Ο Τραμπ «ζυγίζει» Βανς και Ρούμπιο - Η φράση που τον ενόχλησε - Ποιον προκρίνει για διάδοχό του
Η ένταση στις σχέσεις του προέδρου με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ εκδηλώνεται σε κρίσιμη συγκυρία. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά με θερμά λόγια για τον Μάρκο Ρούμπιο και σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις τον περιγράφει ως εν δυνάμει ισχυρό υποψήφιο
Snapshot
- Ο Ντόναλντ Τραμπ εκφράζει δυσφορία για τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς, επειδή δεν υπερασπίστηκε ξεκάθαρα την απόφαση για πόλεμο με το Ιράν μετά την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές.
- Ο Τραμπ προκρίνει τον Μάρκο Ρούμπιο ως πιθανό ισχυρό υποψήφιο για την προεδρία των ΗΠΑ το 2028, εκθειάζοντας δημόσια τη στάση του υπέρ του πολέμου με το Ιράν.
- Ο Τζέι Ντι Βανς παραμένει αναποφάσιστος για το αν θα διεκδικήσει την προεδρία το 2028, με τις αποφάσεις του να επηρεάζονται από οικογενειακούς λόγους και τις πολιτικές εξελίξεις.
- Η σχέση Τραμπ-Βανς χαρακτηρίζεται από ένταση και αμφιθυμία, με τον Τραμπ να μην έχει ακόμα δεσμευτεί για την υποστήριξη του αντιπροέδρου στις προκριματικές του κόμματος.
- Οι διαφορετικές προσεγγίσεις Ρούμπιο και Βανς αναδεικνύουν το ερώτημα για το αν ο επόμενος υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών πρέπει να ταυτιστεί πλήρως με την πολιτική κληρονομιά του Τραμπ.
Όταν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς απέδωσε τη συντριβή των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές στον πόλεμο με το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε αρχικά να συμμερίζεται την εκτίμησή του.
«Νομίζω ότι σε μεγάλο βαθμό έχει δίκιο», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους. Είχε προηγηθεί μακροσκελής ανάρτηση του Βανς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στην οποία ο αντιπρόεδρος ασκούσε κριτική και σε μεγάλο μέρος της επικοινωνιακής τακτικής που ακολούθησε η κυβέρνηση πριν από τις κάλπες.
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ωστόσο, ο Τραμπ εμφανίζεται όλο και πιο ενοχλημένος με τον τρόπο που ο αντιπρόεδρός του παρουσίασε τα αίτια της ήττας, όπως μεταδίδουν οι New York Times.
Σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση των λεγομένων του, που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο, ο πρόεδρος εξέφρασε σε συνεργάτες και συμμάχους του ένα συγκεκριμένο παράπονο.
Θεωρεί ότι ο Βανς όφειλε να πει ξεκάθαρα πως η απόφαση να μπουν οι ΗΠΑ σε πόλεμο με το Ιράν ήταν σωστή.
Το ίδιο διάστημα, στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις του, ο Τραμπ συνεχίζει να πλέκει το εγκώμιο του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να είναι ισχυρός υποψήφιος για την προεδρία. Αυτό αναφέρουν οι ίδιες πηγές, οι οποίες μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για συζητήσεις που έγιναν κεκλεισμένων των θυρών, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα.
Σύμμαχοι του προέδρου επισημαίνουν ότι ο Ρούμπιο έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει την απόφαση Τραμπ να επιτεθεί στο Ιράν αναγκαία για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ έχει αφήσει να φανεί και δημοσίως η ενόχλησή του. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα είπε ότι ο αντιπρόεδρος όφειλε να είχε κάνει «μία ακόμη δήλωση».
«Αν έπρεπε να πάρετε ξανά την ίδια απόφαση, θα το ξανακάνατε; Η απάντηση είναι ναι», είπε, εξηγώντας τι θεωρεί ότι έλειπε από την ανάλυση του Βανς.
Η τριβή αυτή εκδηλώνεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για τον αντιπρόεδρο. Ο Βανς εξετάζει αν θα διεκδικήσει την προεδρία το 2028 και η στήριξη του Τραμπ θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για την κατάκτηση του ρεπουμπλικανικού χρίσματος.
Τα ευνοϊκά σχόλια του προέδρου για τον Ρούμπιο είναι το πιο πρόσφατο δείγμα του πώς ο Τραμπ σταθμίζει τα πλεονεκτήματα των δύο ανδρών, καθώς το ερώτημα της διαδοχής του γίνεται πιο πιεστικό.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Το γραφείο του Βανς αρνήθηκε να σχολιάσει, παραπέμποντας σε πρόσφατες συνεντεύξεις του αντιπροέδρου.
