Η μάχη των δασμών: Οι επόμενες κινήσεις του Τραμπ στη σκακιέρα του παγκόσμιου εμπορίου
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μιλάει κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Λευκό Οίκο, την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026, στην Ουάσινγκτον.
Λίγα πράγματα έχει εκτιμήσει περισσότερο ο Ντόναλντ Τραμπ στη δεύτερη θητεία του ως πρόεδρος των ΗΠΑ από τους δασμούς. Τους έχει αυξήσει και μειώσει κατά βούληση, ξαναγράφοντας τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου και προκαλώντας οποιονδήποτε θέλει να τον σταματήσει.
Τώρα, ωστόσο, αυτό μπορεί να έχει τελειώσει, αφού με ψήφους 6 έναντι 3, οι δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ακύρωσαν τους δασμούς που επέβαλε η αμερικανική κυβέρνηση. Μετά από περισσότερο από ένα χρόνο επέκτασης της εξουσίας του, ο Τραμπ έπεσε σε ένα σπάνιο εμπόδιο.
Ήταν μια ήττα που ο Τραμπ δεν μπορούσε να αποδεχτεί, όπως σχολιάζει το Associated Press, ενώ ισχυρίστηκε ότι θα χρησιμοποιήσει άλλους νόμους για να επιβάλει εναλλακτικούς δασμούς. Είπε, ακόμη, ότι το τέλος αυτής της συγκεκριμένης νομικής μάχης θα έφερνε «μεγάλη βεβαιότητα» στην οικονομία.
Ωστόσο, αν μη τι άλλο, η Παρασκευή άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στο συνεχιζόμενο «δράμα» των δασμών του Τραμπ και έθεσε επείγοντα ερωτήματα σχετικά με την ικανότητά του να τηρήσει τις υποσχέσεις του για οικονομική ανάκαμψη. Η απόφαση πιθανότατα θα παρατείνει το χάος στο διεθνές εμπόριο μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με πολλές άγνωστες παραμέτρους να παραμένουν σχετικά με τα επόμενα βήματα του Τραμπ και το αν θα επιστραφούν τα περίπου 175 δισεκατομμύρια δολάρια σε εισαγωγικούς δασμούς που ακύρωσε το Ανώτατο Δικαστήριο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επέλεξε, όπως κάνει συχνά, να περιφρονήσει τον πατριωτισμό όσων διαφωνούν μαζί του, σχολιάζει το αμερικανικό μέσο.
Είπε ότι η απόφαση ήταν «βαθιά απογοητευτική» και «γελοία», προσθέτοντας ότι «ντρέπεται απολύτως» για τους έξι δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου που αποφάνθηκαν εναντίον του «επειδή δεν είχαν το θάρρος να κάνουν το σωστό για τη χώρα μας».
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τους δικαστές «ανόητους και σκυλάκια» που είναι «πολύ αντιπατριωτικοί και άπιστοι στο Σύνταγμά μας».
Ο πρόεδρος δήλωσε ότι σκοπεύει να υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που θα του επιτρέπει να παρακάμψει το Κογκρέσο και να επιβάλει δασμούς 10% στις εισαγωγές από όλο τον κόσμο. Η κυβέρνηση θα ξεκινήσει έρευνες εθνικής ασφάλειας προκειμένου να επιβάλει νέους δασμούς και σε συγκεκριμένα προϊόντα. Οι δασμοί 10% έχουν νομικό ανώτατο όριο 150 ημερών, αλλά ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει σε ερώτηση σχετικά με το όριο, λέγοντας «έχουμε το δικαίωμα να κάνουμε ό,τι θέλουμε».
Όλα αυτά σημαίνουν ότι το χρονοδιάγραμμα του Τραμπ για τους δασμούς πιθανότατα θα συγκρουστεί με τις ενδιάμεσες εκλογές για τον έλεγχο της Βουλής και της Γερουσίας.
Οι δασμοί δεν ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς
Ο Τραμπ έμαθε για την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου κατά τη διάρκεια μιας ιδιωτικής συνάντησης με κυβερνήτες το πρωί της Παρασκευής, όταν του δόθηκε ένα σημείωμα, σύμφωνα με δύο άτομα που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας. Είπαν ότι το χαρακτήρισε «ντροπή».
Ένα άλλο άτομο, που ενημερώθηκε για τη συζήτηση, αποκάλυψε ότι ο Τραμπ είπε ότι πρέπει «να κάνει κάτι για αυτά τα δικαστήρια».
Η συνάντηση με τους κυβερνήτες έληξε λίγο αργότερα, καθώς ο Τραμπ αποχώρησε από την αίθουσα.
