Τραμπ σε Ιρανούς: Συνεχίστε τις διαδηλώσεις - Η βοήθεια είναι καθ' οδόν - «Θα πληρώσουν βαρύ τίμημα»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε πριν από λίγο τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις, δηλώνοντας ότι η βοήθεια βρίσκεται καθ’ οδόν, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι δεν θα υπάρξει καμία επαφή με Ιρανούς αξιωματούχους μέχρι να τερματιστεί αυτή η κατάσταση.
«Ιρανοί πατριώτες, ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΝΑ ΔΙΑΔΗΛΩΝΕΤΕ – ΚΑΤΑΛΑΒΕΤΕ ΤΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ ΣΑΣ!!!… Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social, προσθέτοντας ότι ακύρωσε όλες τις συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους έως ότου σταματήσει η «παράλογη δολοφονία» διαδηλωτών.
Στο Ιράν, οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025, στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης μετά την απότομη υποτίμηση του τοπικού νομίσματος έναντι των ξένων νομισμάτων και των οικονομικών προβλημάτων, εξαπλώθηκαν σε πολλές πόλεις σε όλη τη χώρα.
Μόσχα: «Οι απειλές των ΗΠΑ προς το Ιράν είναι απαράδεκτες»
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε ότι «οι απειλές της Ουάσινγκτον για την έναρξη νέων στρατιωτικών επιθέσεων κατά του Ιράν είναι κατηγορηματικά απαράδεκτες». Η Ρωσία, πρόσθεσε η Ζαχάροβα, την οποία επικαλείται το Tass, απορρίπτει κατηγορηματικά τις θρασύτατες προσπάθειες «εκβιασμού των ξένων εταίρων του Ιράν με την αύξηση των εμπορικών δασμών».
«Όποιος σκοπεύει να χρησιμοποιήσει την αναταραχή» που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Ιράν «ως πρόσχημα» για μια νέα επίθεση στην Ισλαμική Δημοκρατία όπως αυτή του περασμένου Ιουνίου, «πρέπει να γνωρίζει τις καταστροφικές συνέπειες τέτοιων ενεργειών για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και για την παγκόσμια διεθνή ασφάλεια», δήλωσε η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο του υπουργείου.
Κατηγόρησε «ξένες δυνάμεις εχθρικές προς το Ιράν» ότι επιδιώκουν να «εκμεταλλευτούν τις αυξανόμενες κοινωνικές εντάσεις για να αποσταθεροποιήσουν και να καταστρέψουν το ιρανικό κράτος».
Αναλυτικότερα, η Μαρία Ζαχάροβα σχολιάζοντας την κατάσταση στο Ιράν, ανέφερε:
«Η παράνομη πίεση των δυτικών κυρώσεων στην οποία υπόκειται η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν εδώ και πολλά χρόνια εμποδίζει την ανάπτυξη της χώρας και δημιουργεί οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που επηρεάζουν κυρίως τους απλούς Ιρανούς. Ξένες δυνάμεις εχθρικές προς το Ιράν προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τις αυξανόμενες κοινωνικές εντάσεις για να αποσταθεροποιήσουν και να καταστρέψουν το ιρανικό κράτος. Χρησιμοποιείται η διαβόητη μέθοδος της «έγχρωμης επανάστασης», όπου οι ειρηνικές διαμαρτυρίες, μέσω των προσπαθειών ειδικά εκπαιδευμένων και ένοπλων προβοκάτορων που ενεργούν κατόπιν οδηγιών από το εξωτερικό, μετατρέπονται σε βάναυσες και παράλογες φρικαλεότητες, πογκρόμ και δολοφονίες αστυνομικών και απλών πολιτών, συμπεριλαμβανομένων παιδιών.
Καταδικάζουμε έντονα την εξωτερική παρέμβαση στις εσωτερικές πολιτικές διαδικασίες του Ιράν. Αξίζει ιδιαίτερα να σημειωθεί ότι η κυβέρνηση της χώρας έχει δεσμευτεί για εποικοδομητικό διάλογο με την κοινωνία, αναζητώντας αποτελεσματικούς τρόπους εξουδετέρωσης των αρνητικών κοινωνικοοικονομικών συνεπειών των εχθρικών δυτικών πολιτικών.
Οι απειλές της Ουάσινγκτον για νέες στρατιωτικές επιθέσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι κατηγορηματικά απαράδεκτες. Όσοι σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν τις εξωτερικά εμπνευσμένες αναταραχές ως πρόσχημα για να επαναλάβουν την επιθετικότητα κατά του Ιράν που διαπράχθηκε τον Ιούνιο του 2025 πρέπει να γνωρίζουν τις τρομερές συνέπειες τέτοιων ενεργειών για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια διεθνή ασφάλεια. Απορρίπτουμε επίσης κατηγορηματικά τις θρασύτατες προσπάθειες εκβιασμού των ξένων εταίρων του Ιράν με υψηλότερους εμπορικούς δασμούς.
