμικά μέτωπα: στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.

Ο σχηματισμός κυβέρνησης εθνικής ενότητας

Ο Άιζενκοτ δεν βιάζεται να αποκλείσει το ενδεχόμενο να σχηματιστεί μια εθνική κυβέρνηση εθνικής ενότητας η οποία αρχικά θα έχει τις έδρες του μπλοκ της αντιπολίτευσης και στη συνέχεια θα επεκταθεί προκειμένου να συμμετέχουν και άλλα κόμματα.

Την Παρασκευή, έδωσε στη δημοσιότητα τέσσερις αρχές για τη συμμετοχή ενός κόμματος στην κυβέρνησή του: την αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, την αποδοχή των αξιών της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, την υποχρεωτική στρατιωτική, εθνική ή πολιτική θητεία, καθώς και την αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης, σε συνδυασμό με τη δέσμευση για την εξουδετέρωση των στρατιωτικών και κυβερνητικών δυνατοτήτων της.

Το σενάριο μίας κυβέρνησης εθνικής ενότητας, η οποία έχει ήδη την υποστήριξη του Ισραηλινού προέδρου, Ισάακ Χέρτζογκ, περιλαμβάνει και το Λικούντ του Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Ο Άιζενκοτ δεν έχει αποκλείσει μία τέτοια εξέλιξη, η οποία και πάλι θα απαιτούσε κάποιου είδους συμφωνία για εναλλαγή στο πόστο του πρωθυπουργικού και σε άλλες κυβερνητικές θέσεις ανάμεσα στο μπλοκ της αντιπολίτευσης και το Λικούντ.

Επιπλέον και ο Νετανιάχου υποστηρίζει τη συγκρότηση μίας κυβέρνησης εθνικής ενότητας όλων των σιωνιστικών κομμάτων για να διαφυλαχθεί το εβραϊκό κράτος. Δημόσια, όμως, δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θα ήταν διατεθειμένος να βρεθεί στην ίδια κυβέρνηση με τον Άιζενκοτ.

Ενδεχομένως και μόνο το γεγονός ότι δεν το αποκλείει κατηγορηματικά να είναι ακόμη ένα σημάδι ότι είναι ανοιχτός σε συζήτηση με την αντιπολίτευση. Από την πλευρά του Άιζενκοτ μία τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε ότι ένα από τα κυρίαρχα προεκλογικά συνθήματά του να φύγει ο Νετανιάχου από την πρωθυπουργία θα αποδειχθεί κενό γράμμα. Γι’ αυτό και αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση εθνικής ενότητας με την αντιπολίτευση και το Λικούντ θα ήταν εφικτή μόνο εάν έκανε στην άκρη ο Νετανιάχου.

Διαβάστε επίσης