«Στρίμωξαν» τον Ζάκερμπεργκ στο δικαστήριο για τον εθισμό που προκαλεί το Instagram

Ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, δέχτηκε σκληρή κριτική, αφού κατέθεσε σε ένα δικαστήριο της Καλιφόρνια για το αν η εταιρεία του σχεδιάζει σκόπιμα τις πλατφόρμες της για να δημιουργήσει εθισμό στους χρήστες, σε μια ιστορική δίκη σχετικά το αν τα social media βλάπτουν τα παιδιά.

Ο Ζάκερμπεργκ μπήκε στο δικαστήριο του Λος Άντζελες γύρω στις 8:30 π.μ. (τοπική ώρα) την Τετάρτη, περνώντας μπροστά από ένα πλήθος γονέων, δημοσιογράφων και ενόρκων που περίμεναν επίσης στην ουρά για να μπουν. Δεν απάντησε σε καμία ερώτηση σχετικά με το ποιο θα ήταν το μήνυμά του προς τους γονείς που ισχυρίζονται ότι τα social media βλάπτουν τα παιδιά τους.

Η Meta -στην οποία ανήκει το Facebook, το Instagram, το Messenger, το WhatsApp και το Threads- καθώς και το YouTube, κατηγορούνται ότι σχεδίασαν σκόπιμα εθιστικές λειτουργίες στις πλατφόρμες τους που έκαναν μια γυναίκα, σήμερα 20 ετών, να εθιστεί από μικρή ηλικία σε αυτές και έβλαψαν την ψυχική της υγεία. Η αγωγή που άσκησε η νεαρή γυναίκα, που είναι γνωστή μόνο ως «Kaley», και η μητέρα της είναι η πρώτη από περισσότερες από 1.500 παρόμοιες αγωγές που περιμένουν να εκδικαστούν. Η Meta έχει αρνηθεί τους ισχυρισμούς της αγωγής.

Το 2015 πάνω από 4 εκατομμύρια χρήστες του Instagram ήταν κάτω των 13 ετών

Ξεκινώντας την ανάκρισή του, ο δικηγόρος της ενάγουσας, Μαρκ Λάνιερ, παρουσίασε τρεις επιλογές για το τι μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι όσον αφορά τα ευάλωτα άτομα: να τα βοηθήσουν, να τα αγνοήσουν ή «να τα εκμεταλλευτούν και να τα χρησιμοποιήσουν για δικούς τους σκοπούς». Ο Ζάκερμπεργκ συμφώνησε ότι η τελευταία επιλογή δεν είναι αυτό που θα έπρεπε να κάνει μια λογική εταιρεία, λέγοντας: «Νομίζω ότι μια λογική εταιρεία θα πρέπει να προσπαθεί να βοηθά τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες της».

Όταν ρωτήθηκε για τα κέρδη τα οποία βγάζει από τις εταιρείες του, ο Ζάκερμπεργκ είπε ότι έχει δεσμευτεί να δώσει «σχεδόν όλα» τα χρήματά του σε φιλανθρωπικούς σκοπούς, για επιστημονική έρευνα. Ο Λάνιερ τον ρώτησε πόσα χρήματα έχει δεσμευτεί να δώσει στα θύματα που έχουν επηρεαστεί από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τον Ζάκερμπεργκ να απάντησε: «Διαφωνώ με τον χαρακτηρισμό της ερώτησής σας».

Ο Λάνιερ αφιέρωσε ένα σημαντικό μέρος του περιορισμένου χρόνου του με τον Ζάκερμπεργκ ρωτώντας τον για τις πολιτικές της εταιρείας σχετικά με την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών.

Όταν ο Ζάκερμπεργκ ρωτήθηκε εάν παιδιά κάτω των 13 ετών έχουν πρόσβαση στο Instagram, καθώς η εφαρμογή απαιτεί από τους χρήστες να είναι τουλάχιστον 13 ετών για να εγγραφούν, ο ίδιος απάντησε: «Όχι, μικρότερα παιδιά δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν το Instagram».

Ωστόσο, ο Λάνιερ παρουσίασε ένα εσωτερικό έγγραφο από το 2015, το οποίο εκτιμούσε ότι πάνω από 4 εκατομμύρια χρήστες του Instagram ήταν κάτω των 13 ετών, αριθμός που, σύμφωνα με το έγγραφο, αντιπροσώπευε «το 30% όλων των παιδιών ηλικίας 10-12 ετών στις ΗΠΑ». Ο Λάνιερ δήλωσε ότι η ενάγουσα, η Kaley, που σήμερα είναι 20 ετών, άρχισε να χρησιμοποιεί το Instagram σε ηλικία 9 ετών.

Ο Λάνιερ επεσήμανε ότι μόλις τον Δεκέμβριο του 2019 το Instagram άρχισε να ζητά από τους νέους χρήστες να εισάγουν την ημερομηνία γέννησής τους κατά την εγγραφή τους. Προηγουμένως, τους ζητούσε απλώς να επιβεβαιώσουν ότι ήταν άνω των 13 ετών. Και τον Αύγουστο του 2021, το Instagram άρχισε να ζητά από τους υπάρχοντες χρήστες να παρέχουν την ημερομηνία γέννησής τους, εάν δεν το είχαν ήδη κάνει.