Σε μία από αυτές, στο Fox News αυτή την εβδομάδα, ο Βανς ρωτήθηκε για τη μετεκλογική του τοποθέτηση και για το αν υπάρχει «απόσταση» ανάμεσα στον ίδιο και τον Τραμπ. «Πιστεύω ότι δεν υπάρχει καμία απόσταση ανάμεσα στον πρόεδρο και οποιοδήποτε άλλο ανώτερο στέλεχος της κυβέρνησης», απάντησε.
Την Τετάρτη, ο Βανς ακύρωσε την προγραμματισμένη εμφάνισή του στο συνέδριο DealBook των New York Times, επικαλούμενος συσκέψεις στην Ουάσιγκτον για την αντιμετώπιση των πρόσφατων προβλημάτων στη λειτουργία τεχνολογικών συστημάτων.
Το δίλημμα του Βανς για το 2028
Από τότε που ο Τραμπ τον επέλεξε ως υποψήφιο αντιπρόεδρο για τη δεύτερη θητεία του, πολλοί Ρεπουμπλικανοί θεωρούσαν δεδομένο ότι ο Βανς, πρώην γερουσιαστής του Οχάιο, θα ήταν το φαβορί για το χρίσμα του κόμματος το 2028. Ωστόσο, σε όλη τη διάρκεια της θητείας του, ο Τραμπ έχει κατά καιρούς δώσει αντικρουόμενα μηνύματα για τον αντιπρόεδρό του, τόσο δημοσίως όσο και σε ιδιωτικές συζητήσεις. Ο ίδιος ο Βανς λέει ότι ακόμη δεν έχει αποφασίσει αν θα είναι υποψήφιος.
«Δεν έχω πάρει απόφαση», δήλωσε στο Fox News. «Θα το ξεκαθαρίσουμε κάποια στιγμή μέσα στην επόμενη χρονιά».
Πρόσωπα κοντά στον Βανς, που επίσης ζήτησαν να μην κατονομαστούν, λένε ότι ο αντιπρόεδρος πράγματι παραμένει αναποφάσιστος για το πολιτικό του μέλλον. Ένας από τους λόγους που ενδέχεται να μη διεκδικήσει τον Λευκό Οίκο το 2028 είναι ότι τα παιδιά του είναι ακόμη μικρά. Το τέταρτο παιδί του γεννήθηκε τον Ιούλιο. Οι ίδιοι υπενθυμίζουν πόσο σχολαστικά μελετά τις πολιτικές αναλύσεις και τα εκλογικά δεδομένα. Αν κρίνει ότι δεν έχει τρόπο να κερδίσει, ενδέχεται να μείνει εκτός κούρσας.
Σημαντικό ρόλο στην απόφασή του θα μπορούσαν επίσης να παίξουν οι συνέπειες του πολέμου με το Ιράν και το γεγονός ότι ο πόλεμος είναι αντιδημοφιλής μεταξύ των ψηφοφόρων. Ορισμένοι σύμμαχοί του λένε πως, αν ο Τραμπ αποφασίσει να επαναλάβει τις πολεμικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας στο Ιράν, θα μειωθούν δραστικά οι πιθανότητες να θέσει υποψηφιότητα ο Βανς.
Ο Βανς είχε ταχθεί υπέρ του Τραμπ το 2023, λέγοντας τότε ότι δεν θα έσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες σε νέους πολέμους. Στο εσωτερικό της κυβέρνησης είχε εκφράσει κατ’ ιδίαν επιφυλάξεις για τη σύγκρουση με το Ιράν. Μετά τις βαριές απώλειες των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, μίλησε δημόσια και με ασυνήθιστη ευθύτητα για το τι, κατά τη γνώμη του, πήγε στραβά.
«Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος», έγραψε την επομένη των εκλογών.
Ο Βανς φρόντισε να προσθέσει ότι το ίδιο είχε πει και ο Τραμπ. Ο πρόεδρος, πάντως, έχει αποδώσει την ήττα των Ρεπουμπλικανών σε πολλούς παράγοντες, πρωτίστως στο γεγονός ότι ο ίδιος δεν ήταν στο ψηφοδέλτιο.
Η τοποθέτηση του Βανς φάνηκε να αποτελεί προσπάθεια να πάρει αποστάσεις από την πολιτική της κυβέρνησης χωρίς να επικρίνει προσωπικά τον πρόεδρο. Λίγο αργότερα, όμως, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι αποσύρει τον αντιπρόεδρό του από τις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν, μια προσπάθεια που ο Βανς είχε εντείνει λίγο πριν από τις εκλογές. Ο Τραμπ δήλωσε ότι ήθελε ο αντιπρόεδρος να επικεντρωθεί στη διερεύνηση καταγγελιών περί απάτης σε περιοχές που διοικούνται από Δημοκρατικούς.
