Η Ινδία αμφισβητεί το δολάριο: Προτείνεται σύστημα ψηφιακών πληρωμών μεταξύ των BRICS
Με μια κίνηση που θα μπορούσε να διευρύνει περαιτέρω το ρήγμα μεταξύ Νέου Δελχί και Ουάσιγκτον, η Κεντρική Τράπεζα της Ινδίας (RBI) πρότεινε στην κυβέρνησή της να αξιοποιήσει την επερχόμενη σύνοδο κορυφής των BRICS για την προώθηση της δημιουργίας ενός συστήματος πληρωμών, στο οποίο τα κράτη-μέλη θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα επίσημα ψηφιακά τους νομίσματα. Στόχος είναι η απλοποίηση των διασυνοριακών συναλλαγών και η μερική απεξάρτηση από το δολάριο.
Η είδηση, που μεταδόθηκε πρώτη από το πρακτορείο Reuters, έρχεται λίγες ημέρες μετά την ανάληψη της προεδρίας των BRICS από την Ινδία. Το σχήμα των αναδυόμενων οικονομιών περιλαμβάνει πλέον, πέρα από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική, και την Αίγυπτο, την Αιθιοπία, την Ινδονησία, το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η ινδική πρόταση έρχεται μετά την πρωτοβουλία της Βραζιλίας για τη δημιουργία ενιαίου νομίσματος των BRICS και αποτελεί τη λογική συνέχεια δήλωσης προθέσεων που υιοθετήθηκε στη σύνοδο κορυφής των BRICS στο Ρίο ντε Τζανέιρο πέρυσι, η οποία προέτρεπε στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των συστημάτων πληρωμών των κρατών-μελών.
Το σχέδιο της RBI βασίζεται στα λεγόμενα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών (Central Bank Digital Currencies – CBDC), δηλαδή σε ψηφιακές αλλά επίσημες μορφές νομίσματος, οι οποίες θεωρούνται εναλλακτική λύση έναντι των κρυπτονομισμάτων. Τα τελευταία αντιμετωπίζονται με καχυποψία στην Ινδία, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, η οικογένεια του οποίου έχει επενδύσει στον κλάδο.
Οι ΗΠΑ είναι πιθανό να συγκαταλέγονται στους λιγότερο ενθουσιώδεις αποδέκτες της ινδικής πρωτοβουλίας. Όχι μόνο επειδή η Ουάσιγκτον δεν θα έβλεπε θετικά μια προσπάθεια παράκαμψης του δολαρίου, αλλά και επειδή στο παρελθόν ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη συμμαχία των BRICS «αντιαμερικανική», απειλώντας με την επιβολή δασμών στα κράτη-μέλη.
Η Ινδία, η Κίνα και η Βραζιλία συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που έχουν βρεθεί περισσότερο στο στόχαστρο της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής τον τελευταίο χρόνο, ενώ το Νέο Δελχί συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον για τη μείωση κατά 50% των δασμών στα ινδικά προϊόντα.
Η πορεία προς τη δημιουργία ενός κοινού συστήματος πληρωμών των BRICS είναι ωστόσο γεμάτη εμπόδια, όχι μόνο πολιτικά. Καταρχάς, καμία από τις χώρες που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν δεν έχει ακόμη λανσάρει πλήρως ψηφιακό νόμισμα (αν και όλες οι πέντε χώρες από τις οποίες προέρχεται το ακρωνύμιο BRICS διαθέτουν πιλοτικά προγράμματα).
Επιπλέον, η υλοποίηση ενός τέτοιου συστήματος θα απαιτούσε την επίλυση σύνθετων ζητημάτων, από τη διαλειτουργικότητα των τεχνολογιών έως τους κανόνες διακυβέρνησης. Και όλα αυτά σε μια περίοδο όπου η υιοθέτηση πλατφορμών σχεδιασμένων σε άλλη χώρα προϋποθέτει επίπεδα αμοιβαίας εμπιστοσύνης ολοένα και σπανιότερα.