Καιρός: Η κατάρρευση της La Niña ξεκινά - Πώς επηρεάζει την Ελλάδα για το χειμώνα του 2026
Η La Niña καταρρέει με ταχύ ρυθμό στον τροπικό Ειρηνικό και μαζί της αλλάζει σταδιακά ολόκληρη η «μηχανή» του παγκόσμιου καιρού.
Οι ψυχρές ανωμαλίες εξασθενούν πρώτα από τα δυτικά, όμως η ατμοσφαιρική της επίδραση θα επιμείνει μέχρι τις αρχές της άνοιξης. Από το φθινόπωρο του 2026 και μετά, όλα τα διαθέσιμα προγνωστικά σήματα συγκλίνουν σε ένα νέο, οργανωμένο El Niño, ικανό να αναδιαμορφώσει πλήρως τον χειμώνα 2026/2027.
Σε αυτό το κείμενο μεταφέρουμε και αναλύουμε τα δεδομένα, εστιάζοντας αποκλειστικά στην Ευρώπη και κυρίως στο τι σημαίνουν αυτές οι εξελίξεις για την Ελλάδα.
ENSO: Ο παγκόσμιος ρυθμιστής του καιρού
Το ENSO (El Niño – Southern Oscillation) αποτελεί τον βασικό μηχανισμό που ρυθμίζει την αλληλεπίδραση ωκεανού και ατμόσφαιρας στον Ισημερινό Ειρηνικό.
Οι εναλλαγές μεταξύ ψυχρής φάσης (La Niña) και θερμής φάσης (El Niño) συμβαίνουν συνήθως ανά 1 έως 3 χρόνια και λειτουργούν σαν «διακόπτης» που επηρεάζει τα μεγάλης κλίμακας καιρικά μοτίβα σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Κατά τη La Niña, οι ενισχυμένοι ανατολικοί αληγείς άνεμοι μετακινούν τα θερμά επιφανειακά νερά προς τα δυτικά, επιτρέποντας την ανάδυση ψυχρότερων υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό.
Το El Niño λειτουργεί αντίστροφα, με εξασθένηση ή αναστροφή των ανέμων και εκτεταμένη θέρμανση της επιφάνειας του ωκεανού.
Η κατάρρευση της La Niña και το ατμοσφαιρικό «απόηχο»
Τα τελευταία δεδομένα δείχνουν ότι η τρέχουσα La Niña κορυφώθηκε νωρίτερα από το αναμενόμενο και πλέον υποχωρεί. Καταλυτικό ρόλο παίζουν ισχυρά επεισόδια δυτικών ανέμων στον δυτικό και κεντρικό Ειρηνικό, τα οποία διαλύουν τις ψυχρές ανωμαλίες από τα δυτικά προς τα ανατολικά.
Παράλληλα, κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού αναπτύσσεται μια εκτεταμένη «δεξαμενή» θερμότερων υδάτων σε βάθος 100–250 μέτρων, προάγγελος της επόμενης θερμής φάσης.
Ωστόσο, η ατμόσφαιρα δεν αλλάζει άμεσα. Η επίδραση της La Niña θα συνεχίσει να επηρεάζει τα κυκλοφοριακά μοτίβα μέχρι τις αρχές της άνοιξης, κυρίως στο βόρειο ημισφαίριο.
Άνοιξη 2026: Τι σημαίνει το τέλος της La Niña για την Ευρώπη
Στο μεταβατικό στάδιο τέλους χειμώνα – αρχών άνοιξης, η La Niña τείνει να ενισχύει τις χαμηλές πιέσεις στον βόρειο Ατλαντικό. Αυτό μεταφράζεται για την Ευρώπη σε πιο δυτική κυκλοφορία, με ήπιες αέριες μάζες να κινούνται από τον Ατλαντικό προς την ήπειρο.
Τα κλιματικά δεδομένα πολλών δεκαετιών δείχνουν ότι σε τέτοιες φάσεις η δυτική και κεντρική Ευρώπη παρουσιάζουν συχνά θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά για την εποχή, με αυξημένη υγρασία και περισσότερα περάσματα βαρομετρικών χαμηλών. Η νοτιοανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, επηρεάζεται πιο έμμεσα, όμως συνήθως καταγράφει πιο ήπιες θερμοκρασίες και περιορισμένα επεισόδια ψύχους.
