Ρομάν Αμπράμοβιτς: Φοροδιαφυγή ύψους 672 εκατ. – Απέκρυψε ιδιωτικά αεροσκάφη, γιοτ και επαύλεις 

Snapshot

• Ο Ρομάν Αμπράμοβιτς απέκρυψε περιουσιακά στοιχεία αξίας 672 εκατ. δολαρίων, περιλαμβανομένων ιδιωτικών αεροσκαφών, γιοτ και επαύλεων, μέσω παραποίησης εγγράφων που εγκρίθηκαν από τη Deloitte στην Κύπρο.
• Η Deloitte Κύπρου φέρεται να συνέβαλε στην παραποίηση οικονομικών αρχείων και στην παροχή συμβουλών για φοροδιαφυγή, ενώ αρνείται οποιαδήποτε παράνομη δράση και δηλώνει ότι ενήργησε σύμφωνα με τη νομοθεσία.
• Η περιουσία του Αμπράμοβιτς διαχειριζόταν μέσω δικτύου υπεράκτιων εταιρειών στην Κύπρο και στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, με αλλοιώσεις εγγράφων για να κρυφτούν περιουσιακά στοιχεία και να αποφευχθούν φορολογικές υποχρεώσεις.
• Οι δικηγόροι του Αμπράμοβιτς αρνούνται ότι ο πελάτης τους γνώριζε ή ενέκρινε τις παραποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι βασιζόταν σε νόμιμες επαγγελματικές συμβουλές και δεν εμπλεκόταν στην καθημερινή λειτουργία των εταιρειών του.
• Η έρευνα του BBC Panorama και συνεργαζόμενων μέσων αποκαλύπτει σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του Αμπράμοβιτς και την ακεραιότητα των επαγγελματιών συμβούλων του.

Snapshot powered by AI

Την εκτεταμένη φοροδιαφυγή του Ρομάν Αμπράμοβιτς αποκαλύπτει η εκπομπή «Panorama» του BBC. Ο Ρώσος κροίσος απέκρυψε από τις αρχές περιουσιακά στοιχεία ύψους 672 εκατ. δολαρίων, ποσό που αντιστοιχεί σε πολυτελή ιδωτικά αεροσκάφη, γιοτ και επαύλεις.

Η μεγαλύτερη λογιστική εταιρεία στον κόσμο συνέβαλε στην παραποίηση εγγράφων με στόχο να μείνει στο σκοτάδι μέρος της περιουσίας του Ρώσου μεγιστάνα. Έγγραφα που εγκρίθηκαν από τη Deloitte στην Κύπρο δείχνουν ότι εξαφανίστηκαν από τους λογαριασμούς της εταιρείας του Αμπράμοβιτς περιουσιακά στοιχεία όπως σούπερ γιοτ, επαύλεις και ιδιωτικά αεροσκάφη αξίας 672 εκατ. δολαρίων.

Η Deloitte φαίνεται επίσης να έχει παράσχει συμβουλές για ένα σχέδιο αποφυγής τεράστιων φορολογικών υποχρεώσεων επί της περιουσίας του ολιγάρχη μέσω της παραποίησης εγγράφων.Ο δικηγόρος Άντριου Μίτσελ, ειδικός στο δίκαιο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, δήλωσε ότι τα στοιχεία του Panorama έδειχναν ότι το σχέδιο αποτελούσε «καθαρή» φοροδιαφυγή και «δεν θα μπορούσε να είναι πιο κραυγαλέο».

Οι δικηγόροι του Ρόμαν Αμπράμοβιτς δήλωσαν ότι ο πελάτης τους αρνείται ότι φοροδιέφυγε ή απέκρυψε την περιουσία του. Ανέφεραν ότι το «Panorama» δεν έδωσε καμία απόδειξη ότι Αμπράμοβιτς γνώριζε, ενέκρινε ή έδωσε οδηγίες για την παραποίηση οποιουδήποτε εγγράφου και τόνισαν ότι ήταν νόμιμο να βασίζεται στις συμβουλές επαγγελματιών.

Η Deloitte Κύπρου δήλωσε ότι «ενεργεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία». Τα ευρήματα αποκαλύπτονται μετά από κοινή έρευνα του BBC Panorama και του Bureau of Investigative Journalism.

