Μυστήριο με τον θάνατο Ρώσου κρυπτογράφου στην πρεσβεία της Ρωσίας στην Λευκωσία

Νέες πληροφορίες από διεθνή ειδησεογραφικά μέσα επαναφέρουν στο προσκήνιο τον θάνατο του Ρώσου κρυπτογράφου Αντόν Πανόφ, ο οποίος εντοπίστηκε νεκρός στις 8 Ιανουαρίου εντός της ρωσικής πρεσβείας στην Κύπρο. Παρά τον τυπικό του τίτλο ως «τρίτος γραμματέας», τα δεδομένα που αποκαλύπτονται σκιαγραφούν πρόσωπο με βαθιά εμπλοκή στις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, επαφές με κορυφαίους αξιωματούχους της Μόσχας και διασύνδεση με δίκτυα κυβερνοκατασκοπείας.

Την ίδια στιγμή, η πλήρης απουσία κυπριακής αστυνομικής παρουσίας στον χώρο όπου βρέθηκε το πτώμα και η άρνηση πρόσβασης εντός της πρεσβείας δημιουργούν σοβαρά πολιτικά και θεσμικά ερωτήματα για το κατά πόσο ένα «κρατικό άβατο» λειτουργεί μέσα στην Κυπριακή Δημοκρατία -πέρα από κάθε δυνατότητα ελέγχου των Αρχών της.

Επικοινωνίες με Λαβρόφ και στελέχη πληροφοριών πριν την άφιξη στην Κύπρο

Το ερευνητικό μέσο The Insider παρουσιάζει τηλεφωνικά αρχεία που, όπως υποστηρίζει, δείχνουν ότι ο Πανόφ είχε απευθείας επαφές πριν την μετάθεσή του με τον ίδιο τον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, καθώς και με συμβούλους και υφυπουργούς του ρωσικού ΥΠΕΞ – στελέχη που, σύμφωνα με αναλύσεις ειδικών, συχνά λειτουργούν υπό κάλυψη ή σε διασύνδεση με υπηρεσίες πληροφοριών.

Στη λίστα των επικοινωνιών φέρονται επίσης να περιλαμβάνονται:

• ο αντισυνταγματάρχης της SVR Ντμίτρι Πέτριτσεφ, συνδεδεμένος με μονάδα διαδικτυακής κατασκοπείας
• ο πρώην γερουσιαστής της κατεχόμενης Κριμαίας Σεργκέι Τσεκόφ, καταζητούμενος από την Ουκρανία
• ο Αλεξάντρ Μπορίσοφ, γνωστός ως «Σάσα Σνάιπερ», πρόσωπο με ιστορικό καταγγελιών, φιλορωσικής προπαγάνδας και συμμετοχής σε ένοπλες ομάδες στην ανατολική Ουκρανία

Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την άποψη ότι ο Πανόφ δεν αποτελούσε έναν απλό διπλωματικό υπάλληλο, αλλά κρίκο σε ευρύτερο δίκτυο επιχειρήσεων πληροφοριών.

Το προφίλ του Πανόφ: Εκπαίδευση, μονάδες και διαδρομές

Όπως αναφέρουν τα κυπριακά μέσα, ο Πανόφ είχε εκπαιδευτεί στη σχολή της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO), όπου ειδικεύτηκε σε συστήματα ασφαλών επικοινωνιών. Η επαγγελματική πορεία του, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, περιλάμβανε:

• υπηρεσία στο τεχνικό-επιστημονικό κέντρο «Άτλας» της FSB, με αντικείμενο την ασφάλεια πληροφοριών
• απόσπαση στο ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών
• εμπλοκή στο Τμήμα Σχέσεων με τους Ομογενείς, θέση που συχνά χρησιμοποιείται ως κάλυψη επιχειρήσεων στο εξωτερικό

Δημοσιογραφικές πηγές αναφέρουν ότι μετά την τοποθέτησή του στο ΥΠΕΞ είχε μετακομίσει κοντά στα κεντρικά της SVR, σε απόσταση «δέκα λεπτών με αυτοκίνητο».