Αυτό σημαίνει ότι η Kaley δεν κλήθηκε να δηλώσει την ηλικία της όταν εγγράφηκε στην πλατφόρμα.

Ο Ζάκερμπεργκ δήλωσε ότι το 2019, πριν από την εφαρμογή της πολιτικής για την ημερομηνία γέννησης, υπήρχαν «ορισμένες ανησυχίες σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής, αλλά τελικά καταλήξαμε στη σωστή επιλογή».

Στη συνέχεια, ο Λάνιερ δήλωσε ότι η Kaley μερικές φορές χρησιμοποιούσε το Instagram για «αρκετές ώρες την ημέρα» και ότι μια φορά παρέμεινε στην πλατφόρμα για περισσότερες από 16 ώρες σε μία μόνο ημέρα, παρά τις προσπάθειες της μητέρας της να περιορίσει τη χρήση της. Η Kaley ισχυρίζεται ότι τα εθιστικά χαρακτηριστικά της εφαρμογής την οδήγησαν να αναπτύξει άγχος, διαταραχή σωματικής δυσμορφίας και αυτοκτονικές σκέψεις και ότι υπέστη εκφοβισμό και σεξουαλικό εκβιασμό στο Instagram.

Πώς αναμένεται να συνεχιστεί η δίκη

Ένας εκπρόσωπος της Meta δήλωσε ότι «διαφωνούν έντονα» με τους ισχυρισμούς της αγωγής της Kaley και «είμαστε βέβαιοι ότι τα αποδεικτικά στοιχεία θα δείξουν τη μακροχρόνια δέσμευσή μας να υποστηρίζουμε τους νέους». Ο δικηγόρος της εταιρείας υποστήριξε ότι ήταν η δύσκολη οικογενειακή ζωή της Kaley, και όχι τα social media, που προκάλεσe τα προβλήματα ψυχικής υγείας της. Το YouTube αρνείται επίσης τους ισχυρισμούς της αγωγής.

«Το ερώτημα των ενόρκων της δίκης είναι αν το Instagram ήταν ένας ουσιαστικός παράγοντας στα προβλήματα ψυχικής υγείας της ενάγουσας», δήλωσε εκπρόσωπος της Meta σε δήλωση πριν από την κατάθεση του Ζάκερμπεργκ. «Τα αποδεικτικά στοιχεία θα δείξουν ότι αντιμετώπιζε πολλές σημαντικές και δύσκολες προκλήσεις πολύ πριν αρχίσει να χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».

Η Meta έχει επισημάνει τα χαρακτηριστικά ασφαλείας που διαθέτει, όπως τα εργαλεία γονικής εποπτείας και τους «λογαριασμούς εφήβων», τα οποία εφαρμόζουν προεπιλεγμένες ρυθμίσεις απορρήτου και περιορισμούς περιεχομένου για χρήστες κάτω των 18 ετών.

Ο Ζάκερμπεργκ αναμένεται να αντιμετωπίσει ερωτήσεις σχετικά με το τι γνώριζε η Meta για τους κινδύνους των πλατφορμών της για τους νέους χρήστες και αν αυτά τα χαρακτηριστικά ασφαλείας ήταν επαρκή για να τους μετριάσουν.

«Είμαι σίγουρη ότι θα μιλήσει για το γεγονός ότι έχει παιδιά και ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό για τον ίδιο...», δήλωσε στο CNN η Κίμπερλι Πάλεν, συνεργάτης της δικηγορικής εταιρείας Withers, η οποία ειδικεύεται σε πολύπλοκες αστικές υποθέσεις.

Το τι θα πει ο Ζάκερμπεργκ από το εδώλιο θα μπορούσε επίσης να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι ένορκοι θα αξιολογήσουν την υπόθεση, δήλωσε η Πάλεν.

Ο Ζάκερμπεργκ είναι επίσης πιθανό να ερωτηθεί — όπως ο διευθυντής του Instagram Άνταμ Μοσέρι κατά τη διάρκεια της δικής του κατάθεσης την περασμένη εβδομάδα — αν έδωσε προτεραιότητα στα κέρδη έναντι της ασφάλειας των νέων.

«Εσωτερικά έγγραφα αποδεικνύουν ότι η Meta γνώριζε τους κινδύνους που ενέχουν οι πλατφόρμες της για τους νέους», δήλωσε ο δικηγόρος της Kaley, Μάθιου Μπέργμαν. «Ωστόσο, ο Ζάκερμπεργκ και η Meta προχώρησαν σε αυτές τις κινήσεις, επιλέγοντας λειτουργίες που έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τα παιδιά περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο, ακόμη και όταν αυτές οι επιλογές έθεσαν τα παιδιά σε άμεσο κίνδυνο. Για τους γονείς που έχουν περάσει χρόνια αγωνιζόμενοι να ακουστούν, αυτή η δίκη είναι πολύ σημαντική», κατέληξε.