Ο δικηγόρος Άντριου Μίτσελ, ειδικός στο δίκαιο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, δήλωσε ότι τα στοιχεία του Panorama έδειχναν ότι το σχέδιο αποτελούσε «καθαρή» φοροδιαφυγή και «δεν θα μπορούσε να είναι πιο κραυγαλέο».

Οι δικηγόροι του Ρόμαν Αμπράμοβιτς δήλωσαν ότι ο πελάτης τους αρνείται ότι φοροδιέφυγε ή απέκρυψε την περιουσία του. Ανέφεραν ότι το «Panorama» δεν έδωσε καμία απόδειξη ότι Αμπράμοβιτς γνώριζε, ενέκρινε ή έδωσε οδηγίες για την παραποίηση οποιουδήποτε εγγράφου και τόνισαν ότι ήταν νόμιμο να βασίζεται στις συμβουλές επαγγελματιών.

Η Deloitte Κύπρου δήλωσε ότι «ενεργεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία». Τα ευρήματα αποκαλύπτονται μετά από κοινή έρευνα του BBC Panorama και του Bureau of Investigative Journalism.

Για σχεδόν δύο δεκαετίες, ο Ρόμαν Αμπράμοβιτς ήταν ο πιο διάσημος Ρώσος ολιγάρχης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έτυχε θερμής υποδοχής στο Λονδίνο, όταν αγόρασε τον ποδοσφαιρικό σύλλογο Τσέλσι το 2003 και χρηματοδότησε την πιο επιτυχημένη περίοδο της ομάδας. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, του επιβλήθηκαν κυρώσεις από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ως συνεργάτη του Βλαντίμιρ Πούτιν και αναγκάστηκε να πουλήσει την ποδοσφαιρική ομάδα.

Διαμένει στην Τουρκία

Σύμφωνα με πληροφορίες του BBC, ο Αμπράμοβιτς διαμένει στην Τουρκία, η οποία δεν επιβάλλει κυρώσεις σε Ρώσους. Ωστόσο στο νησί Τζέρσεϊ των Νήσων της Μάγχης, περιουσιακά στοιχεία του ύψους 5,4 δισ. λιρών παραμένουν δεσμευμένα και η ποινική έρευνα για την υπόθεση βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και 4 χρόνια.

Οι δικηγόροι του ολιγάρχη δήλωσαν στο BBC ότι ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες που προκύπτουν από την έρευνα στο Τζέρσεϊ και υποστηρίζει ότι αυτή «ξεκίνησε για πολιτικούς σκοπούς».

Η έρευνά του BBC μαποκάλυψε νέα στοιχεία σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του Αμπράμοβιτς. Επίσης, θέτει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ακεραιότητα ορισμένων από τους επαγγελματίες συμβούλους του.Τα στοιχεία περιλαμβάνονται σε μια «διαρροή» με χιλιάδες έγγραφα σχετικά με τα οικονομικά του ολιγάρχη και τις δραστηριότητες ενός δικτύου υπεράκτιων εταιρειών, του οποίου η διαχείριση γινόταν από την Κύπρο μεταξύ του 1995 και του 2022.

Το BBC και τα συνεργαζόμενα ΜΜΕ, μεταξύ των οποίων οι Guardian, Paper Trail Media, το Organised Crime and Corruption Reporting Project και το Cyprus Investigative Reporting Network καθώς και το Bureau of Investigative Journalism, δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά με τα αρχεία που διέρρευσαν το 2023, στο πλαίσιο της έρευνας «Cyprus Confidential» της Διεθνούς Συμμαχίας Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ICIJ).

Το 2022, το «Panorama» είπε αποκαλύψει ότι ο Αμπράμοβιτς ξεκίνησε την μεγάλη περιουσία του όταν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης αγόρασε μία κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Ρωσίας. Μία δεκαετία αργότερα την πούλησε πίσω στην ρωσική κυβέρνηση και κέρδισε δισεκατομμύρια. Ο Αμπράμοβιτς έχει διεψεύσει στο παρελθόν ότι η συμφωνία στηρίχθηκε στην διαφθορά.

