Ιράν: Ο πόλεμος μπλόκαρε τις εξαγωγές φιστικιού - Προβλήματα για τις σοκολάτες Ντουμπάι

Snapshot

• Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει μπλοκάρει τις εξαγωγές φυστικιών τύπου Αιγίνης από το Ιράν, αυξάνοντας τις τιμές λόγω μειωμένης παραγωγής και αυξημένης ζήτησης από τη βιομηχανία σοκολάτας.
• Η Τουρκία προβάλλει ως πιθανός βασικός προμηθευτής φυστικιών, ειδικά για τη Μέση Ανατολή, λόγω των προβλημάτων στην ιρανική προσφορά.
• Η έλλειψη εμπορευματοκιβωτίων και η αύξηση των καυσίμων έχουν καθυστερήσει τις εξαγωγές μπανάνας από τον Ισημερινό, πλήττοντας τις παγκόσμιες προμήθειες.
• Οι αποστολές αβοκάντο από την Κένυα μειώθηκαν σημαντικά λόγω καθυστερήσεων στα λιμάνια, ενώ ο τομέας αναζητά εναλλακτικές λύσεις όπως επεξεργασία ελαίου και νέες αγορές.
• Η διακοπή της παραγωγής λιπασμάτων και θείου στη Μέση Ανατολή απειλεί τον παγκόσμιο γεωργικό τομέα και τη βιομηχανία εξόρυξης, με πιθανές επιπτώσεις στις τιμές τροφίμων και μετάλλων.
• Η μείωση της ζήτησης στη Μέση Ανατολή έχει πλήξει την αγορά πολυτελών δερμάτινων προϊόντων, με σημαντική πτώση πωλήσεων για κορυφαίους οίκους πολυτελείας, αν και ο τομέας παραμένει ανθεκτικός με στροφή σε Ασία και ΗΠΑ.

Snapshot powered by AI

Ο πόλεμος στο Ιράν οδηγεί σε αύξηση της τιμής στα φυστίκια τύπου Αιγίνης, οι οποίες είναι ήδη υψηλές για δύο λόγους. Πρώτον υπάρχει διετής πτώση της παραγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και την Τουρκία, οι οποίες είναι οι τρεις μεγαλύτερες χώρες παραγωγοί παγκοσμίως. Δεύτερον υπάρχει αυξημένη ζήτηση για φυστίκια τύπου Αιγίνης από την βιομηχανία με τις πολυτελείς σοκολάτες όπως η γνωστές σοκολάτες Ντουμπάι με γέμιση φιστικιού.

Το Ιράν, το οποίο παράγει περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων εξαγωγών σε φυστίκι τύπου Αιγίνης υψηλής ποιότητας και προμηθεύει την Ε.Ε., είδε τις εξαγωγές του να διακόπτονται λόγω του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν ακόμη αποθέματα φιστικιών. Ωστόσο ο αναλυτής της αγοράς ξηρών καρπών και μπαχαρικών στην S&P Global, Χοσέ Γουτιέρεζ Φερνάντεζ εκτιμά ότι ενδέχεται να προκύψουν περαιτέρω προβλήματα εφοδιασμού εάν δεν αναπληρωθούν σύντομα τα αποθέματα.

Η λύση φαίνεται ότι βρίσκεται στην Τουρκία, η οποία θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο βασικού προμηθευτή, ιδίως για τη Μέση Ανατολή.

Μπανάνες από τον Ισημερινό

Ο Ισημερινός, που κάνει τις μεγαλύτερες εξαγωγές μπανάνας στον κόσμο, αντιμετωπίζει έλλειψη εμπορευματοκιβωτίων και αύξηση των επιβαρύνσεων για τα καύσιμα των πλοίων.

Πάνω από 2,5 εκατομμύρια κιβώτια με μπανάνες έχουν καθυστερήσει, σύμφωνα με την Ένωση Εμπορίου και Εξαγωγής μπανάνας του Ισημερινού, Acorbanec. Πρόκειται για ένα σημαντικό πλήγμα στις εξαγωγές μίας χώρας που στέλνει στο εξωτερικό 6 με 7 εκατομμύρια κιβώτια μπανάνες κάθε εβδομάδα.

