Όσα γνωρίζουμε για το μυστηριώδες drone - Πώς βρέθηκε στη σπηλιά της Λευκάδας

Snapshot

• Ένα ουκρανικής κατασκευής drone μήκους έξι μέτρων με 100 κιλά εκρηκτικών εντοπίστηκε στη θαλάσσια περιοχή της Λευκάδας και εξουδετερώθηκε με ελεγχόμενη έκρηξη στον Αστακό.
• Το drone, τύπου MAGURA V5, διαθέτει συστήματα GPS, κάμερα υψηλής ανάλυσης και χαμηλό προφίλ για αποφυγή εντοπισμού, και χρησιμοποιείται κυρίως ως περιφερόμενο πυρομαχικό σε επιχειρήσεις επιτήρησης και προσβολής στόχων.
• Η παρουσία του drone στο Ιόνιο θεωρείται ένδειξη επέκτασης του υβριδικού πολέμου από τη Μαύρη Θάλασσα στη Μεσόγειο, με στόχο τον ρωσικό «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων.
• Το περιστατικό έχει προκαλέσει διπλωματική δυσφορία στην Ελλάδα προς το Κίεβο και ανησυχία για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και ενεργειακών υποδομών.
• Τα ουκρανικά drones MAGURA έχουν ιστορικό επιτυχημένων επιθέσεων κατά ρωσικών πολεμικών πλοίων και αναβαθμίζονται σε πλατφόρμες αντιαεροπορικού πολέμου, ενώ έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις και στη Μεσόγειο, όπως το χτύπημα δεξαμενόπλοιου νότια της Κρήτης.

Snapshot powered by AI

Σε θρίλερ για τις ελληνικές αρχές εξελίσσεται ο εντοπισμός ενός drone (μη επανδρωμένου σκάφους - USV) μήκους έξι μέτρων στη θαλάσσια περιοχή της Λευκάδας. Το drone, το οποίο έφερε 100 κιλά εκρηκτικών υλών σε ειδικό βάρος, εντοπίστηκε από δύο αδέλφια ψαράδες στο πέρασμα του Κάβου της Κυράς και ρυμουλκήθηκε αρχικά προς τη Βασιλική. Μετά την άμεση κινητοποίηση του Λιμενικού και ειδικών κλιμακίων, το αντικείμενο μεταφέρθηκε στο Πλατυγιάλι Αστακού, όπου πυροτεχνουργοί προχώρησαν σε ελεγχόμενη έκρηξη για την εξουδετέρωση του φορτίου.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο των λιμενεργατών Λευκάδας, Στάθη Βασιλάτο, το σκάφος έφερε κάμερα υψηλής ανάλυσης, σύστημα πλοήγησης GPS και δύο από τους τρεις εμπρόσθιους αισθητήρες του ήταν σπασμένοι, γεγονός που υποδηλώνει πρόσκρουση στα βράχια και απώλεια ελέγχου.

Σενάρια για την προέλευση και τον υβριδικό πόλεμο

Η τεχνική ανάλυση του σκάφους από το Πολεμικό Ναυτικό δείχνει ότι πρόκειται για drone ουκρανικής κατασκευής, παρόμοιο με αυτά που χρησιμοποιεί το Κίεβο κατά ρωσικών στόχων. Οι ειδικοί εκτιμούν πως η παρουσία του στο Ιόνιο αποτελεί ένδειξη επέκτασης του υβριδικού πολέμου από τη Μαύρη Θάλασσα στη Μεσόγειο, με στόχο τον ρωσικό «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων.

Έχουν ήδη καταγραφεί ανάλογα χτυπήματα μεταξύ Λιβύης και Κρήτης το 2025, καθώς και στα ανοικτά της Μάλτας εντός του τρέχοντος έτους. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το επικρατέστερο σενάριο είναι το drone να ποντίστηκε από μεγαλύτερο πλοίο, αν και εξετάζεται και η πιθανότητα οδικής μεταφοράς του.

