Καιρός: Πώς θα επηρεάσει το Super El Niño τον χειμώνα στην Ελλάδα - Πρόγνωση ECMWF, CanSIPS και CFS

Snapshot

• Ένας εκτεταμένος πυρήνας ψυχρών υδάτων έχει επανεμφανιστεί στον Βόρειο Ατλαντικό, ενώ στον τροπικό Ειρηνικό αναπτύσσεται ένα ισχυρό Super El Niño για τον χειμώνα 2026
• 2027.
• Η εξασθενημένη θερμοαλατική κυκλοφορία του Ατλαντικού προκαλεί ψύξη στον υποπολικό Βόρειο Ατλαντικό και θερμότερες θάλασσες κατά μήκος της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ.
• Τα εποχικά μοντέλα προβλέπουν υψηλές πιέσεις πάνω από τον Καναδά και εκτεταμένες χαμηλές πιέσεις στον Βόρειο Ειρηνικό και τις κεντρικές ΗΠΑ, με αυξημένες πιθανότητες ψυχρών εισβολών στις ανατολικές ΗΠΑ.
• Στην Ευρώπη αναμένονται γενικά ήπιες και θερμότερες από το μέσο όρο θερμοκρασίες, με μεγαλύτερα διαστήματα καλοκαιρίας και ηλιοφάνειας, αλλά δεν αποκλείονται πρόσκαιρα κύματα ψύχους.
• Η Ελλάδα αναμένεται να βιώσει έναν θερμότερο χειμώνα με περισσότερη ηλιοφάνεια και άνιση κατανομή βροχών, ενώ τα χιόνια πιθανόν να εμφανιστούν αργότερα ή σε μεγαλύτερα υψόμετρα, με πιθανές σύντομες ψυχρές εισβολές.

Snapshot powered by AI

Η τύχη του χειμώνα 2026-2027 ίσως έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται στα νερά των ωκεανών.

Ένας εκτεταμένος πυρήνας ψυχρών υδάτων έχει επανεμφανιστεί στον Βόρειο Ατλαντικό, ενώ στον τροπικό Ειρηνικό αναπτύσσεται ένα ισχυρό επεισόδιο Super El Niño, ένα φαινόμενο που εμφανίζεται μόνο λίγες φορές μέσα σε μία γενιά.

Ο συνδυασμός αυτών των δύο ισχυρών κλιματικών σημάτων προσφέρει τις πρώτες ενδείξεις για το πώς ενδέχεται να κινηθεί η ατμόσφαιρα τον επόμενο χειμώνα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και την Ευρώπη, με πιθανές επιπτώσεις και στη Μεσόγειο.

Ο ρόλος του Ατλαντικού

Στο επίκεντρο βρίσκεται η θερμοαλατική κυκλοφορία του Ατλαντικού, το πολύπλοκο σύστημα θαλάσσιων ρευμάτων που περιλαμβάνει το Ρεύμα του Κόλπου (Gulf Stream) και την AMOC. Όταν λειτουργεί με πλήρη ισχύ, μεταφέρει τεράστιες ποσότητες θερμών υδάτων προς τον βορρά, συμβάλλοντας στους ηπιότερους χειμώνες της δυτικής Ευρώπης και των ανατολικών ακτών των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι η κυκλοφορία αυτή έχει εξασθενήσει. Ως αποτέλεσμα, τα νερά θερμαίνονται κατά μήκος της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ, ενώ ο υποπολικός Βόρειος Ατλαντικός παρουσιάζει σημαντική ψύξη.

Έτσι δημιουργείται το λεγόμενο «cold blob», ένας εκτεταμένος πυρήνας ασυνήθιστα ψυχρών υδάτων, ο οποίος τις τελευταίες εβδομάδες έχει επανεμφανιστεί πιο έντονος και μεγαλύτερος σε έκταση από ό,τι πέρυσι, ακολουθώντας την πορεία του Ρεύματος του Κόλπου.

Η εικόνα μέχρι το τέλος του 2026

Τα μακροπρόθεσμα μοντέλα για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 δείχνουν ότι η ψυχρή αυτή ανωμαλία δεν αποτελεί παροδικό φαινόμενο. Για το διάστημα Ιουλίου-Δεκεμβρίου προβλέπεται ότι ο υποπολικός Ατλαντικός θα παραμείνει ψυχρότερος από τα κανονικά επίπεδα, ενώ μια ζώνη χαμηλότερων θερμοκρασιών θα συνεχίσει να εκτείνεται κατά μήκος της διαδρομής του Gulf Stream.

Την ίδια στιγμή, ο τροπικός Ειρηνικός παρουσιάζει εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, με το Super El Niño να αναμένεται να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα των τελευταίων δεκαετιών.

Το αποτέλεσμα είναι ένας ιδιαίτερα ασυνήθιστος συνδυασμός: ψυχρός Βόρειος Ατλαντικός, εξαιρετικά θερμός τροπικός Ειρηνικός και ψυχρότερος ισημερινός Ατλαντικός. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η ταυτόχρονη παρουσία αυτών των ανωμαλιών μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία.

Τι έχουν δείξει ανάλογοι χειμώνες

Οι αναλύσεις της NOAA και η μελέτη αντίστοιχων περιόδων του παρελθόντος δείχνουν ότι όταν ο Βόρειος Ατλαντικός εμφανίζει έντονη ψυχρή ανωμαλία το φθινόπωρο, ο επόμενος χειμώνας συνδέεται συχνά με θετική φάση του δείκτη PNA (Pacific North American).