Μια αύξηση της ζήτησης κατά 5% θα μπορούσε να μετριάσει το πλήγμα, αλλά ο τομέας παραμένει ευάλωτος στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
«Οι μπανάνες είναι ουσιαστικά μετασχηματισμένο πετρέλαιο», λέει ο Ντενίς Λοϊλέ, οικονομολόγος που μελετά τον τομέα της μπανάνας για το CIRAD, το γαλλικό κέντρο έρευνας για τη γεωργία και την ανάπτυξη.

Η παραγωγή και η μεταφορά απαιτούν μεγάλη κατανάλωση ενέργειας, από τη χρήση λιπασμάτων, μέχρι τη συσκευασία.

Αβοκάντο από την Κένυα

Οι αποστολές αβοκάντο από την Κένυα, τον τρίτο μεγαλύτερο εξαγωγέα παγκοσμίως, μειώθηκαν κατά το ήμισυ στα τέλη Μαρτίου σε σύγκριση με πέρυσι, καθώς ο χρόνος μεταφοράς προς τα ευρωπαϊκά λιμάνια αυξήθηκε από 30 σε 50-56 ημέρες, λόγω καθυστερήσεων στο λιμάνι Σαλάλα του Ομάν, το οποίο υπέστη ζημιές από επιθέσεις.

Αυτό αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τον τομέα του αβοκάντο της Κένυας, ο οποίος είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη της αγοράς τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τον ερευνητή του CIRAD, Έρικ Ιμπέρτ.

Με βελτιωμένες γεωργικές τεχνικές και καλύτερη οργάνωση, η ποιότητα για εξαγωγή των αβοκάντο της Κένυας έχει αυξηθεί και ανταγωνίζεται άμεσα το Περού, έναν σημαντικό εξαγωγέα προς την Ευρώπη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Με την επιβράδυνση που παρατηρείται στις εξαγωγές λόγω του πολέμου οι παραγωγοί της Κένυας ενδέχεται να στραφούν στην επεξεργασία ελαίου αβοκάντο, μια λιγότερο κερδοφόρα εναλλακτική λύση, σύμφωνα με τον Έρικ Ιμπέρτ. Μια άλλη επιλογή είναι να εξερευνήσουν την τουρκική αγορά ως πύλη εισόδου προς τη Ρωσία.

Η γειτονική Τανζανία, η οποία κάνει μικρότερες εξαγωγές αβοκάντο φαίνεται ότι έχει βρει τη λύση αφού διαπραγματεύθηκε αφορολόγητη πρόσβαση στην αγορά της Ινδίας.

Σταθερότητα στις τιμές των σιτηρών εν μέσω αβεβαιότητας

Σε αντίθεση με τον πόλεμο στην Ουκρανία, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν έχει προκαλέσει απότομη άνοδο στις τιμές των σιτηρών. Μετά από μια σύντομη άνοδο, οι τιμές του σιταριού, του καλαμποκιού και της σόγιας έχουν επανέλθει σε επίπεδα κοντά σε εκείνα πριν τον πόλεμο. Αυτό οφείλεται στην μεγάλη προσφορά σιτηρών παγκοσμίως.

Επιπλέον, η ζήτηση από τους εισαγωγείς της Μέσης Ανατολής παραμένει χαμηλή, καθώς πολλές χώρες είχαν ήδη εφοδιαστεί πριν από τον πόλεμο. Ωστόσο, οι τιμές εξακολουθούν να επηρεάζονται από την αύξηση του κόστους του πετρελαίου. «Η συσχέτιση είναι αρκετά ισχυρή», λέει ο Άρθουρ Πορτιέ, σύμβουλος στην Argus Media France.

Παράλληλα η πραγματική απειλή προέρχεται από την έλλειψη λιπασμάτων. Σχεδόν το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας, ενός βασικού λιπάσματος που παράγεται από το φυσικό αέριο, προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, ειδικά από το Ιράν, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία.