Διπλωματική δυσφορία

Το περιστατικό προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Αθήνα για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και των ενεργειακών υποδομών. Η ελληνική πλευρά έχει ήδη εκφράσει τη δυσφορία της προς το Κίεβο στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, ειδικά μετά την επίθεση σε ελληνόκτητο πλοίο στο Νοβοροσίσκ στα μέσα Μαρτίου. Οι αρχές συνεχίζουν τη διερεύνηση των τεχνικών χαρακτηριστικών του σκάφους στις εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού, προκειμένου να ταυτοποιηθεί η συγκεκριμένη αποστολή που εκτελούσε πριν εξοκείλει στις ακτές της Λευκάδας.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, το χαμηλό του προφίλ και το μαύρο χρώμα του ήταν σχεδιασμένα για να αποφεύγει τον εντοπισμό κατά τις νυχτερινές ώρες.

Τί είναι και τι κάνει

Το MAGURA V5 (Maritime Autonomous Guard Unmanned Robotic Apparatus) αποτελεί ένα από τα πιο εξελιγμένα θαλάσσια drones της Ουκρανίας, σχεδιασμένο για επιχειρήσεις επιτήρησης και προσβολής στόχων επιφανείας.

Σχεδιασμός και Διαστάσεις

• Μήκος: 5,5 μέτρα.
• Πλάτος: 1,5 μέτρο.
• Ύψος πάνω από την ίσαλο γραμμή: 0,5 μέτρα (χαμηλό προφίλ για δυσκολία εντοπισμού από ραντάρ και οπτικά μέσα).
• Υλικό κατασκευής: Πολυμερή υλικά που απορροφούν τα σήματα ραντάρ (stealth χαρακτηριστικά).

Επιδόσεις και Αυτονομία

• Ταχύτητα πλεύσης: 22 κόμβοι (40,7 χλμ/ώρα).
• Μέγιστη ταχύτητα: 42 κόμβοι (77,8 χλμ/ώρα).
• Εμβέλεια: Περίπου 833 χιλιόμετρα (450 ναυτικά μίλια).
• Αυτονομία λειτουργίας: Έως 60 ώρες.
• Ωφέλιμο φορτίο: Μπορεί να μεταφέρει έως 320 κιλά (συνήθως εκρηκτική ύλη).

Συστήματα Επικοινωνίας και Πλοήγησης

• Έλεγχος: Δορυφορικό δίκτυο (Starlink) ή ραδιοζεύξη Mesh.
• Πλοήγηση: Ενσωματωμένο σύστημα GPS με προστασία από παρεμβολές.
• Αισθητήρες: Διαθέτει κάμερα υψηλής ανάλυσης με δυνατότητα νυχτερινής όρασης και θερμική απεικόνιση για στοχοποίηση σε πραγματικό χρόνο.

Επιχειρησιακός Ρόλος

Σύμφωνα με τις προδιαγραφές του, το σκάφος είναι αυτόνομο και μπορεί να εκτελέσει αποστολές περιπολίας, έρευνας και διάσωσης, αλλά η κύρια χρήση του είναι ως περιφερόμενο πυρομαχικό (suicide drone).

Η ευελιξία του επιτρέπει την εκτόξευση από οποιαδήποτε ακτή ή πλοίο-μητέρα, καθιστώντας το δύσκολο στόχο για τα συμβατικά συστήματα αεράμυνας πλοίων.