Ο παραλληλισμός με την Κάμαλα Χάρις
Η Αλίσα Φάρα Γκρίφιν, η οποία εργάστηκε στον Λευκό Οίκο κατά την πρώτη θητεία Τραμπ και σήμερα συμπαρουσιάζει την εκπομπή The View, λέει ότι η δήλωση του Βανς περί «καμίας απόστασης» από τον πρόεδρο της θύμισε μια απάντηση της Κάμαλα Χάρις. Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2024, η τότε αντιπρόεδρος είχε ερωτηθεί στην ίδια εκπομπή του ABC αν υπήρχε κάτι που θα είχε κάνει διαφορετικά από τον Τζο Μπάιντεν. «Δεν μου έρχεται τίποτα στο μυαλό», είχε απαντήσει.
«Ο Τζέι Ντι Βανς βρίσκεται στο αδιέξοδο στο οποίο καταλήγει αναπόφευκτα όποιος διατελεί αντιπρόεδρος του Τραμπ», λέει η Γκρίφιν. «Δεν έχει περιθώριο να διαφοροποιηθεί ή να πάρει έστω και μικρή απόσταση από τον πρόεδρο».
Η φράση του Βανς για την «απόσταση» που δεν υπάρχει «μπορεί τη στιγμή που ειπώθηκε να φάνηκε ασήμαντη, αλλά θα τη βλέπουμε σε προεκλογικά σποτ», προσθέτει.
Οι σύμμαχοι του Βανς εκτιμούν ότι ο επόμενος υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία θα ωφεληθεί αν κερδίσει το χρίσμα μέσα από μια πραγματικά ανταγωνιστική αναμέτρηση. Ως παράδειγμα του κινδύνου που κρύβει μια πολιτική «στέψη» επικαλούνται την ήττα της Χάρις το 2024. Μετά την αποχώρηση του Μπάιντεν από την προεδρική κούρσα, η Χάρις εξασφάλισε γρήγορα το χρίσμα των Δημοκρατικών, παρά τις εκκλήσεις στελεχών του κόμματος να ακολουθηθεί πιο επίσημη διαδικασία ανάδειξης υποψηφίου.
Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν, ωστόσο, ότι ο Βανς θα μπορούσε τελικά να βρεθεί σε θέση ανάλογη με εκείνη της Χάρις, την οποία πολλοί ψηφοφόροι έβλεπαν ως συνέχεια του Μπάιντεν. Παρότι η ίδια άφηνε κατ’ ιδίαν να διαφανεί ο προβληματισμός της για τους χειρισμούς του στον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς, δεν κατάφερε να βρει τρόπο να διαφοροποιηθεί από τον αντιδημοφιλή πρόεδρο.
«Δύσκολα θα με ακούσετε να λέω ότι νιώθω έστω και λίγη συμπόνια για τον Τζέι Ντι Βανς, γιατί μόνος του έφερε τον εαυτό του σε αυτή τη θέση», λέει ο Ρομπ Φλάχερτι, σύμβουλος στρατηγικής των Δημοκρατικών και πρώην αναπληρωτής διευθυντής της προεκλογικής εκστρατείας της Χάρις. «Κι όμως, ως έναν βαθμό τον συμπονάς, γιατί είναι εγκλωβισμένος. Όταν είσαι αντιπρόεδρος, είσαι εγκλωβισμένος. Και στην περίπτωση της Χάρις, στην πράξη δεν μπορούσες να κάνεις πολλά για να διαφοροποιηθείς».
Αυτόν τον δύσκολο πολιτικό συσχετισμό καλείται τώρα να διαχειριστεί ο Βανς, καθώς σταθμίζει το μέλλον του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και την κατεύθυνση που θα επιχειρούσε ο ίδιος να του δώσει. Η πορεία του, από το στρατόπεδο του «ποτέ Τραμπ» έως την αντιπροεδρία στο πλευρό του, δείχνει ότι θα μπορούσε να ακολουθήσει διαφορετικούς δρόμους.
Το 2016 ο Βανς ήταν δηλωμένος επικριτής του Τραμπ και τον χαρακτήριζε «ακατάλληλο για το ανώτατο αξίωμα της χώρας μας». Στη συνέχεια πέρασε στους υποστηρικτές του. Το 2022, όταν διεκδίκησε μια έδρα στη Γερουσία από το Οχάιο, ζήτησε τη στήριξή του. Την εξασφάλισε και κέρδισε τις εκλογές.