Οι αποστολές ουρίας έχουν μπλοκαριστεί εξαιτίας του κλεισίματος των Στενών ου Ορμούζ, ενώ οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές έχουν διακόψει την παραγωγή. Το Κατάρ, το μεγαλύτερο εργοστάσιο ουρίας στον κόσμο, διέκοψε τη λειτουργία του τον Μάρτιο μετά από επιθέσεις με drones.

Η Ινδία, ο μεγαλύτερος αγοραστής λιπασμάτων στην περιοχή, αναζητά τώρα εναλλακτικές λύσεις στην Αίγυπτο και τη Νιγηρία. Εάν οι τιμές των λιπασμάτων συνεχίσουν να αυξάνονται, θα αυξηθούν επακόλουθα και τα γεωργικά κόστη, ενώ οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων ενδέχεται να επηρεαστούν σύντομα.

Η έλλειψη θείου πλήττει τον τομέα της εξόρυξης

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει επηρεάσει αρνητικά τον εφοδιασμό με θείο και θειικό οξύ, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη διύλιση χαλκού, νικελίου και κοβαλτίου. Η Μέση Ανατολή καλύπτει το 40% των παγκόσμιων εξαγωγών, αλλά από τα μέσα Μαρτίου δεν έχει αναχωρήσει κανένα φορτίο από τον Περσικό Κόλπο.

Πάνω από 510.000 τόνοι έχουν εγκλωβιστεί σε πλοία που περιμένουν να διασχίσουν τα Στενά, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης αγοράς Kpler. Η Κίνα, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο, θα σταματήσει τις εξαγωγές θειικού οξέος από τον Μάιο για να δώσει προτεραιότητα στις εγχώριες ανάγκες της σε λιπάσματα, σύμφωνα με το Bloomberg.

Άλλοι προμηθευτές, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την κατάσταση, όπως και μερικοί ευρωπαίοι εξαγωγείς, αλλά κανένας δεν θα αντισταθμίσει πλήρως το έλλειμμα, και η Χιλή, ο μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού στον κόσμο, θα πληγεί περισσότερο.

Επιπτώσεις στην αγορά πολυτελών προϊόντων

Η αγορά δέρματος, που συνδέεται με τα είδη πολυτελείας, πλήττεται από τη μείωση της ζήτησης στη Μέση Ανατολή. Αν και η Ινδία και η Κίνα κατέχουν ηγετική θέση στον τομέα του ακατέργαστου δέρματος, η Γαλλία και η Ιταλία κυριαρχούν στα ρούχα, υποδήματα και αξεσουάρ.

«Η Γαλλία είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος εξαγωγέας δερμάτινων προϊόντων, μετά την Κίνα, το Βιετνάμ και την Ιταλία. Τα γαλλικά χειροποίητα προϊόντα έχουν μεγάλη ζήτηση παγκοσμίως. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα γαλλικά προϊόντα έχουν τόσο μεγάλη ζήτηση διεθνώς», λέει ο Φιλίπ Ζιλμπέρ, διευθυντής του οικονομικού παρατηρητηρίου της Alliance France Cuir, της γαλλικής ομοσπονδίας της βιομηχανίας δέρματος.

Οι πελάτες του Κόλπου, που αποτελούν βασικούς μοχλούς ανάπτυξης για τους διεθνείς οίκους μόδας και πολυτελών ειδών, έχουν μειώσει τη ζήτηση. Έτσι οι κορυφαίοι οίκοι πολυτελείας Louis Vuitton (LVMH) και Hermès ανέφεραν πτώση των πωλήσεων κατά 50% και 40% αντίστοιχα τον Μάρτιο.

Ωστόσο, «ο κλάδος παραμένει ανθεκτικός», σύμφωνα με τον Φιλίπ Ζιλμπέρ, με το ενδιαφέρον των πωλητών να στρέφεται προς τις αγορές της Ασίας και των ΗΠΑ.