Το πρώτο drone που βύθισε πολεμικό πλοίο του εχθρού

Τον Φεβρουάριο του 2024, τα Magura V5 έγραψαν ιστορία, καθώς αποτέλεσαν τα πρώτα ναυτικά drones που βύθισαν εχθρικό πολεμικό πλοίο σε πραγματικές συνθήκες μάχης. Συγκεκριμένα, κατέστρεψαν τη ρωσική πυραυλάκατο Ivanovets κλάσης Tarantul-III, αλλά και το αποβατικό Tsezar Kunikov κλάσης Ropucha. Σύμφωνα με ουκρανικές εκτιμήσεις, μέσα σε περίπου έναν χρόνο τα Magura V5 είχαν συμβάλει στην καταστροφή οκτώ ρωσικών πολεμικών πλοίων και στην πρόκληση ζημιών σε άλλα έξι, με συνολικό οικονομικό κόστος άνω των 500 εκατ. δολαρίων για τον ρωσικό στόλο. Από τότε, διάφορες εκδόσεις τους έχουν παρουσιαστεί σε δυτικές αμυντικές εκθέσεις, προσελκύοντας έντονο ενδιαφέρον.

Το Magura V5 έχει εκτόπισμα περίπου 1,1 τόνου πλήρως φορτωμένο και εκτιμάται ότι κοστίζει 250.000–300.000 δολάρια ανά μονάδα. Το μήκος του φτάνει τα 18 πόδια, το πλάτος τα 5 πόδια και το βύθισμά του περίπου τα 1,3 πόδια. Η Ουκρανία είχε δηλώσει το 2024 ότι μπορούσε να παράγει έως και 50 τέτοια USV τον μήνα, εφόσον απαιτηθεί. Εκτός από επιθέσεις αυτοκτονίας, τα Magura μπορούν να αναλάβουν αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης, περιπολίας, έρευνας και διάσωσης, ναρκοπολέμου και προστασίας στόλου.

Τα πλεονεκτήματά τους

Η δυσκολία εντοπισμού τους αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματά τους. Διαθέτουν κύτος χαμηλού ίχνους από ανθρακονήματα σε σχήμα V, με ελάχιστο ύψος πάνω από την ίσαλο γραμμή και περιορισμένη θερμική υπογραφή. Χρησιμοποιούν υδροπροωθητές, έχουν επιχειρησιακή εμβέλεια άνω των 400 ναυτικών μιλίων, ταχύτητα πλεύσης περίπου 22 κόμβων και μέγιστη ταχύτητα που φτάνει τους 42 κόμβους — με αναφορές ακόμη και για 54 κόμβους σε σύντομες εξάρσεις ταχύτητας. Τα συστήματα καθοδήγησης συνδυάζουν GPS, αδρανειακή ναυτιλία και κάμερες πρώτου προσώπου, ενώ οι επικοινωνίες βασίζονται σε mesh radio με εναέριους αναμεταδότες ή δορυφορικά δίκτυα ανθεκτικά σε παρεμβολές. Το ωφέλιμο φορτίο αγγίζει τις 300 κιλά και μπορεί να περιλαμβάνει εκρηκτικά, πολυβόλα, αντιαρματικούς πυραύλους ή ακόμη και αντιαεροπορικούς πυραύλους.

Αργότερα παρουσιάστηκαν οι εκδόσεις Magura V6 και η μεγαλύτερη V7, η οποία αποκαλύφθηκε δημόσια την άνοιξη του 2025. Η έκδοση V7, εξοπλισμένη με πυραύλους AIM-9 Sidewinder, φέρεται να κατέρριψε δύο ρωσικά μαχητικά Su-30 τον Μάιο του ίδιου έτους. Το V7 έχει μήκος 24 πόδια, επιχειρησιακή εμβέλεια περίπου 800 ναυτικών μιλίων και δυνατότητα μεταφοράς ωφέλιμου φορτίου έως 1.400 λίβρες, ενώ συχνά εμφανίζεται με δύο πυραύλους επιφανείας-αέρος τοποθετημένους σε ράγες εκτόξευσης.

