Μητσοτάκης για Γλυπτά Παρθενώνα: «Ξεκάθαρα εκλάπησαν από τον λόρδο Έλγιν» - Live
Το διήμερο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων
Snapshot
- Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα εκλάπησαν ξεκάθαρα από τον λόρδο Έλγιν.
- Το διήμερο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη» πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων.
- Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η επιτυχία της ταινίας «Οδύσσεια» αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για τις κλασικές ελληνικές σπουδές.
- Η κυβέρνηση υποστηρίζει τη διεθνή κινηματογραφική βιομηχανία στην Ελλάδα, επισημαίνοντας τη δημιουργία πολλών θέσεων εργασίας.
- Η κινηματογραφία θεωρείται σημαντικός τομέας για την Ελλάδα, με θετικές προοπτικές ανάπτυξης και πολιτιστικής προβολής.
Στην ιστορική Αίθουσα Τελετών του ΕΚΠΑ στο πλαίσιο του διήμερου συνεδρίου «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη» μιλάει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός συζητάει με τον συγγραφέα Daniel Mendelsohn.
Το διήμερο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων, με την υποστήριξη του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.
«Είμαι χαρούμενος που η ‘Οδύσσεια’ είχε τόσο μεγάλη επιτυχία», είπε ο πρωθυπουργός αρχικά ενώ τόνισε ότι όσες περισσότερες ταινίες γίνονται στην Ελλάδα, τόσες περισσότερες θέσεις εργασίας προκύπτουν.
«Χαίρομαι που μοιράζομαι αυτή τη συζήτηση με κάποιον που νοιάζεται τόσο παθιασμένα για την ελληνική ιστορία, την ελληνική κουλτούρα, την ελληνική κληρονομιά και την ελληνική λογοτεχνία, και ο οποίος έχει επίσης σχολιάσει, νομίζω, την ταινία. Κοιτάξτε, δεν είμαι κριτικός κινηματογράφου, αλλά αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι, από τον ορισμό του, δεν είναι εύκολο να συμπυκνώσεις σε τρεις ώρες ένα επικό ποίημα που έχει επιβιώσει για 3.000 χρόνια. Άρα, πρέπει να έχει κανείς επίγνωση του τι, νομίζω, προσπάθησε πράγματι ο Christopher Nolan να πετύχει στη δική του εκδοχή της Οδύσσειας. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι η κινηματογραφία ήταν απίστευτα εντυπωσιακή. Και βέβαια, αυτό που βρίσκω συναρπαστικό είναι ότι η ίδια η Οδύσσεια —επειδή ήταν τεράστια εμπορική επιτυχία— ξύπνησε ξανά το ενδιαφέρον για τις κλασικές ελληνικές σπουδές, κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα των προτεραιοτήτων μας ως κυβέρνηση. Αυτή είναι μια ιστορία, νομίζω, που ίσως ακόμη περισσότερο κι από την Ιλιάδα μάς αγγίζει όλους.Και το γεγονός ότι οι πωλήσεις της Οδύσσειας εκτοξεύτηκαν μετά την ταινία δεν μπορεί παρά να είναι καλό για την Ελλάδα, γιατί πράγματι το πιστεύω αυτό. Την ταινία θα την αφήσω στον Daniel, αλλά από την οπτική ενός Πρωθυπουργού, μπορώ μόνο να είμαι χαρούμενος για το γεγονός ότι η Οδύσσεια ήταν τόσο επιτυχημένη.
Και επίσης, επιβεβαιώνει όλα τα κίνητρα που έχουμε δώσει στη διεθνή κινηματογραφική βιομηχανία να έρθει και να γυρίσει ταινίες στην Ελλάδα. Αυτός είναι ένας κλάδος που ανθίζει για την Ελλάδα· δημιουργεί πολλές θέσεις εργασίας. Και όσο περισσότερο γινόμαστε μέρος, ας πούμε, της δημιουργικής τέχνης και της νέας κινηματογραφικής βιομηχανίας, τόσο το καλύτερο, φυσικά, θα είναι για τη χώρα», ανέφερε αναλυτικά ο πρωθυπουργός.
Σε ερώτηση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα ο κ. Μητσοτάκης είπε: «Ξεκάθαρα εκλάπησαν από τον λόρδο Έλγιν, δεν είναι μόνο θέμα της Ελλάδας, αλλά και της Ευρώπης. Δεν υπάρχει ερώτημα σε ποιον ανήκουν, αλλά που μπορεί να τα δει κανείς καλύτερα».
