Washington Post: Τέσσερις αλήθειες για τον κορονοϊό που κινδυνεύουν να γίνουν μύθος στον χρόνο

H περίοδος της πανδημίας με τα πρωτοφανή μέτρα σε παγκόσμιο επίπεδο ενάντια σε έναν αόρατο, άγνωστο και θανατηφόρο ιός, μπορεί να έχει περάσει, όμως το τραυματικό αποτύπωμά της «στοιχειώνει» μέχρι και σήμερα.

Η ανθρωπότητα προχώρησε αφήνοντας πίσω της εικόνες τρόμου και απόλυτης απόγνωσης, με άδειες πόλεις, πλημμυρισμένα νοσοκομεία και πρόχειρα στημένες κατασκευές για να αντιμετωπιστεί ο όγκος των εκατομμυρίων περιστατικών ανά τον κόσμο, με πολιτικές αμφισβητούμενες και πλήθος άλλων στρατηγικών.

Σε έναν απολογισμό, έξι χρόνια μετά, η Washington Post, αποτυπώνει 4 σημεία που έχουν αρχίσει και θολώνουν στο πέρασμα του χρόνου, τείνοντας να μετατραπούν σε μύθο, παρερμηνεύοντας τις αλήθειες για τον Covid 19, σύμφωνα με ειδικούς της δημόσιας υγείας, που επιμένουν και θέλουν να θυμούνται.

Τα lockdown εξυπηρετούσαν έναν σκοπό

Την άνοιξη του 2020, οι κοινωνίες σε κάθε μορφή τους απλά σταμάτησαν να λειτουργούν, καταστήματα έκλεισαν, στα σχολεία εισήλθε η τηλεκπαίδευση, και κάθε λειτουργία και κυκλοφορία ανεστάλη. Ένα μέτρο που πολλοί έκριναν ως μια άσκοπη οικονομική αναστάτωση, καθώς ο ιός συνέχισε να μαίνεται για χρόνια.

Όμως, η αλήθεια είναι ότι αυτές οι ενέργειες δεν είχαν ως στόχο την εξάλειψη της COVID-19, αλλά την «εξομάλυνση της καμπύλης». Σήμαινε την κατανομή των αναπόφευκτων κρουσμάτων στον χρόνο, αποφεύγοντας μια μαζική έξαρση που θα υπερφόρτωνε τα νοσοκομεία — όχι τη μείωση τους στο μηδέν.

Οι γιατροί, οι νοσηλευτές και άλλοι επαγγελματίες της πρώτης γραμμής της υγείας εκείνη την εποχή εκφράζουν τη λύπη τους για το γεγονός ότι το κοινό δεν θυμάται ή δεν εκτιμά αυτό που αντιμετώπισαν, καθώς βρέθηκαν απέναντι σε μια πλημμύρα ασθενών με μια ασθένεια που δεν είχαν ξαναδεί και με έλλειψη εξοπλισμού ατομικής προστασίας για να διασφαλίσουν τη δική τους ασφάλεια.

Ενδεικτικά στη Νέας Υόρκη, την εβδομάδα της 29ης Μαρτίου, νοσηλεύονταν καθημερινά περισσότεροι από 1.500 ασθενείς με κορονοϊό και περίπου το ένα τρίτο πέθαινε.

«Θυμάμαι που μπήκα στο νοσοκομείο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2020 και ένιωσα σαν να έμπαινα στην Αποκάλυψη», λέει στην εφημερίδα ο Κρεγκ Σπένσερ, τότε γιατρός στο τμήμα επειγόντων περιστατικών του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Κολούμπια.

Σε εθνικό επίπεδο, το αμερικανικό σύστημα υγείας δεν κατακλύστηκε όσο φοβόταν την άνοιξη του 2020, κάτι που οι ειδικοί αποδίδουν εν μέρει στα μέτρα περιορισμού, στα χαμηλότερα από τα αναμενόμενα ποσοστά νοσηλείας και στα μέτρα για την αύξηση της χωρητικότητας των κλινών.

Τα νοσοκομεία βρέθηκαν υπό ακόμη μεγαλύτερη πίεση τους δύο επόμενους χειμώνες, συμπεριλαμβανομένου του τεράστιου κύματος της παραλλαγής Όμικρον το 2021-2022, το οποίο προκάλεσε πιο ήπια συμπτώματα αλλά οδήγησε σε ρεκόρ νοσηλειών και έλλειψης προσωπικού, καθώς αριθμός-ρεκόρ Αμερικανών νόσησε. Υπάρχει έντονη συζήτηση σχετικά με το ποια περιοριστικά μέτρα επιβλήθηκαν και για πόσο χρονικό διάστημα — ειδικά όσον αφορά το κλείσιμο των σχολείων.

Η φράση «ακολουθήστε την επιστήμη» για τη χάραξη πολιτικής ήταν μια υπερβολική απλοποίηση, επειδή η επιστήμη δεν μπορεί να προσφέρει έναν σαφή οδικό χάρτη για την αντιμετώπιση των αντισταθμίσεων, όπως έχουν αναγνωρίσει εμπειρογνώμονες στον τομέα της επικοινωνίας της επιστήμης και της δημόσιας υγείας.

