ΗΠΑ: Τα δύο βασικά σενάρια για την επίθεση στο Ιράν – Το παρασκήνιο και η ανησυχία στη Μέση Ανατολή
Τις τελευταίες εβδομάδες ο Ντόναλντ Τραμπ ξεδιπλώνει και με το Ιράν την πάγια τακτική που ακολουθεί στην εξωτερική πολιτική. Δημιουργεί ασάφεια σχετικά με τους στόχους του, περικυκλώνει το Ιράν με αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, απειλεί με στρατιωτική επέμβαση και ζητά από το καθεστώς να έρθει στο τραπέζι και να συμφωνήσει στους όρους του.
Αυτό μπορεί να λειτούργησε σε περιπτώσεις, όπως η Βενεζουέλα. Οι μουλάδες της Τεχεράνης, όμως, είναι μία άλλη, πολύ πιο σύνθετη περίπτωση. Από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και έπειτα όλοι οι Αμερικανοί πρόεδροι επεξεργάζονταν σενάρια στρατιωτικής επέμβασης. Ουδείς τόλμησε να κάνει κάποιο χτύπημα στο Ιράν υπό τον φόβο μία ευρύτερης ανάφλεξης στην περιοχή.
Τώρα τα δημοσιεύματα πληθαίνουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει τις επιλογές της και προετοιμάζεται για ένα στρατιωτικό χτύπημα στο Ιράν αλλά ο Τραμπ δεν έχει λάβει τις τελικές αποφάσεις. Αυτό που δεν έχει απαντηθεί και θα κρίνει εάν θα ανάψει το «πράσινο φως» είναι να καθοριστεί ποιος θα ήταν ο βασικός στόχος μίας τέτοιας στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν.
Αμερικανικό μαχητικό προσγειώνεται στο αεροπλανοφόρο Αβράαμ Λίνκολν
ΑΡΤα δύο σενάρια και τα μειονεκτήματα
Το πρώτο σενάριο, που επεξεργάζονται στην Ουάσινγκτον, είναι μία περιορισμένη επιχείρηση σε βάρος του Ιράν. Σύμφωνα με τους New York Times οι επιχειρήσεις θα είναι μικρές σε διάρκεια και θα στοχεύσουν πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Αυτό το σενάριο είναι και πιο κοντά στους στόχους του Τραμπ, ο οποίος δεν επιθυμεί να έχει μακρόχρονη εμπλοκή στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση με το Ιράν να τραβήξει χρονικά. Το μειονέκτημα είναι ότι ένα τέτοιο χτύπημα δεν θα επιτύχει την ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης. Αυτό σημαίνει ότι τα ιρανικά αντίποινα σε αυτή την περίπτωση θα είναι σφοδρά και θεωρείται βέβαιο ότι στο στόχαστρο θα μπει άμεσα το Ισραήλ.
Παρασκηνιακά το Τελ Αβίβ δίνει όλες τις πληροφορίες που έχουν οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες στους Αμερικανούς για πιθανά χτυπήματα στο Ιράν. Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους που επικαλείται το ισραηλινό δίκτυο Channel 12, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπέντζαμιν Νετανιάχου είχε κλειστή συνάντηση για θέματα ασφαλείας την Πέμπτη και υπάρχει η εκτίμηση ότι η περιορισμένη στρατιωτική επέμβαση από τις ΗΠΑ δεν θα οδηγήσει σε ανατροπή του καθεστώτος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου σε συνέντευξη Τύπου στο Μαρ-α-Λάγκο. Πηγή: Associated Press
Το δεύτερο σενάριο είναι μία πλήρης στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος, όπως φαίνεται ότι επιθυμεί το Τελ Αβίβ. Σε αυτή την περίπτωση εάν η επιχείρηση είναι επιτυχημένη οι Αμερικανοί δεν μπορούν να γνωρίζουν ποιος θα διαδεχθεί τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Σύμφωνα με αναλυτές, το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι να επικρατήσουν στοιχεία των Φρουρών της Επανάστασης που θα εγκαθιδρύσουν μία χούντα ενδεχομένως με πιο συντηρητικά και ακραία χαρακτηριστικά από τον Χαμενεΐ. Επίσης κανείς δεν μπορεί να ξέρει σε ποια χέρια θα πέσει το πυρηνικό και πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν. Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο σενάριο θεωρείται εξαιρετικά ριψοκίνδυνο.
Επιπλέον μία χώρα 91 εκατομμυρίων ανθρώπων, η οποία θα βυθιστεί στο χάος, δεν είναι καλή εξέλιξη για κανέναν στη Μέση Ανατολή. Ουδείς θέλει να φαντάζεται εικόνες με πρόσφυγες από το Ιράν.
Η «αραβική άνοιξη» με τις επαναστάσεις που έγιναν σε Αίγυπτο, Συρία, Λιβύη έδειξαν ότι η εξωτερική παρέμβαση δεν μπορεί να οδηγήσει σε δημοκρατική μετάβαση σε αυτά τα κράτη, μόνο σε εμφύλιο πόλεμο. Αυτό είναι ένα μάθημα που οι Αμερικανοί γνωρίζουν καλά και σίγουρα το λαμβάνουν υπόψη τους.
Καλύτερος ο αγιατολάχ που γνωρίζεις
Ένα ακόμη πολύ βασικό ερώτημα είναι εάν μία στρατιωτική επέμβαση των Αμερικανών θα βάλει στο στόχαστρο και τον ίδιο τον Αλί Χαμενεΐ. Το περασμένο καλοκαίρι όταν το Ισραήλ ήθελε τα χτυπήματα να γίνουν κατά του ανώτατου ηγέτη του Ιράν ο Τραμπ φάνηκε να μην συμμερίζεται την άποψη. Για αρκετούς στην Ουάσινγκτον είναι καλύτερος ο αγιατολάχ που γνωρίζεις παρά ο αγιατολάχ που δεν γνωρίζεις.
Πλέον ο Τραμπ έχει μετακινηθεί και έχει βάλει στο στόχαστρο και τον Χαμενεΐ, ο οποίος φημολογείται ότι βρίσκεται σε καταφύγιο. Αυτή η μετακίνηση και οι απειλές στρατιωτικής επέμβασης έχουν χτυπήσει συναγερμό στη Μέση Ανατολή και κυρίως στα κράτη του Κόλπου, που επιχειρούν να αποδυναμιτίσουν το κλίμα.
O ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Χαμενεϊ
Associated PressΓια να κατανοήσει κανείς πώς έχουν μεταβληθεί οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο των 12 ημερών αρκεί να κοιτάξει προς τη Σαουδική Αραβία. Πριν τον Οκτώβριο του 2023 και την αιματηρή επίθεση της Χαμάς το Ριάντ ετοιμαζόταν να υπογράψει συμφωνία αναγνώρισης και συνεργασίας με το Ισραήλ. Μετά την επίθεση του Ισραήλ στη Γάζα η Σαουδική Αραβία έκανε πίσω. Μάλιστα τότε στο Ισραήλ φημολογούνταν ότι πίσω από την επίθεση της Χαμάς βρισκόταν η Τεχεράνη με στόχο να δυναμιτίσει την συμφωνία με την Σαουδική Αραβία.
Τα προηγούμενα χρόνια το σουνιτικό βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας υπήρξε ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός του σιιτικού Ιράν στην περιοχή. Σήμερα όμως οι διπλωμάτες της Σαουδικής Αραβίας προσπαθούν να πείσουν τον Τραμπ να μην παρέμβει στρατιωτικά και να ξεκινήσει τον διάλογο για τα πυρηνικά της Τεχεράνης.