Πώς έκρυβε την περιουσία του ο Αμπράμοβιτς

Τα κέρδη από τις πετρελαϊκές συναλλαγές του Αμπράμοβιτς στη Ρωσία διοχετεύονταν σε ένα δίκτυο υπεράκτιων εταιρειών. Η διαχείρισή τους γινόταν από την Κύπρο μέσω μιας εταιρείας παροχής εταιρικών υπηρεσιών με την επωνυμία MeritServus, η οποία εδρεύει στη Λεμεσό.

Μέχρι το 2005, η Deloitte, η οποία σήμερα είναι η μεγαλύτερη από τις εταιρείες που κυριαρχούν στον κλάδο της λογιστικής παγκοσμίως, ήταν ιδιοκτήτρια της MeritServus. Στη συνέχεια οι δύο εταιρείες διαχωρίστηκαν αλλά συνεργάστηκαν στενά με τους συνεργάτες του Αμπράμοβιτς για τη διαχείριση της τεράστιας περιουσίας του σε ολόκληρο τον κόσμο.

Τα έγγραφα της MeritServus που διέρρευσαν αποκαλύπτουν ορισμένες από τις πρακτικές. Για παράδειγμα χρονολογείται από το 2006, όταν ένας νέος νόμος στην Κύπρο επέβαλε τη δημοσιοποίηση των εταιρικών λογαριασμών. Ο νέος νόμος περί διαφάνειας θα αποκάλυπτε, όμως, τα μυστικά της τεράστιας περιουσίας του Αμπράμοβιτς.

Η Deloitte Κύπρου είχε προετοιμάσει προσχέδια λογαριασμών για το 2003—χωρίς όμως να τα έχει οριστικοποιήσειγια την κυπριακή εταιρεία του Αμπράμοβιτς, την Amiscan Investments. Οι λογαριασμοί ανέφεραν με λεπτομέρεια πολυτελή περιουσιακά στοιχεία αξίας 672 εκατ. δολαρίων.

Σε αυτά περιλαμβάνονταν μια έπαυλη στο Δυτικό Σάσεξ, ένα πολυτελές διαμέρισμα στο Λονδίνο και ένα κτήμα στη νότια Γαλλία, ελικόπτερα, ιδιωτικά τζετ και ένας μικρός στόλος σκαφών που ανήκαν στον ολιγάρχη εκείνη την εποχή, συμπεριλαμβανομένου του υπερπολυτελούς γιοτ «Pelorus» αξίας 147,5 εκατ. δολαρίων.

Οι συνεργάτες του Αμπράμοβιτς και η Meritservus αποφάσισαν να αλλάξουν τα έγγραφα για να αποκρύψουν τα περιουσιακά στοιχεία. Κατέστρωσαν ένα σχέδιο για να παρακάμψουν τον νόμο περί διαφάνειας, μεταβιβάζοντας τα περιουσιακά στοιχεία στη μητρική εταιρεία της Amiscan στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους (BVI), όπου θα μπορούσαν να παραμείνουν κρυφά.

Αυτή την αλλαγή στο έγγραφο την παρουσίασαν σαν να είχε γίνει τρία χρόνια νωρίτερα, προκειμένου να φαίνεται ότι η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων είχε πραγματοποιηθεί το 2003. Η Deloitte Κύπρου εξέτασε τα συγκεκριμένα προχρονολογημένα έγγραφα και δήλωσε ότι ήταν «επαρκή» προκειμένου να αφαιρεθούν τα περιουσιακά στοιχεία από τους λογαριασμούς της Amiscan.

Παρουσίασε περιουσία μόλις 75.000 δολαρίων

Όταν η Deloitte ενέκρινε το 2006 τους λογαριασμούς του 2003, τα σπίτια, τα αεροπλάνα και τα σκάφη εξαφανίστηκαν από τα αρχεία με μονοκονδυλιά. Τελικά εμφανίστηκαν περιουσιακά στοιχεία μόλις 75.000 δολαρίων.

Η Deloitte ενέκρινε τους λογαριασμούς, παρόλο που τα έγγραφα που διέρρευσαν αποδεικνύουν ότι γνώριζε ότι ήταν εντελώς παραπλανητικά. Ο Λόρδος Σίκα, καθηγητής λογιστικής στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ, δήλωσε ότι η παραποίηση των ημερομηνιών των συναλλαγών και η μη δημοσίευση αληθών και ακριβών λογαριασμών συνιστούν «παραβίαση νόμιμης υποχρέωσης» και είναι «αρκετά σκανδαλώδες».