Ο κορονοϊός έπληξε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας με τη δρακόντεια στρατηγική «μηδενικού κορονοϊού», και οι χώρες βίωσαν διαφορετικές συνέπειες και οφέλη από τις αποφάσεις που έλαβαν.

Ο Covid δεν ήταν απλώς γρίπη

Σήμερα, η εμπειρία της μόλυνσης από τον Covid είναι πολύ πιο συνηθισμένη για τους περισσότερους Αμερικανούς (αν και εξακολουθεί να είναι ανησυχητική για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με ανοσοκαταστολή). Ωστόσο, στις αρχές, η απειλή για τους νεότερους Αμερικανούς ήταν πολύ μεγαλύτερη για άτομα που σήμερα δεν θεωρούνται υψηλού κινδύνου.

Το 2020, ο SARS-COV-2 ήταν ένας νέος ιός, διαφορετικός από άλλους κορονοϊούς που κυκλοφορούσαν εδώ και καιρό. Ήταν τόσο ανησυχητικός επειδή ο οργανισμός των ανθρώπων δεν ήταν προετοιμασμένος να τον καταπολεμήσει και οι γιατροί δεν είχαν εκπαιδευτεί στο πώς να τον αντιμετωπίσουν.

Τα συμπτώματα και οι επιπλοκές ήταν πιο απρόβλεπτα και εκτεταμένα σε σχέση με άλλους αναπνευστικούς ιούς. Οι ηλικιωμένοι ήταν πάντα αυτοί που διατρέχαν τον υψηλότερο κίνδυνο θανάτου, και είναι κατά συντριπτική πλειοψηφία αυτοί που εξακολουθούν να πεθαίνουν από τον ιό. Ωστόσο, τουλάχιστον 275.000 από όσους πέθαναν από κοροναϊό ήταν κάτω των 65 ετών, σύμφωνα με στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.

Ο κορονοϊός δεν ήταν τόσο σοβαρός όσο φοβόταν στα παιδιά, αλλά ο αριθμός των θανάτων, που ξεπέρασε τους 1.600, είναι επίσης υψηλότερος από τους θανάτους από άλλες ασθένειες. «Όσοι είτε νόσησαν και είχαν πολύ ήπια συμπτώματα, είτε νόσησαν και ήταν ασυμπτωματικοί, βλέπουν τι συνέβη το 2020 σε σύγκριση με την εμπειρία τους και πιστεύουν ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει, ότι ήταν πάντα απλώς ένα κρυολόγημα», δήλωσε η Τζέσικα Μαλάτι Ριβέρα, επιδημιολόγος λοιμωδών νοσημάτων.

«Ωστόσο, οφείλουμε να ευχαριστήσουμε την υβριδική ανοσία που προκύπτει από τον συνδυασμό εμβολίων και λοίμωξης για το γεγονός ότι τα ποσοστά θνησιμότητας είναι χαμηλότερα από ό,τι το 2020.»

Ο κορονοϊός συχνά υποτιμάται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως απλή γρίπη ή κοινό κρυολόγημα.

Αυτό δεν ίσχυε τα πρώτα χρόνια της πανδημίας, όταν ο κορονοϊός αποδείχθηκε πολύ πιο μεταδοτική και λοιμογόνος νόσος. Τώρα αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με τη γρίπη, καθώς ο εμβολιασμός και η προηγούμενη λοίμωξη έχουν ενισχύσει την ανοσία.

Τα εμβόλια προωθήθηκαν ως μέσο πρόληψης της μόλυνσης

Πολλοί εκφράζουν την απογοήτευσή τους επειδή μολύνθηκαν από τον κορονοϊό παρά το γεγονός ότι είχαν εμβολιαστεί, ενώ άλλοι ανταπαντούν αμέσως ότι τα εμβόλια δεν προορίζονταν ποτέ για την πρόληψη της μόλυνσης, αλλά σχεδιάστηκαν για την προστασία από τη σοβαρή νόσο.

Ωστόσο, τα αρχικά μηνύματα σχετικά με τα εμβόλια εστίαζαν στα εμβόλια κατά της COVID-19 ως μέσο για να αποτρέψουν τη μόλυνση. Οι αξιωματούχοι συχνά τόνιζαν τη σημασία των εμβολίων για την επίτευξη «ανοσίας αγέλης» ώστε να σταματήσει η εξάπλωση, μέχρι που κατέστη σαφές ότι οι εμβολιασμένοι μπορούσαν ακόμα να μολυνθούν και να μεταδώσουν τον ιό.

Τα εμβόλια κατά του κορονοϊού ήταν αρχικά αποτελεσματικά στην πλήρη πρόληψη της νόσου. Μια μελέτη σε 4.000 εργαζόμενους πρώτης γραμμής διαπίστωσε ότι κατά τους πρώτους τρεις μήνες της διάθεσης του εμβολίου, δύο δόσεις μείωσαν τον κίνδυνο μόλυνσης κατά 90%.

