Casa Milà: Πώς είναι να ζεις σε ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς με ένα εκατ. επισκέπτες τον χρόνο

Snapshot

• Η Ana Viladomiu είναι μία από τους δύο εναπομείναντες ενοίκους της Casa Milà Βαρκελώνη, που δχεται περίπου ένα εκατομμύριο επισκέτες ετησί.
• Το διαμέρισμα της Viladomiu έχει σταθερό μίσθωμα (renta antigua) από το 1988, ενώ μετά τον θάνατό της η ιδιοκτησία θα περάσει σε μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που διαχειρίζεται το κτίριο.
• Το κτίριο, έργο του Άντονι Γκαουντί και μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από το 1984, στέγαζε διάφορες χρήσεις και έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές με την πάροδο του χρόνου.
• Η Casa Milà εξακολουθεί να λειτουργεί ως κατοικία, ενώ το υπόλοιπο κτίριο χρησιμοποιείται για γραφεία και πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως συναυλίες.
• Το 2026 θα συμπληρωθούν 100 χρόνια από τον θάνατο του Γκαουντί, ενώ ο Πάπας θα επισκεφθεί τη Βαρκελώνη για να ευλογήσει τον πύργο της Σαγράδα Φαμίλια.

Snapshot powered by AI

Η Ana Viladomiu είναι η μία από τις δύο «προνομιούχες» ενοίκους του κτηρίου, που φέρει την αρχιτεκτονική υπογραφή του Άντονι Γκαουντί, και στέκει στην κομψή Passeig de Gràcia στη Βαρκελώνη.

Η πολυκατοικία που κάποτε ήταν αντικείμενο χλευασμού, από το 1984 αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.

Η συγγραφέα Ana Viladomiu, 70 ετών, μία από τις δύο εναπομείνασες ενοικιάστριες της Casa Milà, όχι η τελευταία όπως συχνά αναφέρεται, αν και σπάνια συναντά τον «συγκάτοικό της» και σε συνέντευξή της στον Guardian, περιγράφει πώς είναι να ζεις σε ένα σπίτι που δέχεται περίπου ένα εκατομμύριο επισκέπτες το χρόνο.

«Έχω συνηθίσει όλους τους επισκέπτες. Είναι μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, αλλά είναι το σπίτι μου και παραμένει έτσι εδώ και σχεδόν 40 χρόνια», λέει η Viladomiu για το φωτεινό διαμέρισμα όπου μεγάλωσε τις δύο κόρες της, οι οποίες είναι πλέον και οι δύο αρχιτέκτονες.

«Προφανώς, δεν μπορώ να βγάλω τα σκουπίδια φορώντας πιτζάμες, γιατί ο κόσμος με φωτογραφίζει ή με ρωτάει αν είμαι η γυναίκα που μένει στον πάνω όροφο, σαν να είμαι κάποιος χαρακτήρας. Αυτό είναι μέρος της ζωής μου. Αλλά ξέρω ότι είναι προνόμιο να ζω εδώ.»

Το διαμέρισμα ανήκε στον σύζυγό της, τον Φερνάντο Αμάτ, ιδιοκτήτη του καταστήματος σχεδιαστών Vinçon, παρόμοιου με το κατάστημα Conran στο Λονδίνο, το οποίο έκλεισε το 2015. Μετακόμισαν εκεί το 1988 με ένα αρκετά ευνοϊκό όπως αποδεικνύεται μισθωτήριο συμβόλαιο με το δικαίωμα να ζουν εκεί μέχρι να πεθάνουν, οπότε και η μη κερδοσκοπική ίδρυση που διαχειρίζεται το κτίριο από το 2013 θα αναλάβει την ιδιοκτησία. Γνωστά ως «renta antigua», συμβόλαιο σταθερού ενοικίου, σταμάτησαν να συνάπτονται το 1985, αλλά εκτιμάται ότι 100.000 εξακολουθούν να υπάρχουν σε όλη την Ισπανία.

Όσον αφορά στο ενοίκιο, η Ana Viladomiu Αν και η Βιλαδόμιου δεν αποκαλύπτει το ποσό που καταβάλλει, αλλά εκτιμάται όχι υπολείπεται της πραγματικής αξίας του ιστορικού ακινήτου.

«Όταν μετακόμισα, υπήρχε πολύ ζωή εδώ, πολλοί γείτονες», λέει η Viladomiu. «Την εποχή εκείνη το κτίριο αποκτήθηκε από την τράπεζα Caixa Catalunya, η οποία εξαγόρασε τους ενοικιαστές με γενναιόδωρες προσφορές προκειμένου να ανακαινίσει το κτίριο. Δεν ξέρω γιατί δεν μας έκαναν ποτέ προσφορά. Αστειευόμαστε ότι ήθελαν να μείνουμε εδώ ως ένα είδος αξιοθέατου, όπως η Snowflake, η διάσημη αλμπίνο γορίλα του ζωολογικού κήπου της Βαρκελώνης».