Η δυναμική της εσωτερικής πολιτικής κατάστασης στη χώρα και η μείωση των τεχνητά υποκινούμενων διαμαρτυριών που παρατηρούνται τις τελευταίες ημέρες δίνουν ελπίδες για σταδιακή σταθεροποίηση της κατάστασης. Χιλιάδες Ιρανοί που διαδηλώνουν υπέρ της κυριαρχίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας αποτελούν εγγύηση για την αποτυχία των δυσοίωνων σχεδίων όσων στοιχειώνονται από την ύπαρξη κρατών στη διεθνή σκηνή ικανών να ακολουθήσουν μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και να επιλέξουν τους δικούς τους φίλους.
Διατηρούμε επαφή με τις ξένες αποστολές μας στο Ιράν. Λειτουργούν κανονικά και βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τους Ρώσους συμπατριώτες τους στη χώρα. Τους συνιστούμε να λαμβάνουν εύλογες προφυλάξεις: να απέχουν από την επίσκεψη σε πολυσύχναστα μέρη, τη λήψη φωτογραφιών και βίντεο και να συμμορφώνονται αυστηρά με τις οδηγίες των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και των ειδικών υπηρεσιών».
Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαιώνει: Τουλάχιστον 2.000 νεκροί σε διαδηλώσεις
Για πρώτη φορά, Ιρανός αξιωματούχος σχολίασε τον αριθμό των θυμάτων των διαδηλώσεων στη χώρα. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters, τουλάχιστον 2.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, συμπεριλαμβανομένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας.
Ο ιστότοπος «Iran International» αναφέρει ήδη 12.000 νεκρούς. Αυτός ο αριθμός δεν μπορεί ακόμη να επαληθευτεί λόγω της διακοπής της πρόσβασης στο διαδίκτυο στη χώρα. Το «Iran International» επικαλείται ιατρικές πηγές και την ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων. Πολλοί από τους νεκρούς είναι νέοι κάτω των 30 ετών. Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι τα θύματα σκοτώθηκαν έπειτα από πυροβολισμούς κυρίως από μέλη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Οι διεθνείς κλήσεις από το Ιράν είναι ξανά δυνατές
Μετά από μια διακοπή επικοινωνίας που διήρκεσε αρκετές ημέρες, οι Ιρανοί μπορούν και πάλι να πραγματοποιούν διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις. Το διαδίκτυο, ωστόσο, παραμένει ανενεργό, σύμφωνα με πηγές στην ιρανική πρωτεύουσα, Τεχεράνη. Οι μηχανισμοί ασφαλείας του Ιράν είχαν αποκόψει τον πληθυσμό από τον έξω κόσμο από το βράδυ της Πέμπτης, σε απάντηση στις μαζικές διαμαρτυρίες.
Ρούτε: «Αυτό που συμβαίνει είναι αηδιαστικό»
«Νομίζω, και ελπίζω ότι όλοι μπορούμε να συμφωνήσουμε, ότι αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι αποκρουστικό. Αυτό που κάνει η ηγεσία εναντίον του ίδιου του λαού της, εναντίον ανθρώπων που διαμαρτύρονται ειρηνικά για να εκφράσουν με σαφήνεια τις απόψεις τους», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, μιλώντας στο Παγκόσμιο Φόρουμ για την Ευρώπη, που διοργάνωσε η Renew Europe στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
«Ας μην ξεχνάμε ότι η δημοκρατία δεν είναι μόνο το Κοινοβούλιο. Ναι, τα κοινοβούλια είναι πολύ σημαντικά, αλλά δεν είναι τα πάντα. Η δημοκρατία είναι το Κοινοβούλιο, αλλά και η ελευθερία του Τύπου, το δικαίωμα στη διαμαρτυρία και την έκφραση των απόψεων, και αυτό το καταπιεστικό καθεστώς στην Τεχεράνη ασκεί τεράστια βία και βία εναντίον του ίδιου του λαού του. Υπάρχουν πολλές αναφορές για θανάτους ανθρώπων. Το βρίσκω αποκρουστικό», πρόσθεσε.
«Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζουν αυτή την κρίση μέρα με τη μέρα, παραμένοντας σε συνεχή επαφή, αλλά νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε ότι ευχόμαστε το καλύτερο για το Ιράν, και ιδιαίτερα όχι για την ηγεσία, αλλά για τον ιρανικό λαό», κατέληξε.
Φον ντερ Λάιεν: «Θα προτείνουμε νέες κυρώσεις εναντίον όσων ευθύνονται για την καταστολή»
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι «θα προταθούν γρήγορα περαιτέρω κυρώσεις κατά των υπευθύνων για την καταστολή» στο Ιράν.