Στη συνέχεια, ο ιός άρχισε να μεταλλάσσεται για να παρακάμψει τις αμυντικές γραμμές του ανοσοποιητικού συστήματος, καθιστώντας ευκολότερη τη μόλυνση των εμβολιασμένων, οι οποίοι όμως εξακολουθούσαν να διαθέτουν πρόσθετη ανοσολογική προστασία για τη μείωση της σοβαρότητας της νόσου.

Ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δήλωσε τον Ιούλιο του 2021 ότι «δεν θα κολλήσετε κορονοϊό αν έχετε κάνει αυτά τα εμβόλια», καθώς η παραλλαγή Δέλτα εξαπλωνόταν ραγδαία.

Αυτό δεν ήταν αλήθεια: οι μολύνσεις μεταξύ των εμβολιασμένων δεν ήταν πλέον σπάνιες κατά τη διάρκεια της έξαρσης της παραλλαγής Δέλτα, γεγονός που ανάγκασε τους αξιωματούχους του CDC να αναγνωρίσουν την ανάγκη αλλαγής του μηνύματος σχετικά με τα εμβόλια.

Η Μαλάτι Ριβέρα δήλωσε ότι θα έπρεπε να δοθεί ένα πιο σαφές μήνυμα για τα εμβόλια, ότι είναι ένα ατελές εργαλείο που συνδυάζεται καλύτερα με άλλα μέτρα για τη μείωση του κινδύνου, όπως η χρήση μάσκας.

Ο Τραμπ άλλαξε στάση απέναντι στον κορονοϊό

Οι υποστηρικτές και οι σύμμαχοι του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ συχνά επικρίνουν την αντιμετώπιση της δημόσιας υγείας έναντι του κορονοϊού ως υπερβολική.

Ο Λευκός Οίκος αναδιαμόρφωσε τον ιστότοπο covid.gov, ο οποίος κάποτε παρείχε πληροφορίες σχετικά με τα τεστ, τη θεραπεία και τα εμβόλια, για να επικρίνει τον χειρισμό της πανδημίας — συμπεριλαμβανομένης της περιόδου υπό την ηγεσία του Τραμπ.

Αναφέρει ότι «οι παρατεταμένοι περιορισμοί προκάλεσαν ανυπολόγιστη ζημιά όχι μόνο στην αμερικανική οικονομία, αλλά και στην ψυχική και σωματική υγεία των Αμερικανών, με ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις στους νεότερους πολίτες».

Ήταν υπό την προεδρία Τραμπ που η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συνέστησε την κοινωνική αποστασιοποίηση και το κλείσιμο επιχειρήσεων.

Ο ίδιος ο πρόεδρος πέρασε μήνες «εκπέμποντας αντιφατικά μηνύματα και υποτιμώντας την απειλή του ιού, ακόμη και όταν οι σύμβουλοί του για θέματα υγείας τον προειδοποιούσαν ότι το χειρότερο δεν είχε έρθει ακόμα», σύμφωνα με άρθρο βασισμένο σε εκτενή προηγούμενα ρεπορτάζ της Post.

Σε μια έκθεση του Ιανουαρίου 2021, ο Λευκός Οίκος του Τραμπ εξήρε τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση «εφάρμοσε ισχυρές στρατηγικές μετριασμού σε επίπεδο κοινότητας» και «δημοσίευσε οδηγίες που συνιστούσαν μέτρα περιορισμού κρίσιμα για την επιβράδυνση της εξάπλωσης του ιού».

«Πολλά από τα πιο αυστηρά μέτρα εφαρμόστηκαν όταν ο Τραμπ ήταν στην εξουσία», δήλωσε η Malaty Rivera, εθελόντρια στην οργάνωση Defend Public Health, η οποία αντιτίθεται στις πολιτικές υγείας της κυβέρνησης.

Από την πλευρά του Λευκού Οίκου, επισημάνθηκε ότι τα μέτρα προσαρμόστηκαν αναλόγως, επιλέγοντας αντ' αυτού πιο στοχευμένες δράσεις για την προστασία των ευάλωτων πληθυσμών.

Τώρα, όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, επιστήμονες και ακτιβιστές κατά των εμβολίων που αναδείχθηκαν ως αντιφρονούντες του κορονοϊού κατέχουν ομοσπονδιακές θέσεις στον τομέα της υγείας, αφού οι ψηφοφόροι επανέφεραν τον Τραμπ στο αξίωμα από το οποίο τον είχαν απομακρύνει, εν μέρει λόγω του τρόπου με τον οποίο χειρίστηκε την πανδημία.

Ο Τραμπ έχει εστιάσει τα μηνύματά του για τον κορονοϊό στο να κατηγορεί την πανδημία για την υπονόμευση μιας καλής οικονομίας υπό τη διακυβέρνησή του και στην επανεξέταση της προέλευσης του ιού.

Το Covid.gov προωθεί πλέον τη θεωρία της «διαρροής από εργαστήριο», σύμφωνα με την οποία ο SARS-COV-2 προήλθε από κινεζικά πειράματα, παρόλο που οι εκτιμήσεις των ομοσπονδιακών υπηρεσιών και των επιστημόνων είναι διχασμένες.

Διαβάστε επίσης