Η Caixa Catalunya έπαψε να λειτουργεί ως τράπεζα το 2010 και συνενώθηκε με δύο άλλες χρεοκοπημένες τράπεζες για να ιδρύσουν το μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που διαχειρίζεται σήμερα τη La Pedrera. Το υπόλοιπο κτίριο στεγάζει πλέον γραφεία, ενώ μέρος του χώρου χρησιμοποιείται για πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως συναυλίες.

Η Casa Milà, γνωστή στο ευρύ κοινό – και με υποτιμητικό τρόπο – ως La Pedrera (το λατομείο), κατασκευάστηκε κατόπιν παραγγελίας του Pedro Milà και της Rosario Segimon, η οποία είχε κληρονομήσει την τεράστια περιουσία που είχε συγκεντρώσει ο πατέρας της από το εμπόριο καφέ στη Γουατεμάλα. Οι εργασίες στο κτίριο ολοκληρώθηκαν το 1910 και, όπως πολλά από τα έργα του Γκαουντί, αντιμετωπίστηκε με χλευασμό, εν μέρει επειδή έμοιαζε με τη βραχώδη επιφάνεια ενός λατομείου.

Με την έναρξη του ισπανικού εμφυλίου πολέμου το 1936, τα τοπικά τροτσκιστικά και σοσιαλιστικά κόμματα εγκαταστάθηκαν στους κάτω ορόφους, ενώ με την πάροδο των χρόνων η La Pedrera έχει φιλοξενήσει αίθουσα μπίνγκο, μεσιτικά γραφεία, προξενεία και έναν Αιγύπτιο πρίγκιπα.

Το διαμέρισμα της Viladomiu δεν είναι μόνο μεγάλο, αλλά, όπως όλα τα κτίρια του Γκαουντί, είναι επίσης φωτεινό, με γλυπτά, καμπυλόγραμμα τοιχώματα και μπαλκόνια, των οποίων τα σιδερένια στοιχεία θυμίζουν μορφές ζώων και θαλάσσιων πλασμάτων.

Μετά το θάνατο του Γκαουντί το 1926, η Segimon σόκαρε τον κόσμο της αρχιτεκτονικής όταν αφαίρεσε ή κάλυψε μεγάλο μέρος των αρχικών λεπτομερειών στο διαμέρισμά της στον πρώτο όροφο, το πιο υπέροχο του κτιρίου, και το ανακαίνισε σε στυλ Λουδοβίκου XVI.

Παραδόξως, η Viladomiu λέει ότι δεν υπάρχουν κανόνες για τις αλλαγές που θα μπορούσε να κάνει στο διαμέρισμα, αλλά προσθέτει ότι δεν θα σκεφτόταν ποτέ να αλλάξει τίποτα, ούτε καν τους παλιούς ορειχάλκινους διακόπτες φωτισμού. Εξάλλου, λέει, όλα λειτουργούν ακόμα.

Πήρε συνεντεύξεις από πολλούς πρώην ενοικιαστές για ένα έργο ιστορικής αυτο-μυθοπλασίας, που τώρα έχει εκδοθεί στα αγγλικά με τον τίτλο The Last Tenant.
«Το βιβλίο είναι αυτοβιογραφική μυθοπλασία, αλλά όλα όσα αναφέρονται στη La Pedrera είναι αληθινά», λέει. «Ξεκίνησε ως μια σειρά συνεντεύξεων με πρώην ενοικιαστές, αλλά ένας φίλος δημοσιογράφος μου είπε: “Πρέπει να πεις την ιστορία σε πρώτο πρόσωπο, μαζί με την ιστορία της οικογένειάς σου”».

Τόσο στο βιβλίο όσο και στην πραγματική ζωή, διάφορα διάσημα πρόσωπα έχουν περάσει από το διαμέρισμα, μεταξύ των οποίων η αρχιτέκτονας Ζάχα Χαντίντ, ο πρώην δήμαρχος της Βαρκελώνης και πρόεδρος της Καταλονίας Πασκουάλ Μαραγιάλ και ο σχεδιαστής μόδας Ζαν Πολ Γκοτιέ.

«Συνάντησα τον Γκοτιέ κάτω, δίπλα στον ανελκυστήρα», λέει. «Είχα τα χέρια μου γεμάτα σακούλες με πορτοκάλια και εκείνος τα κοιτούσε όλα με μεγάλο ενθουσιασμό. Με ρώτησε αν ζούσα εκεί και τον προσκάλεσα να ανέβει για να ρίξει μια ματιά. “Μου έφτιαξες τη μέρα”, είπε. Αργότερα μου έστειλε ένα μπουκέτο τριαντάφυλλα.»

Το 2026 σηματοδοτεί την εκατονταετία από το θάνατο του Γκαουντί, ενώ τον Ιούνιο ο Πάπας θα επισκεφθεί τη Βαρκελώνη για να ευλογήσει τον πρόσφατα ολοκληρωμένο πύργο του Ιησού Χριστού στο αριστούργημα του Γκαουντί, τη Σαγράδα Φαμίλια.