Ένα τέτοιο μοτίβο ευνοεί την ανάπτυξη ισχυρού αντικυκλώνα πάνω από τον Καναδά και τις βορειοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ χαμηλές πιέσεις επικρατούν στις κεντρικές και ανατολικές περιοχές της Βόρειας Αμερικής.

Οι χειμώνες που χαρακτηρίστηκαν από πολύ ισχυρό El Niño παρουσίασαν παρόμοια εικόνα: βαθύ αυλώνα στον Βόρειο Ειρηνικό, αντικυκλώνα στον Καναδά, συχνές κακοκαιρίες και ψυχρές εισβολές στις ανατολικές ΗΠΑ, αλλά και εκτεταμένο αντικυκλωνικό πεδίο που επεκτεινόταν προς την Ευρώπη.

Τι προβλέπουν τα εποχικά μοντέλα

Τα εποχικά μοντέλα των ECMWF, CanSIPS και CFS για τον Δεκέμβριο του 2026 και συνολικά για τον χειμώνα 2026-2027 παρουσιάζουν μια εικόνα συμβατή με ένα ισχυρό Super El Niño.

Οι προβολές δείχνουν ανάπτυξη ισχυρών υψηλών πιέσεων πάνω από τον Καναδά, εκτεταμένες χαμηλές πιέσεις στον Βόρειο Ειρηνικό και σε τμήματα των κεντρικών και νότιων Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ προς την Ευρώπη τείνει να επεκταθεί ένας υποτροπικός αντικυκλώνας.

Στη Βόρεια Αμερική αυτό σημαίνει γενικά ηπιότερες συνθήκες στον Καναδά και στα βόρεια των ΗΠΑ, αλλά αυξημένες πιθανότητες για ψυχρές εισβολές και έντονη αστάθεια στις κεντρικές, νότιες και ανατολικές πολιτείες.

Η εικόνα για την Ευρώπη

Για την Ευρώπη, οι χάρτες θερμοκρασιακών αποκλίσεων συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι, όσο προχωρά ο χειμώνας, οι θερμοκρασίες θα κινούνται πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Η επέκταση του υποτροπικού αντικυκλώνα προς τη δυτική και κεντρική Ευρώπη αναμένεται να ευνοήσει μεγαλύτερα διαστήματα καλοκαιρίας, ηλιοφάνειας και ήπιων θερμοκρασιών, ιδιαίτερα στις νότιες περιοχές της ηπείρου και στη λεκάνη της Μεσογείου.

Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι θα απουσιάσουν εντελώς τα κύματα ψύχους. Ο ψυχρός Βόρειος Ατλαντικός και ενδεχόμενα αντικυκλωνικά μπλοκαρίσματα στη Γροιλανδία μπορούν κατά διαστήματα να επιτρέψουν την κάθοδο πολικών αερίων μαζών προς τη βόρεια Ευρώπη και, υπό προϋποθέσεις, ακόμη νοτιότερα.

Πώς μπορεί να επηρεαστεί η Ελλάδα

Με βάση τα σημερινά εποχικά σήματα, η Ελλάδα φαίνεται να εντάσσεται στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου οι πιθανότητες συγκλίνουν προς έναν χειμώνα θερμότερο από τον μέσο όρο.

Αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερα διαστήματα αντικυκλωνικών συνθηκών, με αρκετές ημέρες ηλιοφάνειας, υψηλότερες θερμοκρασίες από τις κανονικές για την εποχή και περιορισμό των παρατεταμένων ψυχρών περιόδων.

Οι βροχοπτώσεις ενδέχεται να είναι πιο άνισα κατανεμημένες, με μεγάλα διαστήματα ξηρού καιρού να διακόπτονται από λίγα αλλά πιο οργανωμένα επεισόδια κακοκαιρίας. Παράλληλα, τα χιόνια στα ορεινά είναι πιθανό να εμφανιστούν αργότερα μέσα στη σεζόν ή να περιοριστούν σε μεγαλύτερα υψόμετρα, εφόσον επαληθευτεί το σενάριο των υψηλότερων θερμοκρασιών.

Ωστόσο, οι μετεωρολόγοι επισημαίνουν ότι ακόμη και σε έναν συνολικά ήπιο χειμώνα δεν αποκλείονται σύντομες αλλά έντονες ψυχρές εισβολές από τα βόρεια ή τα βορειοανατολικά Βαλκάνια, οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν αισθητή πτώση της θερμοκρασίας και χιονοπτώσεις ακόμη και σε χαμηλότερα υψόμετρα. Τέτοια επεισόδια, όμως, εφόσον εκδηλωθούν, εκτιμάται ότι θα έχουν μικρότερη διάρκεια σε σχέση με την επικρατούσα εικόνα του χειμώνα.

Συνολικά, η βασική τάση που προκύπτει από τα σημερινά εποχικά μοντέλα είναι ότι η ψύξη του Βόρειου Ατλαντικού σε συνδυασμό με το ιδιαίτερα ισχυρό El Niño ευνοούν έναν χειμώνα θερμότερο από τα κανονικά επίπεδα για μεγάλο μέρος της Ευρώπης και της Μεσογείου, χωρίς όμως να αποκλείονται πρόσκαιρες αλλά έντονες χειμερινές εξάρσεις.

Διαβάστε επίσης