Explainer: Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία;
Τουλάχιστον 40 άνθρωποι σκοτώθηκαν και δεκάδες άλλοι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, όταν ένα τρένο υψηλής ταχύτητας που μετέφερε περίπου 300 επιβάτες εκτροχιάστηκε και συγκρούστηκε με ένα τρένο από το αντίθετο ρεύμα στη νότια Ισπανία το βράδυ της Κυριακής (18/1).
Καθώς οι άνθρωποι έσπευσαν να εντοπίσουν αγαπημένα τους πρόσωπα που εξακολουθούσαν να αγνοούνται και οι αξιωματούχοι προειδοποιούσαν ότι ο αριθμός των νεκρών θα μπορούσε να συνεχίσει να αυξάνεται, ο πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ έκανε λόγο για μία «νύχτα μεγάλου πόνου για τη χώρα μας».
Πώς έγινε η σύγκρουση;
Στη σύγκρουση κοντά στο Aνταμούζ στην επαρχία της Κόρδοβα ενεπλάκησαν δύο τρένα που κατευθύνονταν σε αντίθετες κατευθύνσεις. Το ένα είχε κατεύθυνση βόρεια, ταξιδεύοντας από τη νότια πόλη της Μάλαγα προς τον σταθμό Aτότσα της Μαδρίτης και μετέφερε 289 επιβάτες, τέσσερα μέλη πληρώματος και έναν οδηγό, σύμφωνα με την ιδιωτική εταιρεία Iryo, στην οποία ανήκε το τρένο.
Το δεύτερο τρένο είχε κατεύθυνση νότια και πιστεύεται ότι μετέφερε σχεδόν 200 επιβάτες από τη Μαδρίτη στη μικρή πόλη Ουέλβα. Ανήκε στην ισπανική δημόσια σιδηροδρομική εταιρεία Renfe. Η Ανταμούζ βρίσκεται περίπου 32 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πόλης Κόρδοβα στη νότια Ισπανία. Ο δήμαρχος της πόλης, Ραφαέλ Μορένο, δήλωσε στην εφημερίδα El País ότι ήταν από τους πρώτους που έφτασαν στο σημείο. «Ήταν φρικτό», είπε. «Ήταν νύχτα. Δεν υπήρχε φως».
Εικόνες έδειχναν κατεστραμμένα βαγόνια τρένων να έχουν εκτροχιαστεί. Ένας αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η σύγκρουση σημειώθηκε σε μια απομακρυσμένη τοποθεσία, η οποία ήταν προσβάσιμη μόνο από έναν μονόδρομο, γεγονός που δυσκόλευε την είσοδο και έξοδο των ασθενοφόρων από την περιοχή.
Τι γνωρίζουμε για το τι συνέβη;
Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η σύγκρουση σημειώθηκε λίγο πριν τις 8 μ.μ. το βράδυ της Κυριακής, όταν το πίσω μέρος του τρένου με προορισμό τη Μαδρίτη βγήκε από τις ράγες. Τμήματα του τρένου πιστεύεται ότι συγκρούστηκαν με το τρένο που ταξίδευε νότια, το οποίο βρισκόταν στις παρακείμενες γραμμές, δήλωσε ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε.
«Είναι εικασίες, φυσικά, αλλά αν δεν ερχόταν τρένο προς την αντίθετη κατεύθυνση, πιθανότατα δεν θα μιλούσαμε καθόλου για θύματα», πρόσθεσε. Η πρόσκρουση έβγαλε τα δύο πρώτα βαγόνια του τρένου με κατεύθυνση νότια εκτός τροχιάς, με αποτέλεσμα να πέσει κατακόρυφα σε μια πλαγιά 4 μέτρων, είπε. Πρόσθεσε ότι αυτά τα δύο βαγόνια ήταν αυτά που υπέστησαν το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών.
Ένας επιβάτης που ταξίδευε προς την Ουέλβα δήλωσε στα ισπανικά μέσα ενημέρωσης ότι η σύγκρουση άφησε τους επιβάτες άναυδους. «Όλα έγιναν πολύ γρήγορα και χαοτικά. Οι βαλίτσες άρχισαν να πέφτουν και όταν τελικά καταφέραμε να βγούμε από τα βαγόνια του τρένου, είδαμε μια καταστροφική κατάσταση».
Η 32χρονη Μαρία Βιδάλ, η οποία βρισκόταν στο τρένο στην αντίθετη γραμμή με κατεύθυνση τη Μαδρίτη, είπε ότι ένιωσε «σαν σεισμό» όταν τα τρένα συγκρούστηκαν. «Όλα σείστηκαν, μετά ξαφνικά το τρένο πάτησε φρένο και τα φώτα έσβησαν», είπε στην El País. «Το προσωπικό του Iryo ρώτησε αν υπήρχαν γιατροί στο τρένο για να πάνε στα βαγόνια έξι, επτά και οκτώ. Ήμουν στο βαγόνι τέσσερα... Είδα ανθρώπους που ήταν πραγματικά άσχημα τραυματισμένοι».