Το «Panorama» εντόπισε επίσης στοιχεία ότι είχαν χρησιμοποιηθεί έγγραφα με αναδρομική ημερομηνία στο πλαίσιο ενός σχεδίου φοροδιαφυγής. Σε αυτό εμπλέκεται μια άλλη κυπριακή εταιρεία του Αμπράμοβιτς, η Kravin Investments, η οποία το 2003 διέθετε σχεδόν 2 δισ. δολάρια σε τραπεζικούς λογαριασμούς.

Είχε αποκομίσει τεράστια έσοδα από τόκους, οπότε η εταιρεία του Ρόμαν Αμπράμοβιτς θα έπρεπε να καταβάλει φόρο επί των τόκων αυτών στις κυπριακές αρχές. Ωστόσο, οι σύμβουλοί του είχαν μια άλλη ιδέα για να αποφύγουν τους φόρους. Σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα που έστειλε η MeritServus τον Αύγουστο του 2005 στους Ρώσους συνεργάτες του Αμπράμοβιτς αναφερόταν ότι είχε καταρτιστεί ένα σχέδιο μετά από συνάντηση με τη Deloitte. «Εάν συμφωνείτε, θα είναι απαραίτητο να τροποποιηθούν αναλόγως οι οικονομικές καταστάσεις και τα λογιστικά αρχεία για τα έτη 2003 και 2004», ανέφερε το ηλεκτρονικό μήνυμα.

Η MeritServus ενημέρωσε τους Ρώσους συνεργάτες του ολιγάρχη ότι θα υποβληθούν φορολογικές εκτιμήσεις, οι οποίες θα έδειχναν ότι η εταιρεία δεν είχε κανένα εισόδημα. Ένα μήνα αργότερα, ένας συνεργάτης στη Ρωσία απάντησε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: «Συμφωνώ».

Στη συνέχεια, η MeritServus δημιούργησε μια σειρά εγγράφων με αναδρομική ημερομηνία, τα οποία ψευδώς υποδείκνυαν ότι η Kravin απλώς διαχειριζόταν και επένδυε τα κεφάλαια για λογαριασμό της μητρικής της εταιρείας στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους.

Αυτό έδινε την εντύπωση ότι η Kravin δεν ήταν στην πραγματικότητα ιδιοκτήτρια των χρημάτων, οπότε δεν θα υπόκειτο σε φορολογία στην Κύπρο. Η Deloitte ανέφερε σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα του Σεπτεμβρίου 2005 ότι «θα πρέπει να γίνουν ορισμένες αλλαγές στους λογαριασμούς (υπόλοιπα τραπεζικών λογαριασμών, έσοδα από τόκους, λογαριασμός κερδών και ζημιών)» λόγω των αναδρομικών αλλαγών στα περιουσιακά στοιχεία της Kravin.

Από τα στοιχεία της έρευνας φαίνεται ότι η Deloitte παρείχε συμβουλές για την παραποίηση οικονομικών αρχείων. Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι επέτρεψε στην εταιρεία του Αμπράμοβιτς να αποφύγει την καταβολή φόρων ύψους εκατομμυρίων.

Ο Άντριου Μίτσελ είπε ότι το σχέδιο αυτό συνιστούσε «καθαρή» φοροδιαφυγή. «Αν είχε συμβεί στην Αγγλία και αφορούσε εκατομμύρια, η Υπηρεσία Εσόδων και Τελωνείων της Μεγαλειότητάς Του θα εξέταζε το ενδεχόμενο άσκησης ποινικής δίωξης», ανέφερε.

Ο Κύπριος βουλευτής Χρίστος Χριστοφίδης δήλωσε ότι, αν υπήρξε φοροδιαφυγή, τότε «πρέπει να δούμε πώς μπορούμε να ανακτήσουμε τα χρήματά μας και πώς - αν κάποιοι είναι ένοχοι- θα πρέπει να πληρώσουν το τίμημα σύμφωνα με το νόμο μας».

