Φάρμακο: Νέοι «κόφτες» και ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία

Με την ευχή να «καθαρίσει» η θολή εικονα που παρουσιάζει αυτή τη στιγμή το 2026 για το χώρο του φαρμάκου, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) έκοψε την πρωτοχρονιάτικη πίτα του, το βράδυ της Τετάρτης (14/01/2026). Στην οικονομική αβεβαιότητα συμβάλλουν η γεωπολιτική αστάθεια, αλλά και η αμερικανική πολιτική με βάση τη ρήτρα MFΝ (ρήτρα Μάλλον Ευνοούμενου Κράτους), που θα επηρεάσει όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ήδη έχει υπογραφεί συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου για αύξηση των τιμών των φαρμάκων των αμερικανικών εταιρειών, εξέλιξη που θα μεταφέρει πιέσεις στην Ευρώπη.

Τα παραπάνω έβαλε στο τραπέζι, κατά την εναρκτήρια ομιλία του, ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ο οποίος περνώντας στο εθνικό πεδίο, τόνισε ότι η φαρμακευτική αγορά βρέθηκε υπό πίεση και το 2025. Για την περίοδο 2019–2024, η αγορά χαρακτηρίζεται από χαμηλές τιμές αλλά εξαιρετικά υψηλές υποχρεωτικές επιστροφές, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΦΕΕ. Η φαρμακευτική δαπάνη αυξανόταν με σχεδόν τριπλάσιο ρυθμό από τη δημόσια χρηματοδότηση και αυτό μεταφράστηκε σε 20% μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης των υποχρεωτικών επιστροφών από τις φαρμακευτικές εταιρείες προς το κράτος.

Ο κ. Παπαδημητρίου αναγνώρισε τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, ωστόσο είπε ότι αποτελέσματα δεν φαίνονται μέχρι στιγμής στον τομέα του φαρμάκου και επισήμανε οτι τα διαθέσιμα κονδύλια δεν επαρκούν. Επανέλαβε το αίτημα του κλάδου για τη θέσπιση ρήτρας συνυπευθυνότητας με την Πολιτεία ως προς το όριο των υπερβάσεων του κλειστού προϋπολογισμού για το φάρμακο και υπενθύμισε την ανάγκη για αναγνώριση της αξίας της καινοτομίας.

Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ανεβαίνοντας με τη σειρά του στο βήμα της εκδήλωσης, απέρριψε για μία ακόμη φορά το ενδεχόμενο υπογραφής ρήτρας συνυπευθυνότητας, όπως επίσης και το αίτημα για αύξηση της χρηματοδότησης. Πάντως, ανακοίνωσε ότι σύντομα μπαίνουν σε ισχύ νέα μέτρα ελέγχου της συνταγογράφησης, που θα μπορούσαν να αποφέρουν εξοικονόμηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, όπως είπε.

Φίλτρα στη συνταγογράφηση

Το πρώτο μέτρο αφορά την ενσωμάτωση των SPC (Summary of Product Characteristics) στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Μέσα στον Φεβρουάριο ξεκινά η πιλοτική εφαρμογή των φίλτρων, τα οποία θα «κόβουν» αυτόματα τη συνταγογράφηση, όταν αυτή δεν επιτρέπεται βάσει των εγκεκριμένων όρων κυκλοφορίας του φαρμάκου. Δηλαδή, οι γιατροί δεν θα μπορούν να συνταγογραφήσουν σκευάσματα για ενδείξεις ή συνδυασμούς που δεν αναφέρονται στο φάκελο που έχει κατατεθεί στον ΕΟΦ, για να πάρει άδεια το εκάστοτε φάρμακο.

«Αυτό σημαίνει ότι σήμερα οι γιατροί συνταγογραφούν κατά κόρον φάρμακα που τα SPC απαγορεύουν» ανέφερε ο κ. Γεωργιάδης και ζήτησε τη δημόσια υποστήριξη του ΣΦΕΕ, όταν το μέτρο μπει πλήρως σε εφαρμογή.

Ήδη έχει ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση των πρώτων 160 κατηγοριών SPC, όπως είναι καταχωρισμένες από τις ίδιες τις εταιρείες στον ΕΟΦ, ενώ συνολικά το σύστημα θα καλύπτει περίπου 1.500 SPC. Τα φίλτρα θα αρχίσουν να ενεργοποιούνται από τον Ιανουάριο, στην πράξη όμως θα ισχύσουν από τον Φεβρουάριο, με την πλήρη ολοκλήρωση του έργου εντός τριμήνου.

Ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία

Τον Μάρτιο θα εφαρμοστεί καθολικά, η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα δημόσια νοσοκομεία. Το έργο υλοποιείται με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ο κ. Γεωργιάδης υποστήριξε ότι η δυνατότητα ελέγχου της νοσοκομειακής συνταγογράφησης σε πραγματικό χρόνο, θα επιτρέψει στο κράτος να παρακολουθεί την κίνηση πολύ ακριβών φαρμάκων. «Η δυνατότητα ελέγχου του γιατρού για φάρμακα που είναι τόσο ακριβά, μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά» ανέφερε ο υπουργός Υγείας.

Υπενθύμισε δε, ότι από το τέλος του 2025 έχει μπει σε ισχύ ο ενεργός και μη ενεργός ΑΜΚΑ, που εκτιμάται ότι θα περιορίσει τη δαπάνη.

Clawback στο ΙΦΕΤ

Τέλος, ο υπουργός Υγείας ανακοίνωσε ότι ετοιμάζεται Υπουργική Απόφαση για να καταλογίζεται clawback σε φάρμακα που δεν είναι στη θετική λίστα και εισάγονται μέσω ΙΦΕΤ (Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας & Τεχνολογίας), για διάστημα άνω του εξαμήνου. «Δεν θα επιτρέψω και το 2026 να υπάρχει ένα "παράθυρο" που κάποιοι εκμεταλλεύονται για να γλιτώσουν το clawback» τόνισε.

Οι αιχμές

Αξίζει να σημειωθεί, ότι σε δύο σημεία ανέβασε -κάπως- τους τόνους ο Υπουργός. Η πρώτη αφορμή ήταν μία αποστροφή του λόγου του κ. Παπαδημήτριου, περί ανερμάτιστης πολιτικής στην ανακατανομή των υπερβάσεων στο φάρμακο. Ο κ. Γεωργιάδης απέρριψε τον χαρακτηρισμό, λέγοντας σε έντονο ύφος ότι δεν είναι δίκαιος.

Η δεύτερη αιχμή ήρθε στο τέλος. Ο κ. Γεωργιάδης έκλεισε την ομιλία του υποστηρίζοντας ότι οι ιδιωτικές δαπάνες των πολιτών για την υγεία στην Ελλάδα μπορούν να είναι «μηδενικές», αφού το σύστημα δίνει τη δυνατότητα δωρεάν περίθαλψης -όπως είπε ο υπουργός, μπορεί κάποιος να βρει ραντεβού για αξονική «αύριο», σε Κέντρο Υγείας της Αττικής. Αμφισβήτησε δε, τη χρησιμότητα επιστημονικών δημοσιεύσεων που μετρούν την ιδιωτική δαπάνη υγείας στη χώρα μας, γιατί μάλλον εντείνουν το κλίμα της «κλάψας» -που καθόλου δεν αρέσει στον κ. Γεωργιάδη.