Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Η γραμμή άμυνας της Αθήνας και ενημέρωση της Βουλής από Γεραπετρίτη
Το Μαξίμου απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο τουρκικής συναίνεσης ή ελληνοτουρκικής συνεννόησης για τις έρευνες – «Άλλο η άδεια και άλλο η ενημέρωση», το βασικό επιχείρημα Μαρινάκη – Γιατί η κυβέρνηση επιμένει ότι το έργο προχωρά κανονικά, παρά την τουρκική αντι-NAVTEX και τα ερωτήματα για τη διπλωματική κίνηση του Παρισιού
Snapshot
- Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο τουρκικής συναίνεσης ή συνεννόησης για τις έρευνες στο καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου.
- Η αδειοδότηση των εργασιών έγινε αποκλειστικά από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, χωρίς αίτημα ή συμφωνία με την Τουρκία.
- Η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία είχε ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν θεωρείται αίτημα αδειοδότησης ή αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων.
- Η τουρκική αντι-NAVTEX απορρίπτεται από την Αθήνα, η οποία επιμένει ότι το έργο προχωρά κανονικά σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
- Το έργο θεωρείται στρατηγικό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε μια προσπάθεια να αποσαφηνίσει το διπλωματικό τοπίο γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και να αποτρέψει την ερμηνεία της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης ως έμμεσης αναγνώρισης τουρκικών αρμοδιοτήτων στην περιοχή, η κυβέρνηση επιχείρησε τη Δευτέρα να βάλει σαφείς διαχωριστικές γραμμές.
Ο Παύλος Μαρινάκης, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, επανέλαβε απαντώντας στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης ότι η Αθήνα δεν ζήτησε, δεν ζητά και δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για την εκτέλεση των εργασιών, ενώ απέρριψε κατηγορηματικά οποιοδήποτε ενδεχόμενο συνεννόησης με την Άγκυρα για την αδειοδότηση του έργου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τις επόμενες ημέρες ο υπουργός Εξωτερικών πρόκειται να ενημερώσει την αρμόδια επιτροπή της Βουλής και τους εκπροσώπους των υπολοίπων κομμάτων.
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία στηρίζεται σε μια βασική διάκριση: άλλο η διαδικασία αδειοδότησης των εργασιών και άλλο η διπλωματική ενημέρωση ενός τρίτου κράτους. Και αυτό ακριβώς είναι το επιχείρημα με το οποίο το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να αποσυνδέσει τη γαλλική κίνηση από οποιαδήποτε συζήτηση περί τουρκικής δικαιοδοσίας ή δικαιώματος συναίνεσης.
Η αδειοδότηση έγινε από Αθήνα και Λευκωσία
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, η διαδικασία για την επανεκκίνηση των εργασιών προχώρησε κανονικά, μετά το σχετικό αίτημα που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία Nexans, η οποία συμμετέχει στην κατασκευή του καλωδίου.
Ακολούθησε η θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής και την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, υπέγραψε την απόφαση αδειοδότησης για τις εργασίες έρευνας και πόντισης. Στη συνέχεια, εκδόθηκε από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού η προβλεπόμενη NAVTEX, προκειμένου να ενημερωθούν οι ναυτιλλόμενοι για τις εργασίες.
Η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι η γαλλική εταιρεία απευθύνθηκε στις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές για να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες άδειες. Κατά την Αθήνα, αυτή η διαδικασία αποτυπώνει στην πράξη ποιοι είναι οι αρμόδιοι φορείς για την αδειοδότηση του έργου. Δεν υπήρξε αντίστοιχο αίτημα προς την Τουρκία, ούτε κάποια συμφωνία μαζί της για την πραγματοποίηση των ερευνών.
Η ρηματική διακοίνωση και η διάκριση που κάνει το Μαξίμου
Το δεύτερο σκέλος της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας αφορά τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα. Ο Παύλος Μαρινάκης επιχείρησε να αποδραματοποιήσει τη συγκεκριμένη διπλωματική κίνηση, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έναν από τους ηπιότερους και συνηθέστερους τρόπους επικοινωνίας μεταξύ κρατών.
Όπως εξήγησε, η γραπτή ενημέρωση της Τουρκίας είχε αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστούσε αίτημα αδειοδότησης. Δεν επρόκειτο, δηλαδή, για αναζήτηση τουρκικής συναίνεσης, ούτε για αναγνώριση δικαιωμάτων της Άγκυρας στην περιοχή όπου θα πραγματοποιηθούν οι εργασίες.
