Το πολικό ψύχος στις ΗΠΑ προκάλεσε «κρυοσεισμούς»: Όταν η παγωνιά...ταρακουνάει τη Γη
Πολικό ψύχος στις ΗΠΑ
Οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν μία σειρά από κινδύνους, όπως υποθερμία και εκρήξεις δέντρων (σσ: φυσικό φαινόμενο που συμβαίνει σε συνθήκες ακραίου πολικού ψύχους), τι συμβαίνει όμως όταν ακούγεται ένας θόρυβος σαν έκρηξη από το έδαφος, ακολουθούμενος από μια ελαφριά δόνηση που μοιάζει με μίνι σεισμό;
Την ώρα που οι ΗΠΑ εξακολουθούν να δοκιμάζονται από έναν ιστορικό χιονιά, οι κάτοικοι σε περιοχές που εκτείνονται από το βόρειο Τενεσί έως το κεντρικό Κεντάκι ανέφεραν δυνατές εκρήξεις και σύντομες δονήσεις αργά το βράδυ της Δευτέρας, τρομάζοντας τους κατοίκους μετά από μια θανατηφόρα χειμερινή καταιγίδα που σάρωσε τις ΗΠΑ, ανέφεραν τα τοπικά Μέσα.
Ο «ένοχος» είναι πιθανότατα το φαινόμενο των κρυοσεισμών (frost quakes). Τα ξαφνικά κύματα ψύχους όπως αυτό που έπληξε τις προηγούμενες ημέρες τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, πολλές φορές συνοδεύονται και από υπόγεια… ηχητικά εφέ τα οποία παράγονται από μικρές σεισμικές δονήσεις που προκαλούνται λόγω του ψύχους στον φλοιό της Γης.
Οι σεισμοί της παγωνιάς ή κρυοσεισμοί, όπως τους ονομάζουν οι επιστήμονες, προκαλούνται κατά τη διάρκεια του χειμώνα, όταν ένα θερμό κύμα κάνει το νερό από το χιόνι ή τον πάγο να λιώσει και να εισχωρήσει σε σχισμές και ρωγμές του εδάφους. Αν την περίοδο των θερμότερων θερμοκρασιών ακολουθήσει ένα ξαφνικό κύμα ψύχους, το νερό αυτό παγώνει απότομα με αποτέλεσμα να διαστέλλεται και να προκαλεί ρωγμές στο έδαφος και στα πετρώματα που το περιβάλλουν.
Οι δονήσεις που προκαλούνται από αυτή την απότομη διαστολή δεν είναι επικίνδυνες, γιατί είναι πολύ μικρές. Προκαλούν όμως δυνατό θόρυβο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη και επικρατεί μεγαλύτερη ησυχία. Το φαινόμενο είναι εξαιρετικά σπάνιο, εφέτος όμως σημειώθηκε κατά κόρον όπως φαίνεται.
Σε αντίθεση με τους σεισμούς, οι κρυοσεισμοί δεν περιλαμβάνουν μετατόπιση τεκτονικών πλακών και είναι γενικά ακίνδυνοι. Το φαινόμενο μπορεί να τραντάξει παράθυρα, τοίχους, ακόμη και να ραγίσει δρόμους, αφήνοντας τους ιδιοκτήτες σπιτιών έκπληκτους από αυτό που συνήθως, παραμένει όμως ένα ακίνδυνο χειμερινό γεγονός, σύμφωνα με ακαδημαϊκή μελέτη του 2023 που διεξήχθη στη Φινλανδία.
Οι παγετώδεις σεισμοί είναι πιο συνηθισμένοι σε ψυχρά κλίματα με απότομες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας και σε περιοχές με πορώδες, υδατοκρατές έδαφος, ειδικά έδαφος πλούσιο σε άργιλο. Η Αλάσκα, ο Καναδάς, η Μεσοδυτική και βορειοανατολική περιοχή των ΗΠΑ, καθώς και η Ισλανδία, συγκαταλέγονται στις περιοχές όπου αναφέρονται συχνότερα «frost quakes» λόγω επαναλαμβανόμενων ακραίων χειμερινών συνθηκών.