Στο X, έγραψε ότι «ο αυξανόμενος αριθμός θυμάτων στο Ιράν είναι τρομακτικός. Καταδικάζω απερίφραστα την υπερβολική χρήση βίας και τον συνεχιζόμενο περιορισμό της ελευθερίας».
Ταυτόχρονα, σχετικά με την ανακοίνωση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι θα επιβάλει δασμούς 25% στις εισαγωγές από χώρες που συνεχίζουν να συνεργάζονται με την Τεχεράνη, η επικεφαλής της Κομισιόν ανέφερε ότι «από όσο γνωρίζουμε, μέχρι στιγμής πρόκειται απλώς για μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εάν αυτή η ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οδηγήσει σε κάποια μορφή επιβολής του νόμου, θα την εξετάσουμε και θα κάνουμε την ανάλυσή μας».
Το κύμα αμφισβήτησης ενισχύεται, αλλά οι μηχανισμοί εξουσίας του ιρανικού καθεστώτος δεν εμφανίζουν τα ρήγματα που θα οδηγούσαν στην ανατροπή του
Παρά το πανεθνικό κύμα διαμαρτυρίας και τις πολυετείς εξωτερικές πιέσεις, οι θεσμοί ασφαλείας που βρίσκονται στην κορυφής της εξουσίας στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν εμφανίζουν εκείνα τα ρήγματα που θα μπορούσαν να φέρουν το τέλος ενός από τα ανθεκτικότερα καθεστώτα στον κόσμο.
Αν οι μαζικές διαδηλώσεις και η έξωθεν πίεση δεν προκαλέσουν ρήξεις στην κορυφή της πυραμίδας της ιρανικής ηγεσίας, το πιθανότερο είναι ότι το καθεστώς, αν και αποδυναμωμένο, θα αντέξει, εκτιμούν δύο διπλωμάτες, δύο κυβερνητικές πηγές στην Μέση Ανατολή και δύο αναλυτές που μίλησαν στο Reuters.
Το πολυεπίπεδο οικοδόμημα των μηχανισμών ασφαλείας του Ιράν, με πυρήνα το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης και την παραστρατιωτική δύναμη Μπασίτζ, που αριθμούν περί το ένα εκατομμύριο μέλη, καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την καθοριστική επίδραση της εξωτερικής πίεσης επί του καθεστώτος χωρίς την ταυτόχρονη ρήξη στο εσωτερικό του ιρανικού μηχανισμού εξουσίας, σύμφωνα με τον Vali Nasr, ιρανοαμερικανό πανεπιστημιακό και αναλυτή.
«Για να επιτύχεις κάτι τέτοιο, πρέπει να έχεις πλήθη στους δρόμους για πολύ περισσότερο χρόνο. Και πρέπει να διαλύσεις το κράτος, Ορισμένοι κρατικοί παράγοντες και κυρίως οι δυνάμεις ασφαλείας, πρέπει να αποσκιρτήσουν».
Ο ανώτατος ηγέτης, ο 86χρονος αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έχει επιβιώσει πολλών κυμάτων διαμαρτυρίας. Αυτή είναι η πέμπτη μεγάλη εξέγερση από το 2009, γεγονός που αποδεικνύει την ανθεκτικότητα και την συνοχή του καθεστώτος που βρίσκεται αντιμέτωπο με μία βαθιά και ανεπίλυτη εσωτερική κρίση, σύμφωνα με τον Paul Salem του Middle East Institute.
Για να αλλάξει αυτό, το κίνημα διαμαρτυρίας θα πρέπει να επιδείξει τέτοια δυναμική ώστε να υπερνικήσει τα εδραιωμένα πλεονεκτήματα του κράτους: ισχυρούς θεσμούς, ένα αρκετά μεγάλο τμήμα του πληθυσμού που είναι πιστό στο ιερατείο και την γεωγραφική και δημογραφική κλίμακα μίας χώρας 90 εκατομμυρίων ανθρώπων, λέει ο Alan Eyre, πρώην αμερικανός διπλωμάτης και ειδικός για το Ιράν.
Επιβίωση ωστόσο του καθεστώτος δεν σημαίνει σταθερότητα, επισημαίνουν οι αναλυτές. Η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις από το 1979. Οι κυρώσεις έχουν πλήξει την ιρανική οικονομία και δεν υπάρχει ξεκάθαρος δρόμος εξόδου από την οικονομική δυσπραγία. Στρατηγικά το Ιράν βρίσκεται υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποδυναμωθεί, ο «Αξονας της Αντίστασης» αποτελούμενος από τις οργανώσεις-δορυφόρους του έχει αποδυναμωθεί στον Λίβανο, στην Συρία και στην Γάζα.