Τρίτη παραποίηση των αρχείων

Εκτός από τα έγγραφα που η Deloitte βοήθησε να αλλάξουν ημερομηνίες σε κρίσιμα έγγραφα, οι σύμβουλοι του Αμπράμοβιτς στη MeritServus παραποίησαν μια τρίτη σειρά αρχείων. Αυτή αφορούσε την τεράστια επιχειρηματική περιουσία του ολιγάρχη – πάνω από 10 δισ. δολάρια – που κατείχε μια εταιρεία με την επωνυμία Electus Investments στην Κύπρο. Η MeritServus άλλαξε χρονολογίες σε έγγραφα προκειμένου να φαίνεται ότι η Electus δεν ήταν ιδιοκτήτρια της περιουσίας.

Χρησιμοποίησε μια άλλη εταιρεία του Αμπράμοβιτς με ακριβώς το ίδιο όνομα, την Electus Investments, η οποία είχε την έδρα της στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους (BVI), όπου οι λογαριασμοί δεν είναι υποχρεωτικό να δημοσιοποιούνται.

Από ηλεκτρονικά μηνύματα προκύπτει ότι το 2006 η MeritServus αναγνώρισε ότι η περιουσία ανήκε στην Electus Cyprus. Ωστόσο, πρότεινε πάλι να αλλάξει έγγραφα «για να μεταβιβάσει την πραγματική κυριότητα στην Electus Investments στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους» και να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η αλλαγή είχε συμβεί τρία χρόνια νωρίτερα.

Η MeritServus υπέγραψε έγγραφα τα οποία ψευδώς ανέφεραν ότι η εταιρεία των Βρετανικών Παρθένων Νήσων κατείχε την περιουσία των 10 δισ. δολαρίων από τις 20 Νοεμβρίου 2003. Έτσι, όταν δημοσιοποιήθηκαν οι λογαριασμοί της κυπριακής εταιρείας με το ίδιο όνομα, φαινόταν να διαθέτει περιουσιακά στοιχεία αξίας μόλις 145.000 δολαρίων.Τα δισεκατομμύρια του Ρόμαν Αμπράμοβιτς είχαν εξαφανιστεί.

Ο Άντριου Μίτσελ δήλωσε στο Panorama: «Το συμπέρασμα που βγάζεις είναι ότι υπάρχουν επαγγελματίες που είναι πρόθυμοι να παρακάμψουν και να παραβιάσουν τους κανόνες του επαγγέλματός τους και, κατά συνέπεια, το νόμο. Και φαίνεται ότι δεν θα σταματήσουν κυριολεκτικά μπροστά σε τίποτα όσον αφορά τη δημιουργία εγγράφων».

Ο Βλαντιμίρ Μίλοφ, ο οποίος ήταν αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας της Ρωσίας την εποχή που ο Αμπράμοβιτς έχτιζε την αυτοκρατορία του και σήμερα είναι επικριτής της ρωσικής κυβέρνησης, δήλωσε: «Για κάθε Ρώσο ολιγάρχη ή διεφθαρμένο ολιγάρχη από τη Μέση Ανατολή ή την Αφρική, υπάρχει ένας στρατός δυτικών παρόχων χρηματοοικονομικών, νομικών και υπηρεσιών δημοσίων σχέσεων, οι οποίοι δέχονται χρήματα για να 'ξεπλύνουν' τη φήμη τους και να τους κάνουν να φαίνονται φυσιολογικοί».

Αρνούμενοι οποιαδήποτε παράνομη πράξη εκ μέρους του ολιγάρχη, οι δικηγόροι του Ρόμαν Αμπράμοβιτς δήλωσαν ότι «δεν εμπλεκόταν στην καθημερινή λειτουργία αυτών των εταιρειών» και ότι, όπου προτείνονταν ρυθμίσεις από επαγγελματίες συμβούλους. «Η εμπιστοσύνη σε αυτές τις συμβουλές ήταν απολύτως ορθή και νόμιμη», τόνισαν.

Η Deloitte Κύπρου δήλωσε ότι δεν μπορούσε να σχολιάσει τις συγκεκριμένες κατηγορίες, καθώς τα έγγραφα ήταν ηλικίας άνω των 20 ετών και δεν ήταν πλέον προσβάσιμα. Η MeritServus έκλεισε μετά τη διαρροή του «Cyprus Confidential».

Διαβάστε επίσης