Καλοκαίρι – φθινόπωρο 2026: Η σταδιακή είσοδος στο El Niño
Τα μακροπρόθεσμα προγνωστικά μοντέλα, όπως το ECMWF και το CanSIPS, συμφωνούν ότι η La Niña θα έχει τερματιστεί πλήρως μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού του 2026. Από εκεί και πέρα, η θέρμανση του τροπικού Ειρηνικού αναμένεται να ενισχυθεί, με ένα El Niño να οργανώνεται ήδη από το καλοκαίρι και να σταθεροποιείται το φθινόπωρο.
Για την Ευρώπη, η φάση αυτή συνήθως συνοδεύεται από αλλαγές στη θέση και την ένταση του αεροχειμάρρου στον Ατλαντικό. Αν και η επίδραση του ENSO είναι σαφώς ασθενέστερη σε σχέση με τη Βόρεια Αμερική, τα στατιστικά δείχνουν αυξημένη πιθανότητα για πιο ενεργό καιρό στη Μεσόγειο κατά τη μετάβαση προς τον χειμώνα.
Χειμώνας 2026/2027: Πώς αλλάζει ο καιρός στην Ευρώπη
Ένα ώριμο El Niño τον χειμώνα τείνει να ενισχύει τις χαμηλές πιέσεις στον νότιο Ατλαντικό και να διοχετεύει την πολική ψυχρή αέρια μάζα σε διαδρομές που ευνοούν τη νότια και κεντρική Ευρώπη. Τα ιστορικά δεδομένα δείχνουν ότι σε τέτοιους χειμώνες αυξάνονται οι πιθανότητες για πιο ψυχρά επεισόδια και περισσότερες χιονοπτώσεις από τη νότια Βρετανία, μέσω κεντρικής Ευρώπης, έως τα Βαλκάνια.
Η βόρεια Ευρώπη συχνά παραμένει πιο ήπια, ενώ η Μεσόγειος γίνεται πεδίο σύγκρουσης ψυχρών και υγρών αερίων μαζών, γεγονός που αυξάνει τη δυναμική των βαρομετρικών συστημάτων.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα
Για τη χώρα μας, ένα El Niño τον χειμώνα 2026/2027 μεταφράζεται στατιστικά σε αυξημένη μεταβλητότητα. Δεν συνεπάγεται έναν μόνιμα ψυχρό χειμώνα, αλλά περισσότερες πιθανότητες για έντονες κακοκαιρίες, με ισχυρές βροχοπτώσεις και επεισόδια ψύχους όταν οι συνθήκες ευθυγραμμιστούν.
Η πιθανότητα χιονοπτώσεων αυξάνεται κυρίως στη βόρεια και κεντρική Ελλάδα, αλλά και σε χαμηλότερα υψόμετρα σε περιπτώσεις ισχυρών βαρομετρικών χαμηλών που αντλούν υγρασία από τη Μεσόγειο. Ταυτόχρονα, τα διαστήματα καλοκαιρίας παραμένουν, στοιχείο χαρακτηριστικό των χειμώνων El Niño στην ανατολική Μεσόγειο.
Η ταχεία κατάρρευση της La Niña σηματοδοτεί μια ευρύτερη αναδιάταξη του παγκόσμιου καιρού. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το 2026 θα είναι έτος μετάβασης, με την άνοιξη να διατηρεί ακόμη «αποτυπώματα» της ψυχρής φάσης και τον χειμώνα 2026/2027 να φέρνει τη σφραγίδα ενός νέου El Niño.
Το στοίχημα για την Ελλάδα δεν είναι αν θα κάνει κρύο ή ζέστη, αλλά πόσο έντονα και πόσο συχνά θα εναλλάσσονται τα καιρικά μοτίβα, σε έναν χειμώνα που όλα δείχνουν ότι θα έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τον μέσο όρο.
*Με πληροφορίες από το severe-weather.eu