Η κυβέρνηση υπογραμμίζει επίσης ότι η συγκεκριμένη επικοινωνία δεν μεταβάλλει το νομικό καθεστώς και δεν παράγει αποτελέσματα που θα μπορούσαν να περιορίσουν τα ελληνικά δικαιώματα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διευκρίνισε, μάλιστα, ότι η ελληνική πλευρά δεν είχε εμπλοκή στην αποστολή της γαλλικής διακοίνωσης, επιχειρώντας να καταστήσει σαφές ότι πρόκειται για διαφορετικές διπλωματικές και διοικητικές διαδικασίες.
Η εξήγηση αυτή αποτελεί τον βασικό πυλώνα της κυβερνητικής απάντησης στην κριτική που διατυπώνεται για το γεγονός ότι η Γαλλία επέλεξε να ενημερώσει επισήμως την Τουρκία για την επανέναρξη των εργασιών.
Η τουρκική αντι-NAVTEX και η απάντηση της Αθήνας
Στο μεταξύ, η έκδοση της ελληνικής NAVTEX προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας, η οποία εξέδωσε αντι-NAVTEX επαναφέροντας τις γνωστές θέσεις της περί αρμοδιοτήτων και δικαιοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα απορρίπτει τους τουρκικούς ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η αντι-NAVTEX δεν μεταβάλλει το ισχύον νομικό καθεστώς και δεν ακυρώνει τις ελληνικές ενέργειες. Η κυβερνητική θέση είναι ότι η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας και ότι οι τουρκικές ανακοινώσεις δεν δημιουργούν νέα δεδομένα ως προς τις αρμοδιότητες των ελληνικών αρχών.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Μαξίμου επιχειρεί να εκπέμψει μήνυμα συνέχειας και αποφασιστικότητας. Ο Μαρινάκης υποστήριξε ότι το έργο προχωρά σύμφωνα με τον σχεδιασμό και ότι δεν έχει υπάρξει καμία διαφοροποίηση από όσα είχαν προαναγγελθεί από την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Γαλλία.
Το ενεργειακό και γεωπολιτικό διακύβευμα
Πέρα από τη διπλωματική αντιπαράθεση, η κυβέρνηση επαναφέρει τη στρατηγική διάσταση του Great Sea Interconnector. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου παρουσιάζεται ως έργο που μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και την αυτάρκεια, να περιορίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και να ενισχύσει την περιφερειακή συνεργασία.
Για την Αθήνα, επομένως, η προώθηση του έργου δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική ή επιχειρηματική υπόθεση, αλλά συνδέεται με ευρύτερους ενεργειακούς και γεωπολιτικούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο. Η κυβέρνηση θέλει να καταστήσει σαφές ότι οι τουρκικές αντιδράσεις δεν πρόκειται να καθορίσουν την πορεία του έργου.
Τα ερωτήματα που παραμένουν
Παρά τις διευκρινίσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, υπάρχει ένα σημείο που εξακολουθεί να προκαλεί συζήτηση: γιατί κρίθηκε αναγκαίο η ενημέρωση της Τουρκίας να γίνει μέσω επίσημης γαλλικής διπλωματικής διακοίνωσης και όχι απλώς μέσω της εταιρείας που έχει αναλάβει τις εργασίες;
Η κυβέρνηση απαντά ότι η ενημέρωση ενός κράτους δεν συνεπάγεται αναγνώριση δικαιωμάτων ή δικαιοδοσίας του. Ωστόσο, η πλήρης αποσαφήνιση της υπόθεσης προϋποθέτει γνώση της ακριβούς διατύπωσης του γαλλικού εγγράφου, το οποίο δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα.
Το Μέγαρο Μαξίμου επιμένει ότι δεν υπάρχει ούτε ελληνική υποχώρηση ούτε ελληνοτουρκική συνεννόηση πίσω από την επανεκκίνηση των ερευνών. Το πραγματικό στοίχημα πλέον είναι να προχωρήσουν οι εργασίες χωρίς να δημιουργηθούν νέα τετελεσμένα ή συνθήκες έντασης στην περιοχή. Για την κυβέρνηση, το μήνυμα είναι σαφές: η διπλωματική ενημέρωση δεν υποκαθιστά την ελληνική αδειοδοτική αρμοδιότητα και η πορεία του καλωδίου δεν περνά από την έγκριση της Άγκυρας.