Αναλυτικά ο κ. Μητσοτάκης τόνισε:
«Έχουν περάσει, ξέρετε, σχεδόν δύο αιώνες, και δεν έχει γίνει μεγάλη πρόοδος. Προτιμώ να χρησιμοποιώ τον όρο «ενοποίηση» αντί για τον όρο «επιστροφή», γιατί θα ήθελα να δω τα γλυπτά του Παρθενώνα ως μια πολύ μοναδική περίπτωση· ουσιαστικά είναι μέρος ενός μνημείου που διαμελίστηκε.Ήταν ξεκάθαρα κλεμμένα από τον Λόρδο Έλγιν — δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι' αυτό. Οπότε δεν νομίζω ότι κανείς μπορεί πραγματικά να αμφισβητήσει το ζήτημα της ιδιοκτησίας. Αλλά αυτό ξεπερνά απλώς το ζήτημα της ιδιοκτησίας. Ο Παρθενώνας είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο όχι μόνο της ελληνικής κουλτούρας, αλλά —θα έλεγα— της ανθρωπότητας.
Ξέρετε, είναι αυτό που εμφανίζεται στο λογότυπο της UNESCO. Άρα είναι ένα μοναδικό μνημείο από μόνο του, που αφηγείται επίσης μια ιστορία της πρώτης δημοκρατίας στην ιστορία.
Ο Παρθενώνας ο ίδιος δεν ήταν απλώς ένας ναός αφιερωμένος στη θεά-προστάτιδα της Αθήνας, αλλά αφηγούνταν επίσης την ιστορία της αθηναϊκής δημοκρατίας στην κορύφωσή της.
Οπότε, αν κοιτάξετε τη ζωφόρο, η οποία είναι μια απίστευτη δημιουργία —και πρέπει να γνωρίζουμε το γεγονός ότι η ζωφόρος ήταν πάντα τοποθετημένη μέσα στον Παρθενώνα, σε ένα σημείο όπου δεν μπορούσε να φαίνεται εύκολα—, καταβλήθηκε τόση προσπάθεια για μια ενιαία αφήγηση που ουσιαστικά αφηγούνταν την ιστορία των συνηθισμένων Ελλήνων πολιτών που τιμούσαν τους θεούς τους μέσα από την Παναθηναϊκή πομπή. Άρα, θα υποστήριζα ότι σε μια εποχή που η δημοκρατία αμφισβητείται από τα δεξιά και από τα αριστερά, αυτή η ιστορία έχει μια ιδιαίτερη παγκόσμια πολιτική αντήχηση. Και γι' αυτό πιστεύω ότι η ενοποίηση των γλυπτών του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης είναι τόσο επίκαιρο θέμα και πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια μοναδική περίπτωση.
Δεν είναι ότι δεν διαφωνούμε για το να αδειάζουμε, ξέρετε, τα μεγάλα παγκόσμια μουσεία του κόσμου, αλλά θα θέλαμε να υποστηρίξουμε ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα είναι πολύ μοναδικά. Και ότι η ενοποίησή τους στην Αθήνα θα έθετε επίσης ένα προηγούμενο για μια μοναδική πολιτιστική συνεργασία μεταξύ της Ελλάδας και του Ηνωμένου Βασιλείου, και ειδικότερα μεταξύ της Ελλάδας και του Βρετανικού Μουσείου.
Τώρα, στο σημείο που λέτε: ναι, έχουμε κάνει συζητήσεις, αλλά δυστυχώς δεν έχουν προχωρήσει. Θέλω να είμαι πολύ ειλικρινής. Θα αυξήσουμε πολύ ξεκάθαρα την ένταση των διεκδικήσεών μας, όχι μόνο απέναντι στο Βρετανικό Μουσείο, αλλά και απέναντι στη βρετανική κυβέρνηση. Γιατί υπάρχει ένα νομοσχέδιο, το Deaccession Act του 1963, το οποίο ουσιαstικά απαγορεύει στο Βρετανικό Μουσείο να απορρίπτει μόνιμα τεχνουργήματα που αποτελούν μέρος της συλλογής του.