Ο πρόεδρος έχει συστηματικά παραποιήσει τους δασμούς του, ισχυριζόμενος ότι οι ξένες κυβερνήσεις θα τους πληρώσουν και ότι τα έσοδα θα είναι επαρκή για την αποπληρωμή του εθνικού χρέους των ΗΠΑ και την καταβολή μερισμάτων στους φορολογούμενους.
Αφού ο Τραμπ ανακοίνωσε τους παγκόσμιους δασμούς τον περασμένο Απρίλιο, μια δημοσκόπηση της AP-NORC του Associated Press διαπίστωσε ότι το 76% των Αμερικανών δήλωσε ότι οι πολιτικές αυτές θα αυξήσουν το κόστος των καταναλωτικών αγαθών — ένα ανησυχητικό σημάδι για έναν πρόεδρο που εκλέχθηκε με την υπόσχεση να αντιμετωπίσει την πολυετή πληθωριστική τάση.
Μια άλλη δημοσκόπηση, που διεξήχθη τον Ιανουάριο, έδειξε ότι περίπου 6 στους 10 Αμερικανούς δήλωσαν ότι ο Τραμπ είχε υπερβεί τα όρια επιβάλλοντας νέους δασμούς σε άλλες χώρες.
Κεντρικό θέμα οι δασμοί στην προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι δασμοί του ήταν η διαφορά μεταξύ εθνικής ευημερίας και βαθιάς φτώχειας, ένα επιχείρημα που επανέλαβε την Πέμπτη στους ψηφοφόρους του πολιτεία της Τζόρτζια.
«Χωρίς τους δασμούς, αυτή η χώρα θα βρισκόταν σε μεγάλη δυσκολία αυτή τη στιγμή», είχε δηλώσει ο Τραμπ.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι έπρεπε να δικαιολογήσει τη χρήση των δασμών στο Ανώτατο Δικαστήριο.
«Έχω το δικαίωμα να επιβάλλω δασμούς για λόγους εθνικής ασφάλειας, σε χώρες που μας εκμεταλλεύονται εδώ και χρόνια».
Αλλά το Ανώτατο Δικαστήριο είπε όχι, με ψήφους 6 έναντι 3.
Ποια κράτη είναι κερδισμένα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου;
Οι οικονομολόγοι της Allianz Group υπολόγισαν ποια κράτη θα επωφεληθούν από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, η οποία ακυρώνει τους «αμοιβαίους» δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ. Τα κράτη που θα επωφεληθούν περισσότερο είναι το Μπαγκλαντές, η Βραζιλία, η Καμπότζη, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Πακιστάν και η Κίνα, με επιπλέον δασμούς που αναμένεται να μειωθούν κατά περισσότερο από 15 μονάδες.
Η Ινδονησία, η Νότια Αφρική, η Τουρκία, το Βιετνάμ και η Ινδία είναι επίσης σημαντικοί ωφελούμενοι αυτής της απόφασης. Όσον αφορά την ΕΕ, τα δασμολογικά της ποσοστά αναμένεται να μειωθούν από 13% σε 5%.
Συνολικά, σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της EY-Parthenon, Gregory Daco, η άμεση συνέπεια της ιστορικής απόφασης του αμερικανικού θεσμού θα είναι η μείωση του μέσου πραγματικού συντελεστή των τελωνειακών επιβαρύνσεων που επιβάλλονται στα προϊόντα που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο οποίος αναμένεται να μειωθεί από 16,8% σε περίπου 9,5%.
Ποιους δασμούς του Τραμπ επηρεάζει η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου;
Όλοι οι δασμοί που εισήγαγε ο Ντόναλντ Τραμπ βάσει των εξουσιών έκτακτης ανάγκης επηρεάζονται από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των πολύ διαφημισμένων «ανταποδοτικών» δασμών του.
Τον Αύγουστο, η υπογεγραμμένη πολιτική του Τραμπ για παγκόσμιους δασμούς σε περισσότερες από 90 χώρες τέθηκε σε εφαρμογή. Οι δασμοί κυμαινόταν από 10-20% για τις περισσότερες χώρες και έως 50-100% για άλλες χώρες στις οποίες ο Τραμπ ήθελε να ασκήσει πίεση.
Μερικοί από τους υψηλότερους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ σε χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν εμπόριο:
Ινδία: 50%
Βραζιλία: 50%
Ελβετία: 39%
Καναδάς: 35%
Κίνα: 30% (σε ορισμένα προϊόντα είχε φτάσει πάνω από 100%, αλλά οι νέοι δασμοί αναβλήθηκαν μετά από διαπραγματεύσεις)
Νότια Αφρική: 30%
Μεξικό: 25%