Ε.Ε.: Επεξεργάζεται σχέδιο γρήγορης αλλά περιορισμένης ένταξης της Ουκρανίας
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι μιλάει κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, την Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025.
Μία συνταγή για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε. η οποία θα γίνει άμεσα αλλά χωρίς τα πλήρη δικαιώματα ενός κράτους μέλους, επεξεργάζονται οι Βρυξέλλες.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είπαν στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ότι η Κομισιόν εξετάζει τρόπους προκειμένου να επιτρέψει την γρήγορη ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε. ως μέρος της συμφωνίας ειρήνης με την Ρωσία αλλά χωρίς να της δώσει πλήρη δικαιώματα μέλους.
Το σχέδιο που συζητείται
Η ιδέα, η οποία βρίσκεται σε πολύ αρχικό στάδιο, έχει στόχο να καθησυχάσει τους Ουκρανούς, οι οποίοι επιδιώκουν την ένταξη στην ΕΕ ως εγγύηση ασφαλείας στην εποχή μετά την λήξη του πολέμου με την Ρωσία. Οι Ουκρανοί επιθυμούν μια ξεκάθαρη υπόσχεση ότι βρίσκονται στο δρόμο προς την οικονομική σταθερότητα και την ενσωμάτωση με τη Δύση.
Η ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε. το 2027 συμπεριλήφθηκε στο σχέδιο ειρήνης των 20 σημείων που συζητήθηκε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ουκρανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με διπλωμάτες που μίλησαν ανώνυμα στο Reuters.
Ωστόσο, πολλές κυβερνήσεις της ΕΕ πιστεύουν ότι η ημερομηνία αυτή, ή οποιαδήποτε άλλη είναι εντελώς μη ρεαλιστική, καθώς για να ενταχθεί μία χώρα στην Ε.Ε. είναι μία χρονοβόρα διαδικασία. Η ενταξιακή διαδικασία απαιτεί από μία χώρα να σημειώνει πρόοδο και να προσαρμόζει σταδιακά την νομοθεσία της στα πρότυπα της Ε.Ε. Για παράδειγμα η Πολωνία χρειάστηκε 10 χρόνια προκειμένου να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες και να ενταχθεί το 2004 στην Ε.Ε. μαζί με ακόμη 9 χώρες.
Επιπλέον η ένταξη στην Ένωση απαιτεί το «πράσινο φως» από τα κοινοβούλια των 27 κρατών – μελών της Ε.Ε. Ωστόσο η ιδέα που προτάθηκε από αξιωματούχους της Ε.Ε. θα ανέτρεπε την παραδοσιακή ενταξιακή διαδικασία. Βέβαια ακόμη και η περιορισμένη ένταξη της Ουκρανίας θα απαιτούσε τη συγκατάθεση των κυβερνήσεων της ΕΕ και των εθνικών κοινοβουλίων.
«Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι βρισκόμαστε σε μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα από εκείνη που επικρατούσε όταν καταρτίστηκαν για πρώτη φορά οι κανόνες (προσχώρησης)», δήλωσε ένας αξιωματούχος της Ε.Ε.
Η Ουκρανία – και ενδεχομένως και άλλες υποψήφιες χώρες – θα προσχωρήσουν γρήγορα στην Ε.Ε. και στη συνέχεια θα αποκτήσουν «σταδιακή πρόσβαση» στα δικαιώματα ψήφου, ανάλογα με την πρόοδό τους στην εκπλήρωση των κριτηρίων πλήρους ένταξης, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Ο χρόνος πιέζει
Ορισμένοι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζουν ότι, από πολιτική άποψη, η Ουκρανία δεν έχει πολύ χρόνο, διότι μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Κιέβου και Μόσχας θα μπορούσε να συνεπάγεται απώλειες ουκρανικών εδαφών που θα ήταν δύσκολο να γίνουν αποδεκτές από τους Ουκρανούς σε ένα ενδεχόμενο δημοψήφισμα.
Η ένταξη στην ΕΕ, ακόμη και αν είναι περιορισμένη, θα μπορούσε να καταστήσει αυτό το ενδεχόμενο πιο αποδεκτό για τους Ουκρανούς και να δημιουργήσει τη σταθερότητα που απαιτείται για την ολοκλήρωση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, ώστε η Ουκρανία να αποκτήσει πλήρη δικαιώματα στην ΕΕ, δήλωσαν αξιωματούχοι.
«Είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης να ενταχθεί η Ουκρανία στην Ε.Ε. για λόγους ασφάλειας», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ. Και συνέχισε: «Γι' αυτό πρέπει να αναζητήσουμε δημιουργικές λύσεις - πώς να εντάξουμε γρήγορα την Ουκρανία στην ΕΕ. Η αντίστροφη έννοια της ένταξης αντικατοπτρίζει αυτή την ιδέα - να ενταχθεί η Ουκρανία πολιτικά στην ΕΕ και στη συνέχεια να αποκτήσει πλήρη δικαιώματα και πλήρη ιδιότητα μέλους μόλις πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις».
Ωστόσο, οι αξιωματούχοι προτείνουν τώρα ένα μοντέλο που θα περιλαμβάνει πιο εκτεταμένους περιορισμούς. Αναγνώρισαν ότι αυτό θα εγείρει μια σειρά από ερωτήματα πέρα από την Ουκρανία και θα δυσκολευτεί να κερδίσει την απαιτούμενη ομόφωνη υποστήριξη.
«Θα είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτό», δήλωσε ένας δεύτερος αξιωματούχος της ΕΕ. «Έχει επίσης αντίκτυπο σε χώρες που έχουν ακολουθήσει τον παλιό καλό παραδοσιακό τρόπο και είναι κοντά στην ένταξη αφού έχουν κάνει όλη την προετοιμασία, όπως το Μαυροβούνιο ή η Αλβανία».