Η Τουρκία ως «θύμα»: Γιατί κατηγορεί Αθήνα - Λευκωσία ως «proxy actors» του Ισραήλ

Λίγες μόλις ημέρες μετά τις απειλές του Ταγίπ Ερντογάν κατά του Ισραήλ, την αύξηση της έντασης στην Κύπρο και τις συνεχόμενες «παρεμβάσεις» της Τουρκίας στην Θράκη, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης συνεχίζουν να καλλιεργούν ένα επιθετικό κλίμα προς την Ελλάδα, παρουσιαζοντάς την ως «πληρεξούσιο» του Ισραήλ στο κοινό τους.

Ενώ συνολικά η τουρκική στρατηγική ανάλυση επιχειρεί να παρουσιάσει την Αθήνα ως «εντολοδόχο» του Ισραήλ, ιδιαίτερη εντύπωση έκανε η τοποθέτηση της εφημερίδας Σαμπάχ και του ακαδημαϊκού Ismail Şahin, που παρουσιάζει ένα ολιστικό αφήγημα που θέλει την Τουρκία ως το «θύμα» μιας πολυεπίπεδης συνωμοσίας.

Στο επίκεντρο αυτής της ρητορικής βρίσκεται ο ισχυρισμός ότι η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν μετατραπεί σε «παρένθετους δρώντες» (proxy actors) του Ισραήλ, με μοναδικό σκοπό τον στρατηγικό στραγγαλισμό της Άγκυρας. Σύμφωνα με το εκτενές άρθρο στην DailySabah, η αμυντική θωράκιση της χώρας μας δεν αποτελεί μια κυρίαρχη επιλογή αυτοπροστασίας από τον τουρκικό αναθεωρητισμό, αλλά ένα ισραηλινό σχέδιο που χρησιμοποιεί την ελληνική επικράτεια ως «εμπρόσθια βάση» για να κυριαρχήσει στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πάντως, αυτή η ρητορική αποσιωπά πλήρως τη γεωπολιτική πραγματικότητα που η ίδια η Τουρκία διαμόρφωσε. Την ίδια ώρα που οι Τούρκοι αναλυτές μιλούν για «στρατηγική περικύκλωση» από τον άξονα Αλεξανδρούπολης - Κρήτης - Κύπρου, ξεχνούν βολικά το παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, την συνεχή προσπάθεια της Άγκυρας να παρεμποδίσει ενεργειακά έργα στην περιοχή αλλά και το διαρκές casus belli. Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να βαφτίσει τη φυσική αντίδραση της Ελλάδας ως «ανορθολογική επιλογή», ισχυριζόμενη ότι η Αθήνα απεμπολεί τα εθνικά της συμφέροντα για να εξυπηρετήσει το Τελ Αβίβ, την ώρα που η ελληνική διπλωματία απλώς χτίζει τις συμμαχίες που απαιτεί η κοινή λογική απέναντι σε έναν ταραχοποιό γείτονα.

Η θεωρία του «Στρατηγικού Βάθους» και η δαιμονοποίηση των συμμαχιών

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα που προβάλλει η Sabah αφορά την έλλειψη γεωγραφικού βάθους του Ισραήλ. Οι Τούρκοι υποστηρίζουν ότι επειδή το Ισραήλ είναι μια «ασφυκτικά στενή» χώρα, έχει ανάγκη την ελληνική και κυπριακή επικράτεια για να αναπνεύσει στρατιωτικά. Ισχυρίζονται ότι οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, όπως η «Noble Dina», δεν αφορούν την ελληνική ασφάλεια, αλλά δίνουν στους Ισραηλινούς πιλότους τη δυνατότητα να προσομοιώνουν επιθέσεις σε μακρινούς στόχους, όπως οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, χρησιμοποιώντας την απόσταση των 1.200 χιλιομέτρων μεταξύ των δύο χωρών. Σύμφωνα με αυτή την οπτική, η Ελλάδα «νοικιάζει» την κυριαρχία της στο Ισραήλ, μετατρέποντας το Αιγαίο σε ένα πεδίο δοκιμών για τις ισραηλινές δυνάμεις, με αντάλλαγμα μια πλασματική αίσθηση ασφάλειας.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, η συνεργασία αυτή επεκτείνεται και σε επίπεδο ταυτότητας, με την Άγκυρα να κατηγορεί την Αθήνα, τη Λευκωσία και το Τελ Αβίβ ότι οικοδομούν μια «αποκλειστική συμμαχία» βασισμένη σε κοινές δυτικές και κοσμικές αξίες. Αυτή η «πολιτική ταυτότητας», όπως τη χαρακτηρίζουν, στοχεύει στην παρουσίαση της Τουρκίας ως ενός «πολιτισμικού ξένου» που πρέπει να αποκλειστεί από τους ενεργειακούς πόρους της Μεσογείου. Είναι προφανές ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί αυτό το επιχείρημα για να συσπειρώσει τον μουσουλμανικό κόσμο, παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως μέρος ενός αντι-ισλαμικού μετώπου, παραβλέποντας ότι οι ελληνικές συμμαχίες βασίζονται αποκλειστικά στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και όχι σε θρησκευτικούς ή πολιτισμικούς αποκλεισμούς, όπως αποδεικνύουν άλλωστε οι στενές σχέσεις της χώρας μας με την Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ αλλά και την Αίγυπτο.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και ο τουρκικός φόβος

