Επιστήμονες ανακαλύπτουν «επιβλαβές αέριο» που εκλύεται από τον Άρη
Η ανακάλυψη υδροχλωρίου στην ατμόσφαιρα του Κόκκινου Πλανήτη και οι ενδείξεις για ηφαιστειακή δραστηριότητα κάτω από την επιφάνειά του
Snapshot
- Νέα μελέτη εντόπισε υδροχλώριο στην ατμόσφαιρα του Άρη που πιθανώς προέρχεται από μάγμα κάτω από την επιφάνεια, υποδηλώνοντας γεωλογική δραστηριότητα.
- Υπάρχει αρκετή θερμότητα στο εσωτερικό του Άρη για να υποστηρίζει ηφαιστειακή δραστηριότητα πρόσφατα ή και σήμερα.
- Το υδροχλώριο μπορεί να προέρχεται από υπόγειες ρωγμές και να συνδέεται με κρυφή ηφαιστειακή δραστηριότητα χωρίς εκρήξεις ή ροές λάβας.
- Ο Άρης διαθέτει τα μεγαλύτερα ηφαίστεια του ηλιακού συστήματος και έχει καταγραφεί σεισμική δραστηριότητα, αλλά δεν έχουν παρατηρηθεί επιφανειακές εκρήξεις.
- Η ηφαιστειακή δραστηριότητα ίσως δημιουργεί συνθήκες κατάλληλες για τη ζωή, μέσω υδροθερμικών συστημάτων που θα μπορούσαν να υποστηρίζουν μικροοργανισμούς.
Αέριο που διαφεύγει από το εσωτερικό του Άρη και νέες ρωγμές στην επιφάνειά του φέρνουν στο προσκήνιο την πιθανότητα ο Κόκκινος Πλανήτης να εξακολουθεί να παρουσιάζει γεωλογική δραστηριότητα. Νέα επιστημονική μελέτη εντόπισε ενδείξεις ότι το υδροχλώριο που βρίσκεται στην ατμόσφαιρά του ενδέχεται να προέρχεται από μάγμα βαθιά κάτω από την επιφάνεια, γεγονός που υποδηλώνει ότι στο εσωτερικό του μπορεί να συνεχίζονται ηφαιστειακές διεργασίες.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι υπάρχει αρκετή θερμότητα στο εσωτερικό του πλανήτη ώστε να υποστηρίζει ηφαιστειακή δραστηριότητα μέχρι και σχετικά πρόσφατα, χωρίς να αποκλείουν το ενδεχόμενο αυτή να συνεχίζεται ακόμη και σήμερα.
Το αέριο που αποκάλυψε τι μπορεί να συμβαίνει στο υπέδαφος
Το 2021, το διαστημικό σκάφος Trace Gas Orbiter της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA), στο πλαίσιο της αποστολής ExoMars, εντόπισε υδροχλώριο στην ατμόσφαιρα του Άρη.
Στη Γη, το συγκεκριμένο αέριο απελευθερώνεται συχνά από μαγματικές διεξόδους. Αυτό έκανε τους επιστήμονες να εξετάσουν την πιθανότητα να συμβαίνει κάτι ανάλογο και στον Κόκκινο Πλανήτη: αέριο από το εσωτερικό του να ανεβαίνει προς την επιφάνεια μέσα από ένα σύστημα που θυμίζει τις υπόγειες «υδραυλικές εγκαταστάσεις» ενός ηφαιστείου.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι το υδροχλώριο μπορεί να αποτελεί ένδειξη μιας μορφής ηφαιστειακής δραστηριότητας που παραμένει κρυμμένη κάτω από την επιφάνεια, χωρίς να εκδηλώνεται απαραίτητα με εκρήξεις ή ροές λάβας.
Ο μεγαλύτερος ηφαιστειακός σχηματισμός του ηλιακού συστήματος
Οι επιστήμονες υποψιάζονται εδώ και χρόνια ότι ο Άρης ενδέχεται να παραμένει ηφαιστειακά ενεργός. Άλλωστε, φιλοξενεί τα μεγαλύτερα ηφαίστεια του ηλιακού συστήματος, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές πόσο ενεργά είναι σήμερα.
Παράλληλα, αισθητήρες που βρίσκονται στην επιφάνειά του έχουν καταγράψει σεισμικές δονήσεις, γνωστές ως «αρειοί σεισμοί», αντίστοιχες με εκείνες που σημειώνονται στη Γη.
Μέχρι σήμερα, πάντως, δεν έχουν παρατηρηθεί στον πλανήτη πραγματικές εκρήξεις ηφαιστείων ή ροές λάβας. Η νέα μελέτη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η δραστηριότητα να εξελίσσεται κάτω από την επιφάνεια, με το αέριο να διαφεύγει από έναν θάλαμο μάγματος μέσω ενός υπόγειου συστήματος διόδων.
Θα μπορούσαν αυτές οι διεργασίες να έχουν δημιουργήσει συνθήκες ζωής;
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων δεν περιορίζεται στη γεωλογική δραστηριότητα. Εάν ο Άρης ήταν κάποτε ενεργός με αυτόν τον τρόπο, οι ηφαιστειακές διεργασίες θα μπορούσαν να έχουν συμβάλει στη δημιουργία συνθηκών κατάλληλων για την ανάπτυξη ζωής.
Για παράδειγμα, η λάβα που περνούσε μέσα από τον φλοιό του πλανήτη θα μπορούσε να αναμειχθεί με υπόγεια ύδατα, δημιουργώντας μικρές περιοχές όπου θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μορφές ζωής, με τρόπο αντίστοιχο με όσα συμβαίνουν στη Γη.
«Η αναζήτηση ζωής στον Άρη μέσα στις ρωγμές από τις οποίες διαφεύγουν αέρια, στην περιοχή του Alba Mons, θα είχε πολύ νόημα», δήλωσε ο Daniel Mège, καθηγητής στο Κέντρο Διαστημικής Έρευνας της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών και ένας από τους επικεφαλής συγγραφείς της μελέτης.
Όπως εξήγησε, εάν τα υδροθερμικά συστήματα παραμένουν ενεργά, θα μπορούσαν να διαθέτουν τα απαραίτητα συστατικά και την ενέργεια για την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Παράλληλα, θα μπορούσαν να τους προστατεύουν από το εχθρικό και διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον στην επιφάνεια του πλανήτη.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances με τίτλο «Enigmatic HCl detections as a potential signature of igneous activity on Mars».
