Καιρός: Η La Niña διαλύεται με ταχύ ρυθμό - Πώς θα επηρεάσει τον χειμώνα της Ελλάδας το 2027
Ο τροπικός Ειρηνικός Ωκεανός αλλάζει πρόσωπο με ταχύτητα καθώς διανύουμε το 2026. Η La Niña, η ψυχρή φάση του παγκόσμιου κλιματικού κύκλου ENSO, καταρρέει πολύ γρηγορότερα απ’ ό,τι ανέμεναν οι επιστήμονες.
Ένα ισχυρό «ξέσπασμα δυτικών ανέμων» (Westerly Wind Burst) σάρωσε τις τροπικές περιοχές, εξαλείφοντας μεγάλο μέρος των ψυχρών ανωμαλιών και σηματοδοτώντας το τέλος του συγκεκριμένου ατμοσφαιρικού κύκλου.
Καθώς πλησιάζουμε στην άνοιξη, η επιρροή της La Niña στον καιρό της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης εξασθενεί.
Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν πλέον μια ταχεία μετάβαση προς ένα νέο επεισόδιο El Niño, το οποίο αναμένεται να αρχίσει να διαμορφώνεται ήδη από το καλοκαίρι και να κορυφωθεί τον χειμώνα 2026/2027.
Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες παρακολουθούν μια σοβαρή διαταραχή του πολικού στροβίλου στη στρατόσφαιρα πάνω από τον Βόρειο Πόλο, ένα φαινόμενο που μπορεί να επηρεάσει τα καιρικά μοτίβα βαθιά μέσα στην άνοιξη, την ώρα που η La Niña αποσύρεται.
ENSO: Ο «διακόπτης» του παγκόσμιου καιρού
Ο κύκλος ENSO (El Niño – Southern Oscillation) αφορά μεταβολές της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον ισημερινό Ειρηνικό, οι οποίες εναλλάσσονται κάθε 1 έως 3 χρόνια μεταξύ ψυχρής φάσης (La Niña) και θερμής φάσης (El Niño).
Οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν μόνο τις τροπικές περιοχές, αλλά λειτουργούν ως «ενδεικτική λυχνία» για ολόκληρο το παγκόσμιο κλιματικό σύστημα.
Η La Niña συνδέεται συνήθως με ενισχυμένους ανατολικούς ανέμους, ψυχρότερα επιφανειακά νερά και διαφορετικές κατανομές βροχοπτώσεων.
Όταν όμως αυτοί οι άνεμοι εξασθενούν ή αντιστρέφονται, όπως συνέβη πρόσφατα, η επιφάνεια του ωκεανού θερμαίνεται και ανοίγει ο δρόμος για την ανάπτυξη El Niño.
Η La Niña καταρρέει με ταχύτητα
Τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι οι ψυχρές ανωμαλίες στον Ειρηνικό έχουν αρχίσει να διαλύονται απότομα.
Ιδιαίτερα στα δυτικά τμήματα της περιοχής ENSO, οι θερμοκρασίες όχι μόνο επέστρεψαν σε φυσιολογικά επίπεδα, αλλά σε ορισμένες ζώνες πέρασαν ήδη σε θετικές τιμές.
Κομβικό ρόλο παίζει και η θέρμανση στα βαθύτερα στρώματα του ωκεανού. Μια μεγάλη «δεξαμενή» θερμότερων υδάτων, σε βάθος 100 έως 250 μέτρων, κινείται προς τα ανατολικά, αποδυναμώνοντας περαιτέρω τα ψυχρά υποθαλάσσια νερά. Αυτό καθιστά την επιφάνεια πιο ευάλωτη σε συνεχή θέρμανση και επιταχύνει τη μετάβαση προς El Niño.
Παρά ταύτα, η ατμοσφαιρική επίδραση της La Niña δεν εξαφανίζεται ακαριαία. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα «ίχνη» της θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τον καιρό τουλάχιστον στις αρχές της άνοιξης.