Πολλοί Ρεπουμπλικανοί πιστεύουν ότι ο Βανς θα χρειαζόταν τη ρητή ή έστω τη σιωπηρή υποστήριξη του Τραμπ για να επικρατήσει στις προκριματικές εκλογές του κόμματος. Κάθε άλλο παρά εξασφαλισμένη θεωρείται, όμως, αυτή η στήριξη. Ο Τραμπ ανέκαθεν απολάμβανε τον ανταγωνισμό μεταξύ των συνεργατών του και, όπως λένε οι σύμβουλοί του, δεν βιάζεται να δώσει το χρίσμα του διαδόχου σε κανέναν.
Μετά τα καταστροφικά για τους Ρεπουμπλικανούς αποτελέσματα του Νοεμβρίου, και άλλα στελέχη του κόμματος διαβλέπουν ευκαιρία. Οι Δημοκρατικοί πέτυχαν τη μεγαλύτερη νίκη που έχει καταγράψει οποιοδήποτε από τα δύο κόμματα σε ενδιάμεσες εκλογές από την εποχή του Γουότεργκεϊτ. Μεταξύ εκείνων που εξετάζουν το ενδεχόμενο υποψηφιότητας είναι ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ και ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις.
Ο παράγοντας Ρούμπιο
Στην εξίσωση μπαίνει και ο Μάρκο Ρούμπιο. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έχει δηλώσει ότι θα στήριζε τον Βανς και έχει απορρίψει τα δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία σκοπεύει να αποχωρήσει από την κυβέρνηση για να διεκδικήσει την προεδρία. Ορισμένοι σύμμαχοί του, πάντως, λένε ότι θα ήταν υποψήφιος αν τον ενθάρρυνε ο Τραμπ. Και ο πρόεδρος δεν φείδεται επαίνων για εκείνον.
«Στα πάνω του ο Μάρκο, έτσι; Δεν κάνει εξαιρετική δουλειά; Είναι καταπληκτικός», είπε ο Τραμπ την Τρίτη στη σύνοδο του ASEAN στη Μανίλα.
Ο Βανς παρέμεινε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως συνηθίζεται να κάνει ο αντιπρόεδρος όταν ο πρόεδρος ταξιδεύει στο εξωτερικό. Ο Ρούμπιο, από την πλευρά του, έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προεδρική περιοδεία. Την Τρίτη επιχείρησε να καθησυχάσει τους Αμερικανούς για τα διαδοχικά προβλήματα στη λειτουργία τεχνολογικών συστημάτων στις ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις κυβερνοεπιθέσεων.
Εκείνο που έχει εκτιμήσει ιδιαίτερα ο Τραμπ είναι η δημόσια υπεράσπιση του πολέμου με το Ιράν από τον υπουργό Εξωτερικών του.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στους New York Times, ο Ρούμπιο είπε ότι στον Τραμπ «αξίζουν τα εύσημα και με το παραπάνω» για την απόφασή του να εγκρίνει τα πλήγματα κατά του Ιράν.
«Σε τελική ανάλυση, αυτό είναι το τίμημα της ηγεσίας. Να είσαι πρόθυμος να κάνεις πράγματα που μπορεί να μην είναι πολιτικά δημοφιλή ή βολικά, αλλά είναι αναγκαία για τη χώρα σου και το μέλλον της σε βάθος χρόνου», δήλωσε.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις του Ρούμπιο και του Βανς αναδεικνύουν ένα ευρύτερο ερώτημα που απασχολεί τους Ρεπουμπλικανούς. Πρέπει ο επόμενος υποψήφιος του κόμματος για την προεδρία να ταυτιστεί με την πολιτική κληρονομιά του Τραμπ;
Ο Κρις Κρίστι, πρώην Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεϊ, ο οποίος επίσης εξετάζει το ενδεχόμενο να διεκδικήσει ξανά τον Λευκό Οίκο, εκτιμά ότι η δυσκολία που αντιμετωπίζει ο Βανς αφορά και άλλους πέρα από τον ίδιο τον αντιπρόεδρο.
«Δεν πιστεύω ότι όποιος συμμετείχε στη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ θα μπορέσει να κερδίσει το φθινόπωρο του 2028», είπε. «Θα πουν για την υποψηφιότητά του ότι σημαίνει άλλα τέσσερα χρόνια Ντόναλντ Τραμπ. Και αυτό δεν θα μπορέσει να το πουλήσει στον αμερικανικό λαό».