Ο Vali Nasr δηλώνει ότι δεν πιστεύει πως η Ισλαμική Δημοκρατία έφθασε «στο σημείο της πτώσης». Ωστόσο, «η κατάσταση όπως εξελίσσεται είναι πολύ δύσκολη». Οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου ως αντίδραση στην αύξηση των τιμών, πριν εξελιχθούν σε ανοικτή αμφισβήτηση του θεοκρατικού καθεστώτος. Σε πολιτικό επίπεδο, η άγρια καταστολή έχει περαιτέρω διαβρώσει ό,τι είχε απομείνει από την νομιμοποίηση του καθεστώτος.
Η οργάνωση HRANA για τα ανθρώπινα δικαιώματα με έδρα τις ΗΠΑ κάνει λόγο για 573 επιβεβαιωμένους θανάτους, 503 διαδηλωτών και 69 μελών των δυνάμεων ασφαλείας. Οι συλλήψεις ξεπερνούν τις 10.000.
Το «μοντέλο της Βενεζουέλας»
Αυτό που δίνει στην σημερινή συνθήκη ειδικό χαρακτήρα και ενισχύει το διακύβευμα είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές, οι προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι θάνατοι διαδηλωτών θα προκαλέσουν αμερικανική επέμβαση. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι κρατά ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τις ΗΠΑ. Ο Τραμπ, ο οποίος συνεδριάζει σήμερα με τους συμβούλους του για να εξετάσει τις επιλογές της Ουάσινγκτον, θα επιβάλει επιπλέον δασμούς 25% στις χώρες που έχουν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, ανάμεσά τους και η Κίνα. Σε τηλεφωνική επικοινωνία χθες, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο συζήτησαν το ενδεχόμενο αμερικανικής επέμβασης στο Ιράν, σύμφωνα με ισραηλινή πηγή που ήταν παρούσα στην συνομιλία.
Το ενδιαφέρον του Τραμπ για τις διαδηλώσεις στο Ιράν είναι μάλλον τακτικής παρά ιδεολογικής φύσεως, λέει ο Salem. Στόχος του είναι πιθανόν η αποδυνάμωση του καθεστώτος ώστε να αποσπάσει υποχωρήσεις ως προς το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης
Η ιδέα του «μοντέλου της Βενεζουέλας» έχει όλο και μεγαλύτερη πέραση σε ορισμένους κύκλους της Ουάσινγκτον και της Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με τους διπλωμάτες και τους αναλυτές που μίλησαν στο Reuters. Περιλαμβάνει την απομάκρυνση της κεφαλής της ιρανικής ηγεσίας και αποστολή στο εναπομείναν apparatus το μήνυμα: μείνετε στην θέση σας υπό τον όρο ότι θα συνεργασθείτε.
Ωστόσο, η εφαρμογή του μοντέλου αυτού στο Ιράν αντιμετωπίζει ανυπέρβλητα εμπόδια: έναν μηχανισμό ασφαλείας με ρίζες δεκαετιών, την συνοχή των κρατικών θεσμών, μία πολύ μεγαλύτερη και εθνοτικά πολύπλοκη χώρα.
Δύο αξιωματούχοι της περιοχής και δύο αναλυτές δήλωσαν στο Reuters ότι μία ξένη στρατιωτική επέμβαση θα διαιρούσε την χώρα βάσει εθνοτικών και θρησκευτικών διαφοροποιήσεων, και ξεχώρισαν ειδικά τις περιοχές των Κούρδων και των Βαλούχων, περιοχές με ιστορική παράδοση αντίστασης και αυτονομιστικές τάσεις.
Σύμφωνα με τον David Makovsky του The Washington Institute, αν τελικά ο Τραμπ αποφασίσει να αναλάβει δράση, θα πρόκειται για ένα ταχύ και υψηλής έντασης, αποφασιστικό εγχείρημα.
«Αναζητεί αυτήν την μία και μοναδική κίνηση που θα είναι ο καταλύτης, αλλά τι μπορεί να είναι αυτό;», λέει ο Makovsky.
Οι επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν πιέσεις επί της από θαλάσσης μεταφοράς του ιρανικού πετρελαίου, κυβερνοεπιθέσεις και όλες περικλείουν ρίσκα. Αλλα μέτρα, σύμφωνα με όλες τις πηγές, που δεν φθάνουν μέχρι την χρήση βίας θα μπορούσαν να είναι η αποκατάσταση της πρόσβασης των διαδηλωτών στο Ιντερνετ μέσω του Starlink.
«Μερικές φορές ο Τραμπ χρησιμοποιεί τις απειλές για να καθυστερήσει τις αποφάσεις, μερικές φορές για να αποθαρρύνει αντιπάλους, άλλες για να σημάνει ότι όντως ετοιμάζεται να επέμβει», λέει ο David Makovsky. «Δεν ξέρουμε ακόμη τι ισχύει εδώ».