Η Ευρώπη στο μεταβατικό στάδιο
Η κατάρρευση της La Niña συμπίπτει με επεισόδιο στρατοσφαιρικής θέρμανσης, το οποίο διαταράσσει τον πολικό στρόβιλο.
Σε παρόμοιες χρονιές στο παρελθόν, αυτός ο συνδυασμός είχε ως αποτέλεσμα ισχυρά αντικυκλωνικά μπλοκαρίσματα στη Γροιλανδία και τον Βόρειο Ατλαντικό.
Για την Ευρώπη, ένα τέτοιο μοτίβο συχνά μεταφράζεται σε πιο ψυχρές αέριες μάζες από τα ανατολικά και βόρεια, με περιόδους χαμηλότερων θερμοκρασιών, ιδιαίτερα στη βόρεια και κεντρική ήπειρο.
Τα μακροπρόθεσμα προγνωστικά μοντέλα για τον Φεβρουάριο και τις αρχές της άνοιξης δείχνουν αυξημένες πιθανότητες για ψυχρότερες από τις κανονικές συνθήκες σε τμήματα της βόρειας και ανατολικής Ευρώπης, με το ψύχος κατά διαστήματα να κατεβαίνει νοτιότερα.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Για τη Μεσόγειο και ειδικά για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις είναι συνήθως πιο έμμεσες. Στο μεταβατικό στάδιο, μέχρι να «σβήσει» πλήρως η La Niña, αυξάνονται οι πιθανότητες για ασταθή καιρικά επεισόδια στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης.
Περάσματα ψυχρών μαζών από τα βόρεια μπορούν να φέρουν πτώσεις θερμοκρασίας, ενισχυμένους βοριάδες και κατά τόπους χειμωνιάτικες συνθήκες, κυρίως στα ηπειρωτικά και στα ορεινά.
Καθώς όμως το El Niño θα αρχίσει να κυριαρχεί από το καλοκαίρι και μετά, το γενικότερο μοτίβο για τη νότια Ευρώπη αλλάζει. Σε παρόμοιες χρονιές, ο El Niño συνδέεται με πιο ήπιους χειμώνες στη βόρεια Ευρώπη, αλλά με αυξημένη αστάθεια και περισσότερα βαρομετρικά χαμηλά στη Μεσόγειο κατά τη χειμερινή περίοδο.
Αυτό, για την Ελλάδα, συχνά μεταφράζεται σε περισσότερες βροχοπτώσεις και επεισόδια κακοκαιρίας τον χειμώνα, χωρίς όμως να σημαίνει απαραίτητα παρατεταμένο ψύχος.
Ο χειμώνας 2026/2027 στον ορίζοντα
Αν τα σημερινά σενάρια επαληθευτούν, το El Niño θα φτάσει στο αποκορύφωμά του τον χειμώνα 2026/2027.
Για την Ευρώπη, οι επιπτώσεις του El Niño είναι πιο αδύναμες και πιο «φιλτραρισμένες» σε σχέση με την Αμερική, ωστόσο επηρεάζουν τη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας στο βόρειο ημισφαίριο.
Τα ιστορικά δεδομένα δείχνουν ότι σε τέτοιους χειμώνες, η βόρεια Ευρώπη μπορεί να βιώσει περιόδους ψυχρότερου καιρού, ενώ η νότια Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, συχνά βλέπει πιο υγρές συνθήκες και αυξημένη δραστηριότητα βαρομετρικών συστημάτων.
Το βέβαιο είναι ένα: το 2026 διαμορφώνεται ως έτος έντονων μεταβάσεων, με τον παγκόσμιο καιρό να περνά από μια ψυχρή φάση σε μια θερμή, και την Ευρώπη να βρίσκεται στο σταυροδρόμι αυτών των αλλαγών.
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν πόσο έντονα θα αποτυπωθεί αυτή η μετάβαση στον καιρό της περιοχής μας.
*Με πληροφορίες από το severe-weather.eu