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο φιλόδοξο πρόγραμμα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», το οποίο η τουρκική προπαγάνδα προσπαθεί να αποδομήσει πριν καν ολοκληρωθεί. Πρόκειται για την αντιπυραυλική ομπρέλα επτά επιπέδων που σχεδιάζει η Ελλάδα με ισραηλινή τεχνολογία, η οποία κατά τους Τούρκους αποτελεί ένα «επιθετικό εργαλείο» περικύκλωσης. Ισχυρίζονται ότι συστήματα όπως το Iron Dome, το SPYDER και το David’s Sling, που πρόκειται να εγκατασταθούν, έχουν ως στόχο να θέσουν την Ανατολία υπό συνεχή επιτήρηση και να ακυρώσουν την επιχειρησιακή ικανότητα των τουρκικών drones και πυραύλων.

Κι όμως, η ειρωνεία είναι προφανής: η Άγκυρα, που απείλούσε δημόσια ότι «ένας πύραυλος Tayfun μπορεί να πλήξει την Αθήνα», πριν από λίγο καιρό, ή απειλούσε ότι μπορεί «να έλθει ένα βράδυ» τώρα διαμαρτύρεται επειδή η Ελλάδα θωρακίζεται. Όπως ανακοινώθηκε από τουρκικά μέσα, το Ισραήλ χρησιμοποιεί την Ελλάδα για να επεκτείνει το δικό του δίκτυο ασφαλείας προς τη Δύση. Αυτή η ανάλυση επιχειρεί να υποβαθμίσει την ελληνική αποτρεπτική ισχύ, παρουσιάζοντάς την ως μια «ξένη» παρέμβαση που δήθεν αποσταθεροποιεί την περιοχή. Στην πραγματικότητα, αυτό που τρομάζει την Άγκυρα είναι η απώλεια της στρατιωτικής υπεροχής που θεωρούσε δεδομένη, καθώς η Ελλάδα αποκτά πλέον τεχνολογικά εργαλεία που ακυρώνουν τους εκβιασμούς της.

Η διαστρέβλωση της νατοϊκής συνοχής

Την ίδια ώρα, η τουρκική ρητορική φτάνει στο σημείο να κατηγορεί την Ελλάδα για «αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ». Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Σαμπάχ, η σύμπραξη της Ελλάδας με το Ισραήλ και την Κύπρο (που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ) εναντίον της Τουρκίας αποτελεί προσπάθεια διάσπασης της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας. Πρόκειται για μια μνημειώδη διαστρέβλωση, αν αναλογιστεί κανείς ότι η Τουρκία είναι αυτή που συχνά λειτουργεί ως «Δούρειος Ίππος» εντός του ΝΑΤΟ, αγοράζοντας ρωσικούς S-400 και εκβιάζοντας την είσοδο νέων μελών.

Σύμφωνα με τα όσα ισχυρίζονται οι Τούρκοι αναλυτές, το Ισραήλ σήμερα παίζει τον ρόλο που έπαιζε η Σοβιετική Ένωση στον Ψυχρό Πόλεμο, προσπαθώντας να μπει ως σφήνα ανάμεσα σε δύο συμμάχους. Αυτή η σύγκριση είναι τουλάχιστον προκλητική, καθώς η Ελλάδα ουδέποτε απείλησε την εδαφική ακεραιότητα της Τουρκίας, ενώ η τελευταία αμφισβητεί καθημερινά την ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου. Η δε προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάσει την Ελλάδα ως «ανορθολογικό δρώντα» που παρασύρεται από το Ισραήλ είναι μια ξεκάθαρη απόπειρα να δικαιολογήσει τη δική της επιθετικότητα ως «άμυνα» απέναντι σε μια υποτιθέμενη συνωμοσία.

Το συμπέρασμα της τουρκικής προπαγάνδας

Είναι σαφές ότι η στρατηγική της Άγκυρας στοχεύει στον εγκλωβισμό της Ελλάδας σε μια θέση απομόνωσης, όπου η μόνη επιλογή θα είναι η υποταγή στις τουρκικές αξιώσεις. Η χρήση όρων όπως «proxy actors» και «στρατηγική περικύκλωση» αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης επικοινωνιακής αντεπίθεσης που θέλει να εμφανίσει την Τουρκία ως τη δύναμη που «αδικείται» στην περιοχή.