Οι αποστολές του Magura

Η πρώτη καταγεγραμμένη χρήση ουκρανικών USV σημειώθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2022, κατά την επίθεση στη ναυτική βάση της Σεβαστούπολης στην Κριμαία. Η επιχείρηση συνδύασε drones επιφανείας και αέρος σε αποστολή «μονής κατεύθυνσης», προκαλώντας περιορισμένες ζημιές σε ρωσικά πλοία χωρίς όμως να επιτευχθεί βύθιση. Παρ’ όλα αυτά, η επιχείρηση θεωρήθηκε στρατηγικά επιτυχημένη.

Η αποτελεσματικότητα της επίθεσης αποδόθηκε κυρίως σε τρεις παράγοντες: στη χρήση τακτικών σμήνους που κορέννυαν την άμυνα, στον συνδυασμό εναέριων και θαλάσσιων drones που διασπούσε την προσοχή των ρωσικών αισθητήρων και, τέλος, στο χαμηλό ίχνος των USV που δυσκόλευε τον εντοπισμό τους.

Αν και ο ρωσικός στόλος δεν υπέστη συντριπτικές απώλειες εκείνη τη στιγμή, η επίθεση άλλαξε τον τρόπο επιχειρήσεων της Μόσχας στη Μαύρη Θάλασσα. Η Ρωσία περιόρισε τις κινήσεις των πλοίων της εκτός βάσεων, υιοθέτησε πιο αμυντική στάση και μετέφερε μονάδες από τη Σεβαστούπολη προς ασφαλέστερες εγκαταστάσεις στην ανατολική Κριμαία και τη νότια Ρωσία.

Τον Ιούλιο του 2023, ουκρανικά ναυτικά drones έπληξαν τη γέφυρα του Κερτς, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και διαταράσσοντας την κυκλοφορία. Η γέφυρα αποτελεί κομβικό σημείο για τη ρωσική στρατιωτική εφοδιαστική προς την Κριμαία, γεγονός που καθιστά κάθε επιτυχημένη επίθεση ιδιαίτερα σημαντική σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Τον Νοέμβριο του 2023, σε μία τεκμηριωμένη επιχειρησιακή χρήση των drones, καταστράφηκαν ένα αποβατικό σκάφος κλάσης Serna και ένα αποβατικό σκάφος κλάσης Akula που βρίσκονταν σε βάση του Ρωσικού Ναυτικού στο Τσορνομόρσκε, στη δυτική Κριμαία.

Την 1η Φεβρουαρίου 2024 τα Magura V5 βύθισαν την κορβέτα Ivanovets και λίγο αργότερα στις 14 Φεβρουαρίου 2024 το αποβατικό Cesar Kunikov, πλήττοντας σοβαρά τις ρωσικές δυνατότητες θαλάσσιου ανεφοδιασμού. Παράλληλα, ουκρανικά drones κατέστρεψαν μικρότερα σκάφη, όπως περιπολικά Mangust και ρυμουλκά Saturn.

Στις 5 Μαρτίου 2024, τα μη επανδρωμένα drone MAGURA V5 χρησιμοποιήθηκαν σε μια επίθεση που βύθισε το περιπολικό πλοίο Sergey Kotov κοντά στο Στενό του Κερτς.

Η αναβάθμιση με τα αντιαεροπορικά βλήματα

Η εξέλιξη των ουκρανικών USV δεν περιορίστηκε στις επιθέσεις αυτοκτονίας. Σταδιακά μετατράπηκαν και σε πλατφόρμες αντιαεροπορικού πολέμου. Αντί για εκρηκτικά, ορισμένες εκδόσεις φέρουν αισθητήρες και πυραύλους μικρού βεληνεκούς, λειτουργώντας ως κινητές θαλάσσιες αντιαεροπορικές θέσεις.

