Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Time lapse δείχνει πόσα λιγότερα τάνκερ και εμπορικά κινούνται στο Ορμούζ

Το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου διακινείται μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός στενού θαλάσσιου «διαδρόμου» που βρίσκεται μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Ωστόσο, από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, η κυκλοφορία των εμπορικών πλοίων και δεξαμενόπλοιων στην περιοχή έχει σταματήσει σχεδόν τελείως.

Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω το κόστος των αγαθών και των υπηρεσιών σε παγκόσμιο επίπεδο και να πλήξει ορισμένες από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.

Δείτε time-lapse των πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ από τις 27 Φεβρουαρίου έως και τις 3 Μαρτίου:

Φόβοι και για την επάρκεια τροφίμων

Όλοι γνωρίζουμε ότι ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν επηρεάζει προς τα πάνω τις τιμές του πετρελαίου.

Ναυτιλιακοί παράγοντες αναφέρουν επίσης ότι τις τελευταίες ημέρες τα ναύλα (δηλαδή το κόστος ενοικίασης των εμπορικών πλοίων για την μεταφορά αγαθών και εμπορευμάτων) έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.

Αλλά τι γίνεται με τα τρόφιμα;

Η αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο. Απειλεί επίσης τον εφοδιασμό τροφίμων ολόκληρης της Μέσης Ανατολής. Η οικονομική αναλύτρια των Financial Times, Σουζάνα Σάβατζ εξηγεί ότι ορισμένες περιοχές της Μέσης Ανατολής στερούνται ζωτικών εισαγωγών τροφίμων, καθώς τα πλοία αποφεύγουν τα Στενά, αυξάνοντας τον κίνδυνο ελλείψεων σε ολόκληρο τον Κόλπο και ασκώντας επιπλέον πίεση στις ήδη υψηλές τιμές στο Ιράν.⁠

Μεγάλο μέρος των σιτηρών, των συσκευασμένων τροφίμων και των φρέσκων προϊόντων που τροφοδοτούν τον Κόλπο περνάει από αυτό το στενό πέρασμα.

«Τώρα τα πλοία το αποφεύγουν, προκαλώντας ανησυχίες για ελλείψεις και αυξήσεις στις τιμές, καθώς τα κράτη του Κόλπου εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές», εξηγεί η Σάβατζ.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για παράδειγμα, εισάγουν περίπου το 90% των τροφίμων τους μέσω της πόλης-λιμάνι Jebel Ali στο Ντουμπάι, ενός κόμβου που προμηθεύει τρόφιμα σε 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε τέσσερις χώρες του Κόλπου, καθώς και σε πιο απομακρυσμένες περιοχές.

Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στο Ιράν

Από την πλευρά του, το Ιράν παράγει περισσότερα δικά του τρόφιμα σε σύγκριση με τις γειτονικές του χώρες. Ωστόσο, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στο Ιράν έχει ήδη ξεπεράσει το 100% και πολλά νοικοκυριά δυσκολεύονταν να αγοράσουν βασικά είδη διατροφής ακόμη και πριν από την τελευταία σύγκρουση που ξεκίνησε το Σάββατο.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι επιθέσεις κατά του Ιράν ενδέχεται να προκαλέσουν ζημιά στις υποδομές της χώρας που παράγουν τρόφιμα και εξασφαλίζουν τη διακίνησή τους. Και αν η διαταραχή συνεχιστεί, η μείωση των εισαγωγών θα επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Το Ιράν έχει απαγορεύσει όλες τις εξαγωγές τροφίμων και αγροτικών προϊόντων μέχρι νεωτέρας, προκειμένου να δώσει προτεραιότητα στην προμήθεια βασικών αγαθών στον πληθυσμό του.

Τι θα γίνει εάν η αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ συνεχιστεί

Τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία και το Ιράν διαθέτουν όλα δικά τους αποθέματα τροφίμων -η κάθε χώρα σε διαφορετικό βαθμό- και μπορούν να ανακατευθύνουν μέρος του εμπορίου τους σε διαφορετικά λιμάνια. «Το Ιράν μπορεί επίσης να εισάγει περιορισμένες ποσότητες τροφίμων μέσω ξηράς, αλλά η ανακατεύθυνση τους έχει περιορισμούς και συχνά σημαίνει ότι θα αυξηθεί το κόστος κατακόρυφα», εξηγεί η Σάβατζ.

Τα πλουσιότερα κράτη, όπως τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία, μπορεί να είναι σε θέση να απορροφήσουν μέρος αυτού του κόστους. Ωστόσο, τα ΗΑΕ δεν τροφοδοτούν μόνο τον εαυτό τους. Λειτουργούν ως περιφερειακός κόμβος, επανεξάγοντας τρόφιμα σε χώρες όπως η Υεμένη, το Σουδάν και η Σομαλία.

«Και εάν η διαταραχή συνεχιστεί, οι πιο ευάλωτες οικονομίες θα μπορούσαν να αισθανθούν γρήγορα τον αντίκτυπο», κατέληξε η Σάβατζ.

Στο Ιράν, όπου η αύξηση των τιμών των τροφίμων πυροδότησε τις πρόσφατες διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος, περαιτέρω αυξήσεις των τιμών ή ελλείψεις θα μπορούσαν να αποδειχθούν ιδιαίτερα ευαίσθητες.

Η ναυτιλία εισέρχεται σε μια νέα εποχή βαθιάς αβεβαιότητας

Η ναυτιλία μπαίνει σε μια νέα εποχή βαθιάς αβεβαιότητας, καθώς πολλές από τις σταθερές που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες λόγω των συνεχιζόμενων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και συγκεκριμένα της κατάστασης που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ.

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο που ακόμη και οι καπετάνιοι των πλοίων αντιμετωπίζουν πλέον ζητήματα που υπερβαίνουν την ευθύνη των λειτουργιών τους, όπου γεωπολιτικές εντάσεις, κανονιστικές αλλαγές και ενεργειακές μεταβάσεις επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών, όπως σημείωσε ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Δημήτρης Φαφαλιός.

Να σημειωθεί ότι, περίπου 110.000 πλοία ταξιδεύουν σήμερα στις παγκόσμιες θάλασσες μεταφέροντας το 90% του παγκόσμιου εμπορίου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας πρόσφατης μελέτης, αν η ναυτιλία σταματούσε, ο πλανήτης θα κατέρρεε μέσα σε 90 ημέρες, καθώς αυτή αποτελεί τον πιο εφικτό και αποδοτικό τρόπο μεταφοράς αγαθών, με σημαντικό πλεονέκτημα και ως προς το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα.

Όσον αφορά τον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας και κυριαρχεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκπροσωπώντας πάνω από το 80% της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής δραστηριότητας, ο κύριος Φαφαλιός σημείωσε ότι ο ελληνόκτητος στόλος διαθέτει χαμηλότερο μέσο όρο ηλικίας από τον παγκόσμιο στόλο και βρίσκεται στην πρωτοπορία της πράσινης μετάβασης.