Οι 5 προτεραιότητες της καινοτόμου φαρμακοβιομηχανίας - Ζητούν όριο υποχρεωτικών επιστροφών στο 50%
Το 2026 να αποτελέσει χρονιά ορόσημο για τη φαρμακευτική καινοτομία στην Ελλάδα, ζητούν οι διεθνείς φαρμακευτικές επιχειρήσεις που φέρνουν καινοτόμα φάρμακα στη χώρα μας και εκπροσωπούνται στο PhARMA Innovation Forum (PIF). Μέσω της προέδρου του, Λαμπρίνας Μπαρμπετάκη, το φόρουμ έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα για την προστασία της καινοτομίας, καλώντας όλα τα μέρη να αναλάβουν τις ευθύνες τους: κράτος, επιστήμη, ασθενείς, βιομηχανία.
Με αφορμή την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του, την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου, το φόρουμ επισήμανε ότι, παρά τις εξαγγελίες της πολιτείας, το χάσμα μεταξύ συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης και δημόσιου προϋπολογισμού συνεχίζει να διευρύνεται υπονομεύοντας την πρόσβαση των ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες και την επιχειρηματική δραστηριότητα των βιοφαρμακευτικών εταιρειών στην Ελλάδα. Στα κανάλια με υψηλό ποσοστό καινοτόμων θεραπειών, οι επιβαρύνσεις παραμένουν σε δυσθεώρητα επίπεδα, άνω του 75% για το κανάλι των νοσοκομείων και άνω του 63% για τον ΕΟΠΥΥ, θέτοντας σε κίνδυνο την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μέσα στην επόμενη εβδομάδα αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου για τη σύσταση του Σχήματος Μεταβατικής Αποζημίωσης των καινοτόμων φαρμάκων, δηλαδή του λεγόμενου Ταμείου Καινοτομίας. Υπουργείο Υγείας και φαρμακευτικές εταιρείες φέρονται να έχουν συμφωνήσει στα βασικά σημεία του νομοσχεδίου, το οποίο παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο της Δευτέρας (26/01/2026).
Επίσης, δημοσιεύθηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) για την απλούστευση και τον εξορθολογισμό των διαδικασιών κλινικών μελετών, η οποία εισάγει σαφέστερες διαδικασίες για την υποβολή και αξιολόγηση αιτήσεων, αυστηρότερα χρονοδιαγράμματα, καθώς και τυποποιημένες συμβάσεις ανά κατηγορία κλινικής μελέτης.
Οι τελευταίες αυτές εξελίξεις αποτολούν θετικά βήματα κατά το PIF, που προστίθενται στην προηγούμενη θέσπιση της ρήτρας συνυπευθυνότητας στο πλαίσιο του RRF και στην πρόβλεψη για πρόσθετους πόρους από το 2026. Ωστόσο οι φαρμακευτικές εταιρείες συνεχίζουν να λειτουργούν «υπό αυξανόμενη οικονομική ασφυξία σε ένα εξαιρετικά ευμετάβλητο εγχώριο και διεθνές περιβάλλον».
Οι βασικοί άξονες που θέτει το PhARMA Innovation Forum για το 2026 είναι πέντε:
- Ανάληψη από το κράτος της δημοσιονομικής ευθύνης των μέτρων προστατευτισμού
Το PIF υπολογίζει σε 100 εκατ. ευρώ το ποσό που προκύπτει από την εξαίρεση των φθηνών νοσοκομειακών φαρμάκων (κάτω των 30 ευρώ) από το clawback, καθώς και άλλων μέτρων που προστατεύουν φθηνά και αποτελεσματικά φάρμακα από δυσανάλογες επιβαρύνσεις και καλεί την Πολιτεία να χρηματοδοτήσει αυτές τις δράσεις.
- Σταδιακή θέσπιση ανώτατου ορίου συνυπευθυνότητας
Παρόλο που η κυβέρνηση έχει αρνηθεί θέσπιση ορίου συνυπευθυνότητας στο clawback, στο πλαίσιο ενός τριετούς μνημονίου συνεργασίας φαρμακοβιομηχανίας - πολιτείας, το φόρουμ επαναλαμβάνει την πρότασή του, επικεντρώνοντας στις καινοτόμες θεραπείες για τις οποίες ζητά ανώτατο όριο 50% στις υποχρεωτικές επιστροφές.
- Διορθωτικά μέτρα για το clawback 2026–2027
Το φόρουμ ζητεί έγκαιρο σχεδιασμό και εφαρμογή μέτρων με σαφή και προβλέψιμη πορεία.
- Μεσοπρόθεσμα, σύναψη ενός "Framework Agreement" μεταξύ πολιτείας και φαρμακευτικής καινοτομίας.
- Τέλος, το PIF θεωρεί ότι το σπάσιμο του προϋπολογισμού του φαρμάκου ανά κανάλι, δημιουργεί άνιση κατανομή βαρών σε βάρος της καινοτομίας και ζητά την αντιμετώπισή τους.
Τον τόνο έδωσε η πρόεδρος του PIF, Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, η οποία μεταξύ άλλων δήλωσε: «Το 2026 πρέπει να αποτελέσει χρονιά ορόσημο για τη φαρμακευτική καινοτομία στη χώρα μας, σε ένα διεθνές περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις που μεταβάλλεται με ταχύτατους ρυθμούς- όπου τίποτα δεν είναι δεδομένο. Η έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε νέες, καινοτόμες θεραπείες και η βιωσιμότητα του συστήματος υγείας δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι· είναι δύο όψεις της ίδιας ευθύνης. Όπως έχουμε ξεκάθαρα δηλώσει, θα συνεχίσουμε και φέτος να είμαστε παρόντες και να κάνουμε «θόρυβο» για την καινοτομία! Πάντα σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και τους θεσμούς, διεκδικώντας ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο που αναγνωρίζει έμπρακτα την αξία της φαρμακευτικής καινοτομίας. Η πολιτεία καλείται να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες και όλοι οι εταίροι να συμβάλουμε με συνέπεια, ώστε να διαμορφωθεί ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο που εξασφαλίζει την πρόσβαση, αναγνωρίζοντας την αξία της καινοτομίας με όρους επαρκούς χρηματοδότησης, και αποκλιμάκωση των υποχρεωτικών επιστροφών στα κανάλια της καινοτομίας. Τώρα είναι η στιγμή να περάσουμε από τις προθέσεις στις εγγυήσεις και να μετατρέψουμε αυτό το όραμα, αυτή την θέληση, αυτόν τον στόχο, πραγματικότητα.»
Από την πλευρά του, ο Γενικός Διευθυντής του PIF, Ιωάννης Κωτσιόπουλος, σημείωσε: «Ως PhARMA Innovation Forum, είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε εποικοδομητικά στη διαμόρφωση λύσεων που είναι εφαρμόσιμες, τεκμηριωμένες και μετρήσιμες. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, ο ρόλος μας είναι να λειτουργούμε ως ο συνδετικός κρίκος του οικοσυστήματος: να φέρνουμε δεδομένα, διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και εμπειρία από το πεδίο της καινοτομίας, ώστε να υποστηριχθεί ένας κοινός σχεδιασμός με σαφείς προτεραιότητες, συγκεκριμένες δεσμεύσεις, λογοδοσία και διαφάνεια.»
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι θεσμικών φορέων, της επιστημονικής και ιατρικής κοινότητας, συλλόγων ασθενών, καθώς και στελεχών των εταιρειών–μελών του φόρουμ.