Τον Δεκέμβριο του 2024, drones Sea Baby εξοπλισμένα με βαριά πολυβόλα αντάλλαξαν πυρά με ρωσικά ελικόπτερα Mi-8/Mi-17 στον κόλπο του Κερτς.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 31 Δεκεμβρίου 2024, ένα Magura-5 κατέρριψε δύο ρωσικά ελικόπτερα Mi-8 κοντά στο ακρωτήριο Tarkhankut χρησιμοποιώντας πυραύλους Sea Dragon, παραλλαγή του σοβιετικού R-73. Ήταν η πρώτη επιβεβαιωμένη κατάρριψη ελικοπτέρου από drone επιφανείας.

Νέα παγκόσμια πρωτιά

Η επόμενη παγκόσμια πρωτιά ήρθε στις 2 Μαΐου 2025, όταν Magura-7 κατέρριψαν δύο μαχητικά Su-30 με πυραύλους AIM-9 Sidewinder κοντά στο Νοβοροσίσκ. Ήταν η πρώτη φορά που USV κατέστρεφαν μαχητικά αεροσκάφη, αλλά και η πρώτη επιχειρησιακή χρήση AIM-9 από drone επιφανείας.

Παράλληλα, η Ουκρανία αξιοποίησε τα USV και ως «μητρικά» σκάφη για μικρότερα UAV. Στις αρχές Ιουλίου 2025, drones που εκτοξεύθηκαν από USV επιτέθηκαν σε ρωσικές εγκαταστάσεις ραντάρ στην Κριμαία, πιθανότατα στο σύστημα Nebo-M, ένα από τα βασικά στοιχεία της ρωσικής αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς.

Η χρήση μη επανδρωμένων σκαφών ως πλατφορμών εκτόξευσης FPV drones επιτρέπει στην Ουκρανία να επεκτείνει σημαντικά την ακτίνα δράσης μικρών UAV χαμηλού ύψους, τα οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες θα περιορίζονταν από την ανάγκη συνεχούς σύνδεσης με τον χειριστή. Μέσω των συστημάτων επικοινωνίας των USV, δημιουργείται ουσιαστικά μια προωθημένη κινητή βάση επιχειρήσεων για αεροπορικά drones σε μεγάλες αποστάσεις.

Το χτύπημα στα ανοιχτά της Κρήτης

Η ανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο αποτελούν διαύλους διέλευσης πλοίων του σκιώδους στόλου, ενώ ελληνικά λιμάνια και αγκυροβόλια βρίσκονται, έστω έμμεσα, στο γεωγραφικό τόξο της νέας αυτής πραγματικότητας.

Η SBU ανακοίνωσε ότι στις 19 Δεκεμβρίου του 2025 ένα δεξαμενόπλοιο του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας χτυπήθηκε για πρώτη φορά στη Μεσόγειο Θάλασσα 2.000 χιλιόμετρα από το ουκρανικό έδαφος, και μάλιστα στα νότια της Κρήτης.

Ο λόγος για το πλοίο QENDIL, το οποίο έχει αλλάξει πολλά ονόματα από τη ρωσική εισβολή και μετά καθώς χρησιμοποιείται για παράνομη μεταφορά πετρελαίου στη Ρωσία, που σύμφωνα με πληροφορίες, χτυπήθηκε από εναέρια μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα ουδέτερα ύδατα της Μεσογείου από την ομάδα "Α" του Κέντρου Ειδικών Επιχειρήσεων της SBU «ως αποτέλεσμα μέτρων πολλαπλών σταδίων».

Τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης κυκλοφόρησαν ένα βίντεο από την επίθεση στη Μεσόγειο.

Η διαδρομή του, η οποία αντιστοιχεί σε δορυφορικές εικόνες που μελέτησε το πρακτορείο AFP, υποδεικνύει μια στροφή που έγινε κατά τη διάρκεια της νύχτας μεταξύ Πέμπτης και Παρασκευής, όταν βρισκόταν σε απόσταση άνω των 250 χιλιομέτρων από τις ακτές της Ελλάδας και της Λιβύης. Το πλοίο φαίνεται ότι ταξίδευε προς τα ανατολικά το πρωί της Πέμπτης.

Διαβάστε επίσης