Άρα, θα χρειαζόμασταν μια εξαίρεση, μια αλλαγή στον νόμο αποδέσμευσης. Και αυτό είναι κάτι που μόνο ένα κόμμα με κοινοβουλευτική πλειοψηφία μπορεί να εφαρμόσει. Θα ήθελα επίσης να υπενθύμιζω στο κοινό ότι ο νέος Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν αδιαμφισβήτητα υπέρ της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα πριν γίνει Πρωθυπουργός. Αλλά θα ήθελα να το παρουσιάσω αυτό ως μια πρόταση win-win.
Θα μπορούσαμε να προσφέρουμε στο Βρετανικό Μουσείο μια μοναδική πολιτιστική συνεργασία. Θα μπορούσαμε να του προσφέρουμε πρόσβαση σε προσωρινές εκθέσεις ελληνικών θησαυρών που δεν έχουν φύγει ποτέ από τη χώρα.Δεν πρέπει να το ξεχνάμε —και ίσως το συζητήσουμε— ότι το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο περνάει μια εκπληκτική διαδικασία ανακαίνισης, πράγμα που σημαίνει ότι θα κλείσει για χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι έχουμε διαθέσιμα αντικείμενα από τη συλλογή του που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε ως μέρος μιας πρωτοβουλίας πολιτιστικής διπλωματίας. Και σίγουρα θα υποστήριζα αυτό το επιχείρημα πολύ κατηγορηματικά στον Βρετανό Πρωθυπουργό όταν τον συναντώ.Νομίζω ότι ήρθε η ώρα: η βρετανική δημόσια γνώμη υποστηρίζει την ενοποίηση των γλυπτών, και πιστεύω πράγματι ότι τώρα είναι η στιγμή να προωθήσουμε τα πράγματα προς αυτή την κατεύθυνση. Μια τελευταία σκέψη: για όσους από εμάς στεναχωρήθηκαν όταν έφυγε το Ηνωμένο Βασίλειο από την ευρωπαϊκή οικογένεια, ενδιαφερθήκαμε ιδιαίτερα για τα σχόλια που έγιναν από τον Βρετανό Πρωθυπουργό ότι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί μια ισχυρότερη σχέση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρώπης. Ναι, τα γλυπτά του Παρθενώνα θα είναι επίσης μέρος αυτής της συζήτησης. Αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα για την Ελλάδα, είναι ζήτημα για την Ευρώπη».
Ο δε καθηγητής Μέντελσον τόνισε: «Αυτή είναι μια φορτισμένη ερώτηση, νομίζω. Υπάρχει επιχείρημα; Αυτό είναι το ερώτημα: Υπάρχει επιχείρημα γι' αυτό; Νομίζω, δηλαδή, το ενδιαφέρον είναι ότι —ξέρετε, αν το σκεφτούμε— το ερώτημα που προκύπτει είναι η κάποια ένταση ανάμεσα στην Ελλάδα ως πραγματικό τόπο και στην Ελλάδα ως ένα είδος έννοιας, η οποία είναι ευρωπαϊκή έννοια. Και νομίζω ξεκάθαρα ότι ανήκουν εδώ. Αλλά μετά υπάρχει κι ένα άλλο επιχείρημα πιο γενικά, νομίζω, σχετικά με —και αυτό ισχύει για, ας πούμε, τα μουσεία και τους θεσμούς παντού, σωστά;— το τι ανήκει σε ποιον και τι είναι γνήσια ελληνικό.Άρα προφανώς υπάρχει επιχείρημα.
Ο Καβάφης ήδη υποστήριζε πριν από 120 χρόνια... θα με ενδιέφερε πολύ να ακούσω ποιες είναι οι πολιτικές συζητήσεις γι' αυτό. Και νομίζω, ξέρετε, ιστορικά, στις συζητήσεις για την επιστροφή υπάρχει πολλή αποικιοκρατία σε δράση. Υπάρχει πολλή, ας πούμε, πολιτισμική περιφρόνηση απέναντι στην Ελλάδα, που είναι ένα είδος ιστορικού φαινομένου.Αλλά νομίζω ότι, δεδομένων όσων συνέβαιναν στον κόσμο του πολιτισμού τα τελευταία 30 χρόνια, τα ερωτήματα για την προέλευση βρίσκονται σε διαφορετικό πεδίο, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο καρποφόρες διαπραγματεύσεις. Αλλά εσείς θα ξέρατε περισσότερα γι' αυτό από εμένα.Λοιπόν, θα πρέπει να υπενθυμίσω στο κοινό μας ότι το πρώτο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα έγινε το 1836».
Παρακολουθήστε ολόκληρο το συνέδριο:
