Το παράδοξο με τις γυναίκες αστροναύτες - Κάτι συμβαίνει με το αίμα τους στη μικροβαρύτητα
Νέα επιστημονική έρευνα έρχεται τώρα να αναδείξει έναν λιγότερο ορατό αλλά ιδιαίτερα ανησυχητικό κίνδυνο για τις γυναίκες αστροναύτες
Snapshot
- Η μακροχρόνια έκθεση σε μικροβαρύτητα αυξάνει τον κίνδυνο σχηματισμού θρόμβων αίματος στις γυναίκες αστροναύτες.
- Σε συνθήκες μικροβαρύτητας, οι θρόμβοι σχηματίζονται ταχύτερα, είναι πιο ισχυροί και πιο σταθεροί σε γυναίκες σε σύγκριση με άνδρες.
- Οι γυναίκες μπορεί να αναπτύξουν θρόμβους όχι μόνο στα πόδια, αλλά και στον αυχένα ή το κεφάλι, αυξάνοντας τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
- Τα πρώτα σημάδια αυτής της αυξημένης θρομβοεπιρρέπειας εμφανίζονται μετά από μόλις πέντε ημέρες έκθεσης σε μικροβαρύτητα.
- Η έρευνα εγείρει ανησυχίες για την υγεία των γυναικών σε μακρόχρονες διαστημικές αποστολές.
Η μακροχρόνια έκθεση σε συνθήκες μικροβαρύτητας δεν είναι αθώα για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Είναι γνωστό εδώ και χρόνια ότι μπορεί να προκαλέσει μυϊκή ατροφία, απώλεια οστικής μάζας, αλλά και μεταβολές στο καρδιαγγειακό, τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, οι περισσότερες μελέτες είχαν επικεντρωθεί κυρίως στους άνδρες.
Νέα επιστημονική έρευνα έρχεται τώρα να αναδείξει έναν λιγότερο ορατό αλλά ιδιαίτερα ανησυχητικό κίνδυνο για τις γυναίκες αστροναύτες.
Πείραμα σε συνθήκες προσομοίωσης μικροβαρύτητας
Επιστήμονες από το Εργαστήριο Αεροδιαστημικής Φυσιολογίας του Πανεπιστημίου Simon Fraser (SFU), το οποίο συνεργάζεται συστηματικά με διαστημικούς οργανισμούς όπως η Καναδική Διαστημική Υπηρεσία, εξέτασαν 18 γυναίκες σε συνθήκες προσομοίωσης μικροβαρύτητας.
Οι συμμετέχουσες τοποθετήθηκαν σε ειδική δεξαμενή εμβάπτισης, μέσα σε υδατόλουτρο με στεγανή σφράγιση, ώστε να επιτυγχάνεται αίσθηση αιώρησης. Κατά τη διάρκεια του πειράματος συλλέχθηκαν δείγματα αίματος, ενώ χρησιμοποιήθηκε και εξειδικευμένη τεχνική για τη μέτρηση του ρυθμού σχηματισμού θρόμβων.
Αυξημένος κίνδυνος με σοβαρές επιπτώσεις
Στη Γη, οι θρόμβοι αίματος συνδέονται κυρίως με την προχωρημένη ηλικία, ωστόσο μπορούν να εμφανιστούν και σε νεότερους ανθρώπους. Συνήθως σχηματίζονται στις φλέβες των ποδιών, προκαλώντας πόνο και πρήξιμο, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να μετακινηθούν προς τους πνεύμονες και να προκαλέσουν πνευμονική εμβολή. Παράλληλα, μπορούν να οδηγήσουν σε έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι στις γυναίκες που βρίσκονται σε συνθήκες μικροβαρύτητας, ο κίνδυνος σχηματισμού θρόμβων είναι αυξημένος σε σχέση με τους άνδρες. Αν και ο χρόνος έναρξης της διαδικασίας είναι μεγαλύτερος, όταν αυτή ξεκινήσει, οι θρόμβοι σχηματίζονται ταχύτερα, είναι πιο ισχυροί και πιο σταθεροί σε σύγκριση με ό,τι συμβαίνει στη Γη.
Θρόμβοι σε επικίνδυνα σημεία
Ένα ακόμη ανησυχητικό εύρημα είναι ότι σε συνθήκες μικροβαρύτητας, οι γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν θρόμβους όχι μόνο στα πόδια, αλλά και στον αυχένα ή το κεφάλι. Από εκεί, υπάρχει ο κίνδυνος να μετακινηθούν προς την καρδιά ή τους πνεύμονες, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι αλλαγές αυτές καταγράφηκαν μετά από μόλις πέντε ημέρες συμμετοχής στο πείραμα. Το στοιχείο αυτό εντείνει τους προβληματισμούς για τις γυναίκες αστροναύτες που συμμετέχουν σε αποστολές μεγάλης διάρκειας, όπου η παραμονή στο διάστημα μπορεί να διαρκέσει μήνες.