Άλλη εκδοχή από ρωσόφωνα διαδικτυακά μέσα

Την ίδια ώρα, ρωσόφωνες πλατφόρμες προβάλλουν μια εντελώς διαφορετική εκδοχή, αναφέροντας ότι ο Πανόφ είχε πέσει θύμα απάτης σχετικά με αγορά ακινήτου στην Κριμαία. Ο ίδιος και η σύζυγός του φέρονται να είχαν δώσει μεγάλο ποσό προκαταβολής σε εταιρεία που ποτέ δεν ολοκλήρωσε το έργο, ενώ ο ιδιοκτήτης της εταιρείας προφυλακίστηκε αργότερα για υποθέσεις απάτης.

Σύμφωνα με αυτές τις πληροφορίες, ο Πανόφ είχε εκφράσει δημόσια αγανάκτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφέροντας ότι «μας έχουν κλέψει» και ζητώντας δημοσιοποίηση της υπόθεσης σε τηλεοπτικούς σταθμούς.

Κάποια μέσα στη Ρωσία συνδέουν το οικονομικό αδιέξοδο με πιθανή ψυχολογική πίεση, αφήνοντας υπονοούμενα που όμως δεν φαίνεται να επιβεβαιώνονται από ανεξάρτητες πηγές.

Το εύρημα της σορού και το διπλωματικό τείχος

Ο Πανόφ εντοπίστηκε νεκρός στο γραφείο του από υπάλληλο της πρεσβείας. Οι κυπριακές Αρχές δεν έλαβαν πρόσβαση στον χώρο, καθώς οι Ρώσοι διπλωμάτες παρέδωσαν τη σορό απευθείας στον εξωτερικό χώρο του κτηρίου, ενημερώνοντας προφορικά ότι πρόκειται για αυτοχειρία και ότι υπήρχε σημείωμα.

Η ιατροδικαστική εξέταση, που έγινε χωρίς παρουσία εκπροσώπου της πρεσβείας, κατέληξε σε «απαγχονισμό δια βρόγχου», χωρίς εμφανείς κακώσεις. Τα μόνα στοιχεία που αναμένονται πλέον είναι οι τοξικολογικές εξετάσεις, διαδικασία που, όπως υπενθυμίζει η κυπριακή Αστυνομία, μπορεί να διαρκέσει έως και οκτώ μήνες.

Το γεγονός ότι δεν επιτράπηκε αυτοψία στον χώρο εγείρει σοβαρά ζητήματα διαφάνειας και δικαιοδοσίας. Πρακτικά, ο χώρος αντιμετωπίστηκε ως «άβατο», έξω από κάθε δυνατότητα ελέγχου των κυπριακών αρχών, ανοίγοντας συζήτηση για το κατά πόσο η διπλωματική ασυλία μπορεί να λειτουργεί ως πλήρης απομόνωση από έλεγχο ακόμη και όταν υπάρχει αιφνίδιος θάνατος.

Με βάση τα όσα αποκαλύπτονται, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα. Ποιο ήταν το πραγματικό επιχειρησιακό καθήκον του Πανόφ στην Κύπρο, ποια ακριβώς είναι τα τηλεφωνικά αρχεία που επικαλούνται τα διεθνή μέσα και γιατί δεν έχουν διαψευστεί, καθώς και το γεγονός γιατί η ρωσική πρεσβεία χειρίστηκε τον θάνατο με τρόπο που απέκλεισε την έρευνα των τοπικών Αρχών.

Εξάλλου, μένει να αποσαφηνιστεί αν υπάρχει σύνδεση του θανάτου με επιχειρήσεις πληροφοριών ή πρόκειται για αμιγώς προσωπικό ζήτημα. Οι ρωσικές πηγές αφήνουν να εννοηθεί ότι θα υπάρξουν νέες αποκαλύψεις το επόμενο διάστημα, γεγονός που προμηνύει συνέχιση της υπόθεσης και ενδεχόμενη περαιτέρω πίεση στις κυπριακές Αρχές, οι οποίες επί της ουσίας έχουν μείνει θεατές σε μια υπόθεση που εξελίχθηκε εντός του εδάφους τους.