Τι γνωρίζουμε για τα θύματα;
Νωρίς τη Δευτέρα, αξιωματούχοι δήλωσαν ότι τουλάχιστον 39 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Περίπου 50 άνθρωποι παρέμεναν στο νοσοκομείο, ανάμεσά τους και 12 που νοσηλεύονταν σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Ισπανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι μεταξύ των νεκρών ήταν ο μηχανοδηγός του τρένου Renfe.
Οι αξιωματούχοι δήλωσαν τη Δευτέρα ότι όλοι οι επιζώντες διασώθηκαν και συνεχίζονται οι εργασίες για την ανέλκυση και την ταυτοποίηση των νεκρών. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, άνθρωποι που εξακολουθούν να αναζητούν τα αγαπημένα τους πρόσωπα ζήτησαν πληροφορίες, ενώ η αστυνομία δήλωσε ότι είχε ανοίξει πολλά γραφεία όπου οι άνθρωποι μπορούσαν να υποβάλουν αναφορές και «να παρέχουν δείγματα DNA για τον σκοπό της ταυτοποίησης».
Ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Ανδαλουσίας, Χουάνμα Μορένο, δήλωσε ότι ήταν απαραίτητο να επεκταθεί η έρευνα ώστε να συμπεριλάβει και την περιοχή πέρα από το σημείο της συντριβής. «Η πρόσκρουση ήταν τόσο απίστευτα βίαιη που βρήκαμε πτώματα εκατοντάδες μέτρα μακριά, πράγμα που σημαίνει ότι άνθρωποι πετάχτηκαν μέσα από τα παράθυρα».
Τι γνωρίζουμε για τις αιτίες;
Ο Πουέντε δήλωσε ότι η αιτία της σύγκρουσης παρέμεινε άγνωστη. Την περιέγραψε ως «πραγματικά παράξενη», δεδομένου ότι το ατύχημα είχε λάβει χώρα σε ένα ευθύγραμμο τμήμα της σιδηροδρομικής γραμμής που ανακαινίστηκε τον Μάιο. Το τρένο Iryo που εκτροχιάστηκε ήταν λιγότερο από τεσσάρων ετών, πρόσθεσε, ενώ η εταιρεία ανέφερε ότι το τρένο είχε ελεγχθεί τέσσερις ημέρες πριν από το ατύχημα.
Ο πρόεδρος της Renfe, Άλβαρο Φερνάντες Ερέδια, απέκλεισε τη Δευτέρα το ενδεχόμενο η σύγκρουση να προκλήθηκε από υπερβολική ταχύτητα. Σημειώθηκε σε ένα τμήμα της γραμμής όπου το όριο ταχύτητας ήταν 250 χλμ./ώρα, ενώ τα τρένα ταξίδευαν με 205 χλμ./ώρα και 110 χλμ./ώρα, δήλωσε στον ραδιοτηλεοπτικό φορέα Cadena Ser.
Ποια είναι η φήμη του σιδηροδρομικού δικτύου της Ισπανίας;
Με σχεδόν 4.000 χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών, το σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας κατατάσσεται ως το μεγαλύτερο στην Ευρώπη και το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο μετά την Κίνα, σύμφωνα με τον ισπανικό διαχειριστή υποδομών Adif.
Το δίκτυο είναι εξαιρετικά δημοφιλές, έχει ανταγωνιστικές τιμές και θεωρείται ασφαλές μέσο μεταφοράς. Το 2024, η Renfe δήλωσε ότι περισσότεροι από 25 εκατομμύρια επιβάτες είχαν ταξιδέψει με τα τρένα υψηλής ταχύτητας που διαθέτει εκείνο το έτος.
Το 2020, η Ισπανία άνοιξε το σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας στον ιδιωτικό ανταγωνισμό. Η Iryo, μια κοινοπραξία μεταξύ του κρατικού φορέα σιδηροδρόμων της Ιταλίας, Ferrovie dello Stato Italiane, της ισπανικής αεροπορικής εταιρείας Air Nostrum και του επενδυτικού ταμείου υποδομών Globalvia, άρχισε να λειτουργεί κατά μήκος της διαδρομής Μαδρίτη-Βαρκελώνη τον Νοέμβριο του 2022, επεκτείνοντας σταθερά τις υπηρεσίες της σε άλλες πόλεις.
Το τροχαίο της Κυριακής ήταν το πιο πολύνεκρο στην Ισπανία από το 2013, όταν 80 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά από εκτροχιασμό τρένου στα βορειοδυτικά της χώρας. Η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το τρένο ταξίδευε με 179 χλμ./ώρα σε ένα τμήμα της γραμμής με όριο ταχύτητας 80 χλμ./ώρα όταν βγήκε από τις γραμμές.